O Slavnosti a Hostech (1966)

Niet helemaal wat ik gehoopt had. Vooral een film die meer interessant is dat goed.

Werd door de communistische machthebbers van Tsjechoslowakije gezien als een van de meest subversieve films uit de Tsjechische New Wave en was een van de films die "voor eeuwig" werden verboden. Het is niet moeilijk te zien waarom. De film is een satire op de werking van een totalitair regime en erg makkelijk te vertalen naar het communisme van die tijd. Het begint met angst aangewakkerd door anderen, vervolgens stroperij van de leiding zelf en uiteindelijk een jacht op iemand die zich niet wenst te conformeren

De grote lijnen zijn duidelijk genoeg, maar in de film heb je constant het idee dat er achter elke scene twee, drie betekenissen schuilen die voor een aardig deel alleen door critici van het regime in die tijd compleet zichtbaar zijn. Dat maakt 'm erg tijdgebonden en ook wat hermetisch. Niet altijd erg, maar de film staat nogal sterk in dienst van die boodschap en dan gaat het zich wel wat wreken.

Nou klinkt dat misschien wat te negatief, want dit is wel degelijk een erg interessant tijdsbeeld met af en toe mooie fotografie. Beetje jammer van de wat lompe montage.

3.0*

Zeer symbolisch voor de tijdsgeest, maar zoals starbright al aanhaalt als film op zich niet echt boeiend. Er zaten een paar leuke stukken in, maar ik heb me toch een beetje door de film moeten sleuren.

Ook de Tsjechen kunnen boeiende films maken, dat is me wel duidelijk geworden deze week.

Weer een sterk staaltje absurdisme uit de Praagse lente en na de invasie door de Sovjets werd de film voor eeuwig in de ban gedaan ... al duurde dat eeuwig niet erg lang.

De film wisselt tussen grimmige en absurdistisch humoristisch, met 71 minuten erg kort voor een feature en ondanks dat er geen Sovjet-Unie meer bestaat is de boodschap nog steeds actueel en geenszins verouderd.

Ben ik het zeker mee eens.

Toch bevat de film enorm interessante stukken. Het stukje waarin deze meneer op het plaatje ‘de gasten’ onthaalt op een bijna ondervraging is briljant en de acteur (Jan Klusák, die ik nooit in andere films zag en die gevierd componist blijkt te zijn en jammer genoeg slechts zelden acteur!) zet een enòrm eng karakter neer, waar ik werkelijk de rillingen van kreeg. Alleen al vanwege dat segment zal ik deze film blijven onthouden. Dit is trouwens een film met een regisseur in een hoofdrol. Hier is het Ewald Schorm die een in retrospect wel héél toepasselijke rol heeft gekregen! (de gast die wegliep).
Overigens werd de film verboden omdat de gastheer (Ivan Vyskocil) teveel op Lenin zou lijken!!!

Deze beviel mij een stuk beter dan Démanty Noci (1964) die ik gisteren gezien heb. Wat de Tsjechische film betreft geef ik nu eenmaal de voorkeur aan het absurdistische boven het dramatische. Opvallendste spelers in deze satire op het starre communistische systeem - dat mag je toch wel zeggen - zijn voor mij toch wel het enge mannetje Rudolf (Jan Klusák) en de gastheer (Ivan Vyskocil) die als twee druppels water op Lenin leek. Kan volgens mij nooit toeval geweest zijn. De regisseur moet daar toch bewust voor gekozen hebben lijkt me.

Toch wel vreemd dat men in 1966 al dit soort films in Tsjecho-Slowakije kon maken, want zover ik weet was Antonín Novotny in dat jaar nog steeds aan de macht en moest de Praagse lente nog beginnen. Of werd het in de laatste jaren onder Novotny met de censuur niet meer zo nauw genomen?

3,5*

Er was op het einde van Novotny's bewind (vanaf 1963 ongeveer) al sprake van minder censuur, dat kwam door druk vanuit de bevolking. De Praagse lente en het afzetten van Novotny begin '68 kwam vooral omdat dat maar mondjesmaat ging. De film kwam bovendien op 30 december 1966 uit. Dus bijna in 1967. De film zit overigens vol met de critici uit die tijd. Veel van de spelers zijn geen acteurs maar mensen uit de kunst- en cultuurwereld

Démanty Noci (1964) beviel me prima, maar hier kon ik toch echt wel minder mee.