Le Schpountz (1938)

Wat zie ik, nog geen stemmen voor deze gekende Pagnol klassieker met Fernandel ?

Fernandel speelt hier dus in principe zichzelf, al schijnt de basisidee ontleend te zijn aan een authentieke dorpsgek die de opnames van Angele-ook met Fernandel- opleukte met zijn idioterieeen. Bovendien een soort meta film, want Fernandel speelt hier een schpountz die een schpountz speelt, misschien dat daarom sommigen de brave Pagnol wel vergelijken met Kiarostami...

Voor alle duidelijkheid: schpountz is hier een fantasiewoord voor would be filmster, en zou je nu nog kunnen gebruiken voor al die legioenen dwazen die per se beroemd wilen worden en in tv-casting shows als onwetende clowns mogen opdraven ter vermaak van de massa, deze film was zijn tijd wat dat betreft vooruit.

Het eerste deel is superieur aan het tweede, met als hoogtepunten de beroemde scene waarin Fernandel het artikel over de doodstraf uit de code penal reciteert en dat eindigt met de beroemde catharsis scene die in een tragedie thuishoort.

Helaas vond Pagnol het nodig om de scene nog eens te copieren met veel retoriek en gemoraliseer over het wezen van het clownschap, en volgt een soort Hollywoodesk feel good verhaaltje.

Grotendeels interieuropnames, maar ook enkele plein air scenes waar Pagnol om gekend is en allicht vaak geestige dialogen.

Voor de community vermeld ik nog even dat niet alleen een piepjonge Piere Brasseur hier een over the top nicht speelt die verliefd is op de net doorgebroken Fernandel, maar dat er ook een geblondeerde valse nicht in zit die de nog onbekende Fernandel helemaal nix vindt.

p.s.: zoals gekend is de film alleen nog te zien in de DVD versie van 122 minuten en de TCM versie die ong. 10 minuten langer duurt, wat vooral in het begin wat abrupte cuts geeft.

Voor tijdsfanaten: ik zag gisteren de gerestaureerde versie in de bioscoop. De tijdsduur van deze versie bedraagt 127 minuten.

Pagnol trekt hier van leer tegen het wereldje van de zevende kunst, maar besluit toch -typisch Pagnoliaans- met een optimistische noot. Fernandel is een naïeve dorpsjongen die filmster wil worden, in de grap van een filmploeg tuint, wreed ontgoocheld wordt, maar uiteindelijk toch roem kent.

Vele jaren geleden bekeek ik ooit een cyclus van Fernandel films op een franstalige zender. Elke zondagavond sloot ik het weekend af met een Fernandel. Ook Le Schpountz zat er bij en ik vond dit zo'n heerlijke film. Het moest er van komen om hem nog eens op te zetten.

Het is een meer toneelmatige film met fijne, bijna muzikale dialogen en vooral grandioos geacteerd; let op de expressies en de manier waarop dialogen gebracht worden. In vergelijking met die jonge acteurs van vandaag die gewoon expressieloos lijntjes aframmelen was dit echt topwerk. Dit was nog een tijd waar acteurs zich nog eerst moesten bewijzen via een theatercarrière vooraf.

Pagnol zorgde hier voor een film over film, waarin de filmindustrie vooral snobs en grote ego's aantrekt. Een naieve dorpeling wordt door een filmploeg die toevallig voorbij komt in het winkeltje van zijn oom, als een "Schpountz" behandeld oftewel een naieveling die denkt dat hij het zal maken als acteur; echter gelooft Irénée zo erg in zijn grandioos talent dat de grap helemaal uit de hand loopt. Naast het komische is er ook de tragiek, dat tot uiting komt in een geweldige dialoog tussen Fernandel en Demazis.