Lili Marleen (1981)

Hanna Schygulla is zoals steeds bekoorlijk en overtuigend in haar rol. Deze keer van een vrouw die haar liefde in moeilijke omstandigheden trouw blijft en zich steeds op een handige manier los maakt van levensbedreigende betrokkenheid.

Fassbinder zet het allemaal mooi in scène, onderlijnt meerdere keren het schril contrast tussen het brengen van een populaire deun en de bloederige oorlogsgruwel en laat de passages elkaar vlot opvolgen, zowel de ernstige, nazzi-geladen, de romantisch als de uitbundige feestscènes.

Van Lili Marleen zei John Steinbeck ooit dat dit het enige goede was dat Nazi-Duitsland aan de wereld gaf. Fassbinder schetst een biografisch portret gebaseerd op Lale Andersen, de oorspronkelijke zangeres van het beroemde lied, die in de film Willie genoemd wordt. Nog voor de oorlog had ze een relatie met een Joodse verzetsstrijder, Robert, die toen al met zijn familie gevlucht was naar Zwitserland, en actief deelnam aan een verzetsnetwerk. Wanneer de oorlog uitbrak werden de geliefden van elkaar gescheiden. Robert bleef in Zwitserland en Willie maakte carrière in Duitsland met een lied dat eigenlijk muzikaal weinig voorstelde, maar de soldaten aan het front onverwachts nostalgische en patriottische gevoelens inblies, en zelfs internationaal aansloeg. Maar in die hele periode bleef haar hart verlangen naar haar minnaar, terwijl ze bejubeld werd door de Nazi potentaten en een boegbeeld werd dat trots en loyauteit binnen de strijdkrachten uitdroeg.

Ik moet zeggen dat mijn mening wat verdeeld is over deze film. In de kern is dit een simpele love story over een onmogelijk geworden liefde door de oorlogssituatie. Maar boeiend vond ik deze kant van de film niet. Je moet je ook meermaals door dit vervelende lied worstelen waardoor ik tegen het einde toch wat hoofdpijn kreeg van dit Lili Marleen nummer. Veel interessanter was Willies rol met het helpen van het verzet door foto's van de concentratiekampen het land binnen te smokkelen. Helaas wordt überhaupt hier bijna niks mee gedaan. De regie is vrij klassiek en zelfs theatraal bij momenten, niet zo gewaagd en experimenteel als andere werken van hem, maar steeds met focus op het manipuleren van gevoelens bij zijn personages. Vooral dat laatste maakt zijn films de moeite. Hoe Willie een instrument wordt in de handen van anderen. Interessante film maar ik hoef die niet meer opnieuw te zien.