Olympia 1. Teil - Fest der Völker (1938)

Filmisch gezien stukken interessanter dan inhoudelijk. Net als bij bijvoorbeeld Triumph des Willens had ik het na een poosje wel gezien. Maar zoals ik al zei, filmisch gezien, zeker voor die tijd, erg imponerend.

Ik vond het tot mijn grote verbazing nog meevallen met de propaganda, iets waar we volgens de presentator van Andere Tijden toch op bedacht moest zijn. Uiteraard brengen een aantal teams de Hitlergroet (gezien de historische context niet ongebruikelijk) en ondanks het feit dat Hitler en zijn Nazi-top geregeld in beeld zijn, wordt in de film het Nazisme niet verheerlijkt. Zoals al eerder gezegd is Olympia in de eerste plaats een ode aan de kracht, schoonheid en doorzettingsvermogen van de mens.

Ik lees hier wel dat er flink in beide films werd geknipt, en het valt natuurlijk niet uit te sluiten dat de fascistische/Nazistische ondertoon in de lange versies veel nadrukkelijker aanwezig is. In deze versie vinden de Spelen gewoon in Duitsland plaats, waar de Nazi's toevallig de plak zwaaien.

Ik was ook erg verbaasd over uiterst moderne manier waarop Riefenstahl de Spelen in beeld brengt. Er wordt altijd wel een hoop drukte gemaakt obver de stijl, maar ik had nooit gedacht dat de film er zo ontzettend modern zou uitzien. Op sommige momenten is het zelfs zo spannend, dat het wel lijkt alsof er een moderne sportregisseur naar het verleden werd geflitst om daar een verslag te maken van de evenementen. Vooral de 100 meter hardlopen, het hoogspringen en het speerwerpen (helaas onderbroken door een storing) vond ik erg interessant, al was de anders zo oersaaie marathon absoluut het hoogtepunt van het eerste deel. En zelfs de commentaarstem was niet zo 'fout' als ik had gedacht, de drammerige verteltoon was gewoon erg typerend voor die tijd. Fascinerend.

4 sterren.

Interessant dat is het eerste wat in mij op komt.Vooral door de technische kant een stuk boeiender om naar de sporten te kijken.In principe was voor mij alles erg mooi gebracht behalve hoogspringen.

Wat opvalt is dat Hitler natuurlijk alleen in beeld te zien is als er op het moment een Duitser bezig is.In het commentaar van de verslaggever was er eigenlijk maar 1 apart, maar begrijpelijk moment.Tijdens een hardloopronde loopt geen Duitser mee, maar wel een Italiaan.Zoals iedereen (hopelijk) weet was Hitler toen al in de weer met Mussolini.''Kom op Italiaan'' roept de verslaggever nog.

Herbert Windt's muziek wordt magistraal toegepast bij de marathon, maar even gedenkwaardig bij het speerwerpen waarbij bij een

paar worpen de muziek de speer is als het ware.Tenminste voor een worp of 3 waarna het weer terug naar normaal is.

4 sterren

Wat minder uitgesproken fout dan ik had verwacht. Riefenstahl is duidelijk het meest in haar element als het informatie overbrengen over de wedstrijd wat naar de achtergrond verdrongen wordt. Vooral het polsstokhoogspringen en de marathon waren mooi en virtuoos.

Uiteindelijk toch vooral een geval van interessant om eens gezien te hebben.

2.5*

Dit eerste deel van Olympia heeft, een paar momentjes uitgezonderd, met Nazi-propaganda weinig te maken. Feitelijk een opsomming van de medaillewinnaars, met mooie slowmo beelden en een breed lachende Owens.

3*.

De opening is schitterend, maar zo gauw men begint met het verslag van de atletiek onderdelen wordt het erg saai. Wel interessant is het commentaar op de 800 meter loop, waarin de verslaggever een stukje nazi-ideologie laat horen dat er niet om liegt;

"2 zwarte lopers tegen 6 lopers van het blanke ras".

Toch maar mooi dat die Jesse Owens het blanke ras een mooi lesje in hardlopen heeft gegeven door 4 gouden medailles te winnen. Hitler zou hem zelfs geweigerd hebben een handdruk te geven.

Vier jaar later zouden de volkeren elkaar weer opnieuw ontmoeten. Alleen werd het toen geen "Fest de Völker", maar een "Krieg der Völker".

3,0*

Leuk om een keer te zien, maar als je niet veel met de Olympische Spelen hebt, stelt het allemaal niet zoveel voor.

Ik vond het wel interessant, al wordt het op den duur een beetje eentonig. De Nazi ondertoon is op momenten duidelijk aanwezig en de nadruk ligt hier ook duidelijk op de atletiekonderdelen. De marathon, het polstokhoogspringen en de wesdstrijden met Jesse Owens waren voor mij de hoogtepunten van deze documentaire.

