Stromboli (1950)

Aardige film. Bij vlagen zeer boeiend; vooral de scene waarin Bergman (mooie vrouw trouwens) minutenlang door het stille dorpje loopt. Helaas is de film verder niet zo beklijvend en kent de film ook zijn saaie stukken. Kortom: aardige sfeer en drie dikke sterren.

Een mooie film van Roberto Rossellini, waarin hoofdrolspeelster Ingrid Bergman bevrijd wordt uit de gevangenis, door te trouwen met een Italiaan, maar daarmee is nog niet vrij.

Haar nieuwe onderkomen op Stromboli blijkt echter ook een soort van gevangenis en Bergman is zeker niet blij met de keuze die ze gemaakt heeft. Want wat ze ook probeert, gelukkig wordt ze niet op het eiland en naarmate de film vordert, lijkt de ellende alleen maar toe te nemen. Ellende, die overigens ook wel enigszins haar eigen schuld is, want ze doet nogal eens uit de hoogte tegen de gewone arbeiders en doet zeker in het begin ook niet al teveel moeite om zich aan te passen aan het leven op het eiland.

Visueel is het bij vlagen erg mooi, maar daar staat tegenover dat het niveau niet continu gehandhaafd wordt. De mooiste scene, hier al een paar keer genoemd, is die waar alle inwoners tezamen de vissen binnen halen. Het beeld, geluid en de saamhorigheid van die mensen, wordt hier op een geweldige wijze op camera vastgelegd. Prachtige scene, die deze film alleen al de moeite van het bekijken waard maakt. Verder is het een mooie metafoor op vooroordelen, die mensen van een bepaald iets kunnen hebben, en die vertolkt worden door het personage dat Bergman speelt. De vulkaan vertolkt uiteindelijk een erg belangrijke rol in het verhaal, waarbij het einde wel weer sterk is.

Uiteindelijk best goed, alleen niet de gehele speelduur en Rossellini kan ook nog wel iets beter, zo heeft hij al een paar keer bewezen.

3,5*

Destijds contreverse omwille van de sensuele (1950 !) uitstraling van Ingrid Bergman en één bepaalde scène waardoor de film een "Te mijden" of "Volwassenen, streng voorbehoud" of wat dan ook meekreeg.

Hoe dan ook, Rossellini zette misschien geen meesterwerk, maar toch een merkwaarige film neer.

Heel veel emotie en sfeerschepping en ook enkele verbluffende scènes (het vissersleven) die evengoed in een documentaire hadden kunnen thuishoren. Ook de vele figuranten komen natuurgetrouw over.

Het intrige is eenvoudig maar een Ingrid Bergman speelt uitmuntend.

Het slot laat de kijker mogelijks wat onvoldaan achter.

Een bijzondere film, al is dat in dit geval niet precies alleen positief uit te leggen.

Bergman als het slachtoffer van de omstandigheden, die zich van het ene dode spoor in het andere wringt. Symboliek alom, maar toch blijft die wat mij betreft wat onsamenhangend en te weinig tastbaar, en Bergman's karakter wordt maar weinig sympathiek - ze lijkt nergens de ruimte te zoeken om er ondanks de omstandigheden toch wat van te willen maken.

Qua beelden hetzelfde wisselende beeld. De scene met de vissers is magnifiek, maar van de vulkaan wordt maar weinig effectief gebruik gemaakt, en net zo van het desolate dorpje en het landschap. Misschien dat de leeftijd van het materiaal daar ook wel een rol in speelt, het heeft de tand des tijds niet heel best doorstaan.

Narratief volgt de film schijnbaar dezelfde aanpak als Bergman's karakter. Ietwat stuurloos en doelloos op weg naar het einde - en dat is dan ook niet bepaald het sterkste punt van de film. Onbevredigend.

Toen ik zelf op Stromboli was - een mooi eiland dat inmiddels al een stuk meer ontwikkeld is dan in 1950 - las ik in mijn reisgids over deze film en de tonijnvangstscène. Nu ik hem een paar jaar later zelf heb gezien, moet ik toegeven dat die behoorlijk indrukwekkend is.

Verder een opmerkelijk onderhoudende film, gezien de stijl van Rossellini en de beperkte locatie. Het naar vrijheid hunkerende vrouwelijke personage van Bergman heeft uiteraard niet zoveel impact meer als toen.

Het is bekend dat Ingrid Bergman een fanbrief schreef naar Rossellini omdat ze de levensechtheid van zijn werk bewonderde. Dat resulteerde in een en verscschandaal, een huwelijk en verschillende samenwerkingen, te beginnen met deze. Dat betekende dat de Zweedse Hollywoodster amateuristische tegenspelers kreeg uit het gewone Italiaanse volk. Dat probleem hebben ze opgelost door haar een Litouwse te laten spelen die niet opgaat in haar omgeving, die geen band weet te smeden met de eilandbewoners. De dorpelingen nomen haar una sfacciata: een brutale vrouw. Zijzelf zou liever een mondain bestaan kennen als een dame van stand, maar bij momenten begint ze zich toch te verzoenen met haar lot.

Er zitten mooie beelden in van de visvangst en van de vulkaan. Je weet dat hij uit zal barsten, een beetje als een pistool van Tsjechov, maar de vraag is dan weer wat dat te weeg zal brengen. Tijdens de opnames was er een echte uitbarsting. De sterrenhemel is nep, zonder herkenbare sterrenbeelden. Realistisch uitgebeeld zijn de gewoonten van het volk, het geroddel en het morele gezag van de priester in een strikt katholiek milieu. De muziek van Renzo Rossellini, jongere broer van de regisseur, is laatromantisch, met uitbeelding van de vulkaanuitbarsting en de oplaaiende emoties.