Boerenpsalm (1989)

Felix Timmermans' roman samengeperst in anderhalf uur film. Het moest vlug gaan.

Typische Vlaamse film, zoals ze er voorheen alleen maar van die soort kenden.

Het zit evenwel goed in elkaar en de belevenissen - of moet ik zeggen "malheurs" - van boer Wortel worden goed verhaald met de terechte aandacht voor de bijzondere rol van de boerin, het roddelcafé, de "pastorale" inmenging en wijsheden, de fierheid van de boer, het bijgeloof...

Vol dramatiek en schalkse humor, dit zeer verdienstelijk werk van Roland Verhavert.

Plezierig om nog eens Ronny Waterschoot aan het werk te zien (een pluim voor de maquillage bij de veroudering), alsook de alsdan onmisbare Jef Burm en de jonge Christel Domen, ondertussen in ieder Vlaams gezin overbekend, en trouwens uitstekend in haar rol.

Film die volledig in de lijn ligt van die andere Vlaamse boerenfilm die enkele jaren eerder uitkwam, Het Gezin Van Paemel (Film, 1986). Net zoals daar wordt het harde boerenleven uitgebeeld, al wordt er in Boerenpsalm ook af en toe het leven geromantiseerd. Uiteraard ook hier ellende die niet zo uitzonderlijks was voor die tijd. Kindsterftes en andere overlijdens passeren ook de revue, maar daar waar in Het Gezin Van Paemel het pessimisme overheerst, valt het hier op dat de film een stuk optimistischer is, mede uiteraard door de positief ingestelde boer Wortel.

Geen andere subthema's als het opkomend socialisme of het liederlijke leven van de adel. Dat laatste is slechts een voetnoot in het verhaal. De rol van de pastoor, eveneens een vriend van boer wortel, komt prominenter in beeld en mede door hun vriendschap is het plot vrij gemoedelijk.

Geen Senne Roefaer, maar wel een prima Ronny Waterschoot als pater familias, net als Jef Burm als dorpspastoor. En ook Karen Vanparys mag niet ontbreken. Leuk!

Redelijke film over het leven van een boer rond de 18de op 19de eeuwwisseling. Dit boerendrama wordt nogal theatraal gebracht en ook het acteerwerk valt daaronder. Het verhaal beslaat een paar decennia, echter zijn de tijdsprongen niet altijd even duidelijk. Toch kijkt het wel gemakkelijk weg, want er gebeurd genoeg. Een kleine 3.0 sterren.

Anno 1989 hadden de meeste Belgische films nog een vrij groot theatergehalte. Al zou er de komende jaren wel verandering in komen. Voor regisseur Roland Verhavert was het zijn laatste film. Ook al begon hij in '55 met een wat atypische new wave film 'Meeuwen sterven in de haven' zouden daarna wel meer 'boerenfilms' als De Loteling en Pallieter volgen. Boerenpsalm is de verfilming van het gelijknamige boek van Felix Timmermans uit 1935, al speelt het verhaal zich af eind 19e eeuw. Het relaas van boer Wortel, zijn familie en het boerenleven. Goed gespeeld door Ronny Waterschoot en een hoop bekende gezichten van Jef Burm als eeuwige pastoor, een jonge Eirk Goossens, Christel Domen en een piepjonge Matteo Simoni als pasgeboren baby. Al is dat laatste dankzij internet, en niet omdat ik hem meteen herken.

Het verhaal van Felix Timmermans is in een film gepropt en komt wat samenhangend over. De acteerstijl is ook niet meer wat we ondertussen gewoon zijn. Maar soms heeft de film nog wel zijn charme. Je moet er wel van houden natuurlijk. Misschien wordt het tijd dat er nog eens een verfilming komt van zo'n oude Vlaamse literaire klassieker.

Een typische Vlaamse jaren '70-'80 (boeren)film. En toch stamt deze al uit eind jaren '80, bijna '90. Dat verbaast me op zich wel, want ik zou hem toch van zowat een decennium ouder hebben geschat. Dit werk van Felix Timmermans blijft tot op heden enorm leven in onze Vlaamse cultuur, want 75 jaar na de dood van de auteur werd het boek in een door Bart Van Loo vernieuwde uitgave heruitgebracht in 2022. De film is van de hand van Roland Verhavert, een gouwgenoot van me (naburige gemeente), die nu een dikke 10 jaar geleden kwam te sterven. Ik kom er nu pas achter dat niet minder dan 7 van zijn films op Netflix staan en er over minder dan 2 weken af gaan. Samen met nog zovele andere Nederlandstalige films. Er toch zo veel mogelijk nog van meepikken.

We worden als kijker meegenomen doorheen een grote periode van het leven van boer Wortel [Ronny Waterschoot] met al z'n tegenslag (en een enkele zonde). Vrouwen komen en gaan. Kinderen overleven ook niet altijd. Bij al deze tragedies wordt Wortel bijgestaan door z'n vriend pastoor [Jef Burm] (wie anders? ), als jongere man ook door de pater [Jan Van Dyke]. En zo heeft de clericus ook weer zo z'n stek in het typische Vlaamsche plattelandsverhaal. Verder blijkt de man over een enorme uitstraling te beschikken (of sprak de boerenstiel tot de verbeelding?) want voor menig vrouw bleek hij doorheen de film een begeerlijk man. Vooral de pakken jongere en wel zeer knappe Frisine [Christel Domen] blijkt het maar al te graag binnen de familie te houden na het overlijden van haar man Fons [Erik Goossens], zoon van Wortel. Het verhaal vloeit zoals een beek, kronkelend tussen de weilanden. Het wordt allemaal met een bepaalde licht humoristische toets gebracht, waardoor het wel gezapig wegkijkt. Maar je raakt ook nooit al te zeer betrokken vanwege het snelle komen en gaan. Ik kon de tel met en rond kinderen zelfs niet eens bijhouden.

Verder is het in zo'n films altijd wel wat genieten van de acteurs in kleinere rollen die je herkent. [Yvonne Verbeeck] als de heksachtige stekjesverkoopster (nooit eerder van gehoord) bijvoorbeeld. [Erik Goossens] als zoon Fons, [Bert André] die we wel kennen uit onder meer Flodder, [Jacky Morel] die we in België vooral kennen van De Collega's en de ouderen onder ons van nog zo veel meer, [Chris Cauwenberghs] (kabouter Lui, maar ook De Witte, De Vlaschaard, Zware Jongens, Paniekzaaiers, ...) als champetter, tot zelfs [Matteo Simoni] als baby (onherkenbaar ). Velen daarvan zijn niet meer onder ons, maar leven voort in onze collectieve herinneringen. Net zoals boer Wortel en z'n naasten.