Mr. Klein (1976)

Na het bekijken van de film, bleef ik toch achter met nogal wat vragen. De film begon in mijn ogen nogal sterk en realistisch, maar naarmate de film vordert beginnen een paar radertjes in het hoofd van het hoofdpersonage verkeerd te draaien. De manier waarop hij op zoek gaat naar zijn naamgenoot en er zich stilaan meer mee identificeert kwam mij nogal ziekelijk over...

Ik denk vooral dat ik met de verkeerde instelling naar deze film ben beginnen kijken (mijn eigen schuld): ik dacht namelijk wat meer over de jodenvervolging te weten te komen, maar het ging eigenlijk meer over de psyche van Mr. Klein en jammer genoeg was ik daar niet echt in geïnteresseerd.

Misschien eens herbekijken als ik wat ouder en ervarener ben

Bij vlagen geweldig. Overal zeer aardig. Deed me denken aan Kafka. Heel kleine 4 sterren.

Traag met een zekere, onbehaaglijke, actieloze spanning. Niet altijd duidelijk en evident. Wat wel duidelijk is, en met deze film andermaal aangetoond, is dat tijdens de oorlog de Franse politie dapper heeft meegeholpen aan het oppakken van Joden.

Volgens het hoesje van mijn StudioCanal-DVD "evolueert de toon van het verhaal van Hitchcockiaans naar Kafkaiaans", en zo is het maar net – van The wrong man naar Der Prozeß, hoewel ook Polanski's Le locataire (gemaakt in dezelfde stad in hetzelfde jaar) een buurman zou kunnen zijn. Uitstekend spel van Delon en fraaie beelden, maar wie hier een echte oorlogsfilm verwacht zal vermoedelijk bedrogen uitkomen, ook al valt er dan tussen de regels genoeg commentaar te lezen op de Franse medewerking aan de Duitse Endlösung. De scènes van de Vel d'Hiv-razzia op het einde zullen de moderne kijker eerder van Elle s'appelait Sarah bekend zijn.

Sterke film, al kan ik me ook wel vinden in de kritiek dat het wat gekunsteld overkomt, en was de grens tussen droom/ fantasie en werkelijkheid (opzettelijk) vaag.

De obsessie met de andere Mr Klein deed mij vooral denken aan Hermans’ bekende roman De donkere kamer van Damocles (verdienstelijk verfilmd als Als twee druppels water), al zoekt Klein in zijn naamgenoot niet zozeer een heldhaftig alter ego, maar eerder een vorm van boetedoening. Klein rolletje van Moreau die wat misleidend als hoofdrolspeler wordt genoemd.

Erg sterke film, die aan het einde nogal speelt met jou als kijker. Zit je nou mee te leven met Meneer Klein en zo ja, waarom niet met al die anderen, betrap je jezelf nou op het idee waren ze meer op tijd met de papieren, natuurlijk is het niet onterechter voor meneer Klein die waarschijnlijk meer een schurk was dan de rest. De vierde keer dat ik iets van Losey zie en veruit de beste.

Mr. Klein is een weinig sympathiek personage. Op de kap van de weinig fortuinlijke Joden koopt hij hun kunstgoederen aan voor een prikje. Zijn zaakjes zijn goed geregeld en hij trekt zich weinig aan van de Duitse bezetters of Franse collaborateurs. Het legde hem alvast geen windeieren met zijn prachtige pand tot gevolg.

Alain Delon zet een prima personage neer. Kil en onbewogen, ondoorgrondelijk ook met weinig empathie. Zoals er zovelen zijn geweest wellicht in de oorlog, opportunisten die uit eigenbelang een graantje trachten mee te pikken op kap van de anderen. Zijn wereld wordt op zijn kop gezet wanneer hij wordt verward met een naamgenoot.

Zijn veilige wereldje wordt er plots één van onzekerheid. Als een kat in het nauw tracht hij het misverstand recht te zetten. Hij tracht zelfs contact op te zoeken met zijn naamgenoot of diens vrienden. Interessant hierbij is dat nimmer de aandacht voor het personage verdwijnt. De oorlog en het nazisme is slechts een decor om zo kijk op het personage van Mr. Klein niet te verliezen.

Sterk einde ook, eentje die toch binnen kwam bij mij. Mooi!

Tegenvaller.

In de kern een verhaal dat aangrijpend zou kunnen en/of moeten zijn, maar de film is mij simpelweg te saai. Sowieso schrijf ik de paranoiathriller niet echt hoog aan. Anderzijds kan een grauwe sfeerschets, mits wat spanning, mij meestal wel bekoren. Helaas is Alain Delon een erg saaie vent en is Mr. Klein een erg saaie film. Door vage dialogen en rare personages die in halve raadseltjes spreken en vooral niet duidelijk willen zijn in hun communicatie probeert men een wat naargeestig sfeertje op te wekken, maar dergelijke trucjes irriteren mij mateloos. Het is dat de finale best oké is, of de buis was nog zwaarder geweest.

2

Deze film lang geleden voor het eerst gezien op cultuurzender ARTE. Recentelijk digitaal opgefrist en opnieuw uitgebracht (waarom eigenlijk?). Op de nieuwe DVD (jaar 2021) is Nederlandse ondertiteling niet beschikbaar, maar via de Engelse ondertiteling is alles goed te volgen.

Wat mij betreft maakt de film de hoge verwachtingen niet waar. Delon speelt erg ingehouden en passief. Was op dat moment misschien ook nog tikje jongensachtig voor zo'n zware rol. De film springt ook regelmatig van de hak op de tak. Na een sterk begin moet de kijker er hier en daar toch wel het nodige bij denken om de voortgang in het verhaal te kunnen volgen.

Enkele sterke scènes blijven toch wel hangen. Bijvoorbeeld Joodse mensen die tijdens een razzia elkaar wijsmaken dat de Franse politie nooit aan zoiets zou meewerken...

Een zuinige '3'.

Kafkaësk nazi filmpje in Parijs met Alain Delon. En of dat werkt! (voelt aan als een ijskoud bubbelbad)

Ik ben doorgaans geen fan van Kafka, maar deze film kon ik wel smaken.

Het verhaal kon door hem geschreven zijn. Zowel het hoofdpersonage als de kijker krijgen het gevoel dat de kleine vergissing nooit voor grote gevolgen kan zorgen. De situatie zal immers snel uitgeklaard worden.

Anderzijds is dit ook een historische prent die de betrokkenheid van het Franse politieapparaat in het oppakken van de Franse joden aan de kaak stelt, en dat reeds in 1976! Het was pas in de jaren '80 en '90 dat de Franse staat onderzoek deed naar de betrokkenheid van haar beambten in de holocaust. Men stelde toen vast dat enkele ambtenaren vrijwillig de Joden aan de Duitsers overleverden, zonder dat die laatsten daar naar gevraagd hadden.

Ook in een latere fase werkte de Franse politie met veel plezier mee aan het opsporen van de Joden.