En stiekem was het best leuk als er weer eens geen Duitser op het podium stond bij een onderdeel. Deel twee gaat binnenkort ook nog wel aan de beurt komen.

3,0*

Nu moéten we dit (van de NPO) natuurlijk allemaal een foute film vinden, maar dat heb ik niet kunnen constateren. Racistisch commentaar heb ik niet gehoord, en het was ook geen nazi-verheerlijking. Het brengen van de Duitse groet was blijkbaar door veel landen geaccepteerd en kon toen ook nog niet met het voor ons bekende vervolg in verband worden gebracht. Als deze film in Frankrijk of Engeland was gemaakt, hadden we overigens dezelfde stijl en "foute toon" gekregen: nationalistisch denken (nu, zéker in Duitsland: foei, mag niet!) was toen heel gewoon.

Veel aandacht voor de sport en waardering voor de prestaties van alle atleten toen (jawel, óók voor Jesse Owens), kundig en artistiek in beeld gebracht.

Deel één van Riefenstahl's verslaggeving van de Olympische Zomerspelen in 1936. Ik had een grote hoeveelheid Nazi propaganda verwacht, maar de film blijft verrassend neutraal van begin tot eind. De aanwezigheid van de Führer en zijn volgelingen is wel nadrukkelijk aanwezig, maar er is weinig of geen discriminatie of extremisme te bespeuren. Als er iets is dat voortdurend in de kijker wordt gezet dan zijn het wel de vaardigheden van de atleten zelf, ongeacht hun herkomst. Net zoals 'Triumph of the Will' is deze film een plezier om te aanschouwen (vanuit het standpunt van een filmliefhebber). Veel variatie in camerastandpunten, veel reactieshots van het publiek en close-ups van de atleten, camera's die bijna altijd in beweging zijn en slow motion in overvloed. Er is duidelijk nagedacht over elk shot en het komt allemaal goed tot zijn recht in deze context. Enkele mooie shots blijven hangen, denk bijvoorbeeld aan het polsstokspringen na zonsondergang. Ik ben geen fan van sport in het algemeen, maar vond het daarom niet minder interessant. De onderhuidse spanning tussen de deelnemende landen maakt de beelden iets meer intens en betekenisvol.

Het eerste stuk had voor mij niet helemaal gehoeven (vond het wel verrassend dat je daar vrouwelijk naakt te zien kreeg overigens), maar vanaf dat de focus echt op de olympische spelen ligt was het voor mij echt genieten. Geweldig gebruik van close ups, top montage, die achtergronden waar je dan weer heil heil heil hoort en dan weer USA USA USA en dan weer ... . Los daarvan ook gewoon ideaal om te zien enerzijds hoe ver sport is geëvolueerd en anderzijds ook hoe goed men toen vaak ook al was, zo'n Owens liep 10.20 en sprong 8m06 ver, dat is gewoon nauwelijks slechter dan de belgische records op die disciplines nu .

Uniek tijdsdocument, gemaakt door een vakvrouw die op visueel vlak heel wat nieuwigheden liet zien die tot op vandaag invloedrijk blijken, geeft volgens mij (ik was er niet bij uiteraard) een getrouw beeld van de sfeer die er toen was tussen mensen en van de manier waarop sport op het hoogste niveau toen beoefend werd.

En zoals gezegd, relatief neutraal, ja Hitler komt in beeld, ja je zal al eens een nazi groet zien, maar dat was dan ook eenmaal het klimaat dat heerste in Duitsland en zo veel nadruk wordt er niet op die zaken gelegd.

Uitzonderlijk sterk. Had zonder dat begin kwartier voor mij 5* gekregen nu 4,5*

Zo vlak voor het controversiële WK in Qatar leek het me wel aardig om de docu over het eerste 'sportswashing' event uit de moderne tijd te kijken, de Olympische Spelen van Berlijn van 1936. De opening, waarbij de link wordt gelegd met de klassieke Spelen op Olympus, is bijzonder, daarna volgt een fraai in beeld gebrachte registratie van de atletiek-onderdelen. Riefenstahl was een pionier en bracht met veel gevoel voor esthetiek de verschillende sporters in beeld, waarbij de overwinningen van Jesse Owens het meest tot de verbeelding spreken. Het propagandagedeelte viel me verder mee, uiteraard komt de nazigroet veelvuldig in beeld maar die had in 1936 nog niet hetzelfde gewicht als een paar jaar later. Opvallend is de afwezigheid van de Sovjet-Unie, maar die deden pas mee vanaf 1952 las ik.

Overigens zijn bijna 250 deelnemende atleten omgekomen in WO2.