The House on 92nd Street (1945)

Lekkere noir dacht ik toen ik ging kijken, nou het leek meer op een promotiefilm van de f.b.i. Het ging er alleen maar over hoe goed en accuraat de f.b.i de zaakjes onder controle heeft.

Volledig akkoord met het bovenstaande. Ik ging af op, laat ik eerlijk toegeven, de erg mooie dvd-cover, die inderdaad een film-noir thrillertje beloofde. Helaas kan je dit inderdaad beschouwen als één groot propaganda-filmpje voor de FBI. Alles verloopt efficiënt, degelijk en snel, zolang de FBI de touwtjes in handen heeft, iets dat de verteller zeker niet vergeet aan te halen. Na een tijd heb je wel genoeg van dit soort rioolreclame verborgen als thrillertje en wil je je gaan concentreren op het verhaal.

Al is daar ook maar weinig te bespeuren. Dat dit de Oscar won voor beste script, en dus Objective Burma! voorbijstak, lijkt me weer een enorme blaam in de Academy-geschiedenis. Erg houterige dialogen en de constante verteller maakt het er allemaal niet beter op. De acteurs zijn ook enorm ondermaats (waren het hier echte FBI-agenten of acteurs?) en de Duitsers werden zo stereotiep voorgesteld dat ik Herr Otto Flick en Helga nog verwachtte.

1*

Wat een heerlijke topfilm! Heb genoten van de eerste tot de laatste seconde van deze spannende thriller die een oscar heeft gekregen voor beste scenario. Deze film is gemaakt in 1945 en als kijker voel je dat, je krijgt een soort authentieke oorlogssfeer mee eigen aan de films die toen gemaakt werden en wat simpelweg niet meer te reproduceren valt. Deze film wordt beschouwd als film noir, meer bepaald docu-noir, omwille van de documentaire precisie waarmee alles uit de doeken wordt gedaan. Niet toevallig is de film een productie van Louis De Rochemont, producent van newsreels voor en tijdens de oorlog. De voice-over, eigen aan film noir, is een reminder aan de commentaarstem bij de journaals die werden uitgezonden in de cinema's van toen. De film is bovendien geschoten op locatie in o.a. Washington en New York wat helemaal bijdraagt aan de grimmige realistische sfeer van de film. De acteurs leveren allen goede overtuigende prestaties, voor een verhaal dat zich afspeelt in FBI kringen. Andere kijkers op dit forum schieten deze film af omdat het zou gaan om een propagandafilmpje van de FBI maar als je die opinie doortrekt moet je nagenoeg alle films uit Hollywood boycotten omdat ze voor 99,9 % een patriottische basis hebben. Wat ik daar tegenover erger vindt, is het feit dat er geen ruimte in de film wordt gemaakt voor een kritische noot bij de plannen voor de atoombom, waarrond de plot draait.

Niettemin vind ik deze film een absolute topper qua verhaal, cinematografie en acteerprestaties. Een must see voor liefhebbers van spionagefilms en film noir. Staat voor mij op dezelfde hoogte als Call Northside 777, die andere docu-noir van Henry Hathaway.

Een zeer invloedrijke film vanwege de documentaire-achtige stijl en het lokatiewerk, en als zodanig een mijlpaal op de weg van studio naar straat in de Amerikaanse cinema. Wat mij betreft schiet de film zich echter enigszins in de voet met dat hamerende voice-over-commentaar, want zodra je in de "dramatische" plotlijn zit word je daar weer uitgehaald door de alwetende verteller die zodoende de spanning nogal uit de film haalt. Bovendien wordt het docu-achtige karakter van de film natuurlijk wel geholpen door de beslissing om geen sterren te casten, maar de vertolkingen van de Amerikaanse personages hadden wel iets minder vlak gemogen, en amateur Dietrich blijft ook iets té onaangedaan onder de druk van het moeten ophouden van zijn valse identiteit en zijn gevaarlijke plannen tegenover de Duitse spionnen. Historisch belang maximaal, cinematografische impact wat minder.

Louis de Rochemont was de producent van deze film en nog een boel meer. De Rochemont was de uitbater van een bioscoopjournaal. Hij was een vriend van J. Edgar Hoover en had daardoor goede contacten met de FBI. Toen hij films ging produceren putte hij daaruit. Dit was de eerste. Hij zette ze op als een documentaire en presenteerde ze als zo ongeveer de waarheid (wat nogal overdreven was). De Rochemont was eerst fel antinazi toen de VS nog betrokkenheid bij de conflicten in Europa trachten te vermijden en werd later ook fel anticommunistisch. Het zette met deze film een trend neer. Dit was een succes en kreeg ook nog goede recensies en al snel werden film gepresenteerd als de waarheid en bijna in de vorm van een nieuwsuitzending gegoten. De Rochemont zat achter een deel van die films (naast deze bijvoorbeeld ook Boomerang en Walk East On Beacon) maar anderen namen het over.

Meer een intessante film dan een echt goede. Vooral een poging om de FBI in een zeer goed daglicht te zetten en ze zowat de overwinning van WO2 in de schoenen te schuiven. Henry Hathaway die al behoorlijk ervaren was vond het pattriottische script zeer goed en ging ermee akkoord de film te maken. Zonder sterren en alleen met bijrolacteurs en wat eufemistisch karakteracteurs werden genoemd. Dat was nog net een trapje lager dan de bijrolacteur. De types die een barman speelden, of de baas, of de buurman. Met twee zinnen tekst.

De film begint bijna als een echte documentaire met zowaar wat echte beelden. En een voice over die klinkt alsof het een achtergrondreportage bij het nieuws is.Ondertussen krijgen we een vrij vroeg voorbeeld van een spionagefilm met microfilms, codetaal en zowaar ook een waarheidsserum. De film is wat te keurig en niet ruw genoeg om echt indruk te maken. En mist de mooie taal en de fraaie beelden van een navolger als The Naked City. Ja, verschillende navolgers zijn aanzienlijk beter dan deze film. Toch is het een leuk tijdsbeeld.