Mishima: A Life in Four Chapters (1985)

Best een interessante combinatie met 11·25 Jiketsu no Hi: Mishima Yukio to Wakamono-tachi (2012) die ik een paar weken terug zag. Daar werd de literaire Mishima losgehaald van de politieke en gesuggereerd dat hij niks meer kon met schrijven en daardoor voor actie koos. In deze film zijn ze nadrukkelijk aan elkaar gekoppeld. Drie verschillende verhalen worden (volgens mij nogal samengevat of fragmenten uit) uitgebeeld in deze film in een aparte theatersetting. Waar Wakamatsu's film Mishima behoorlijk aards maakte, houdt deze film veel meer de mythe rondom hem in stand.

Verschillende essentiële gebeurtenissen komen in beide films voor. De gijzeling natuurlijk, maar ook de confrontatie met de opstandige studenten van 1968 en nog een aantal andere scenes. Wakamatsu richt zich veel meer op de opbouw naar de daad en is nadrukkelijk daarop gericht. Die film is daarin dus ook veel gedetailleerder. Deze film is eigenlijk veel ambitieuzer door een poging te doen zijn filosofie, literatuur en politieke ideeën aan elkaar te koppelen en verschillende stijlen te gebruiken in de drie lijnen die worden gevolgd (kort voor de daad en de daad zelf, de opbouw naar die gebeurtenis (in zwartwit) en de literatuur (in theaterdecors). Dat werkt gedeeltelijk. Maar is niet helemaal overtuigend.

3.5*

Lichtelijk wazig, maar dit is een degelijke biopic over een Japanse schrijver, genaamd Yukio Mishima. Belangrijkste onderwerp van deze film is hoe hij een legerkamp binnendringt en daar een generaal gevangen neemt. Ook wat andere flarden uit zijn leven en van zijn schrijfsels komen voorbij. Visueel zag het bij vlagen gaaf uit met mooie sets en dat geldt ook voor de muziek van Philip Glass.

Na recent The Temple of the Golden Pavillion dan toch gelezen te hebben, geen soepele weglezer maar toch een best wel interessant portret van een verknipte ziel, en daarna wat meer gehoord en gelezen te hebben over de bizarre geschiedenis van Mishima was ik hier wel benieuwd naar. En ook dit is een portret van een toch wel verknipte ziel, een interessante schrijver die er toch wat dubieuze denkbeelden op na hield (zie ook bv Louis-Ferdinand Céline, Knut Hamsun) en uiteindelijk na een (wellicht opzettelijk) mislukte coup seppuku pleegt.

De muziek waar eerder al meerdere keren aan gerefereerd wordt (zowal positief als negatief) is mij niet zo heel erg opgevallen. Het verhaal wordt wel interessant verteld, al hielp het voor mij wel dat ik de grote lijnen en het eerste behandelde boek al kende. We zien een terugblik op de levensloop van Mishima, maar daar tussendoor worden ook drie van zijn verhalen uitgelicht (met uiteraard de nodige autobiografische verwijzingen erin) op een vrij summiere Dogville-achtige wijze. We zien wel een deel van zijn geschiedenis die hem tot de persoon gemaakt heeft die hij geworden is, al wordt zijn semi-verborgen homoseksuele leven grotendeels weggemoffeld, zo te lezen dankzij de erven Mishima die ook geen toestemming gaven om bepaalde boeken erin te verwerken. Best interessant allemaal, en solide gemaakt, maar wel wat aan de lange kant, en zeker als je de verhalen niet zo kent kan het best wel warrig zijn - had ik met hoofdstuk Kyoko's House wel in ieder geval. Ik vond het eindhoofdstuk dan wel weer behoorlijk sterk, als we terug in de realiteit zijn, en waarin Mishima zijn knullige couppoging en compleet in het water vallende speech doet. Ik rond 'm naar boven af, maar dan ook mede doordat ik het verhaal van Mishima zo intrigerend vind.

Geen makkelijke film maar hij ziet er wel goed uit. Ik heb Mishima's werken nooit gelezen, maar de mise-en-scène van Schrader maakt dat op zich overbodig. Tussen de biografische voice-over en de laatste daad van Mishima's bestaan, zit het psychologisch portret van een erg complexe figuur verborgen. De analyse wordt via enkele van zijn literaire werken uitgevoerd, die stuk voor stuk iets over hemzelf onthullen: zijn bijna occulte belangstelling voor fysieke perfectie, zijn fascinatie voor het martelaarschap, voor de traditionele culturele waarden.

Vooral in het derde verhaal, het profetische "Runaway Horses", lopen zijn fantasie en de werkelijkheid in elkaar over. Zijn homoseksualiteit wordt hier niet erg te kijk gezet omdat de makers daar de toestemming niet voor hadden van zijn familie (heb ik gelezen). Het zal niet ieders ding zijn en buiten het bereik van velen blijven, maar Schraders werk is fraai in beeld gebracht en intussen weet ik weer wie Mishima was.