menu

Rekopis Znaleziony w Saragossie (1965)

Alternatieve titels: The Saragossa Manuscript | Rękopis Znaleziony w Saragossie

mijn stem
3,74 (41)
41 stemmen

Polen
Drama / Fantasy
182 minuten / 124 minuten (ingekorte versie)

geregisseerd door Wojciech Has
met Zbigniew Cybulski, Iga Cembrzyńska en Joanna Jędryka

Alfons Van Worden, een jonge officier van de Waalse garde van de Spaanse koning, raakt ten tijde van de Napoleontische oorlogen verstrikt in allerlei verwikkelingen. Elke dag als hij wakker wordt onder een galg bij een verlaten herberg komt hij nieuwe personages tegen, die hem verhalen vertellen die parallellen vertonen met zijn eigen belevenissen. Alfons is het mikpunt van verrassingen uit de Romantiek, zoals wulpse Moorse tweelingzusters, vampiers, een kasteelheer die ruziet met een mathematicus of vrolijke criminele zigeunerkoningen.

zoeken in:
avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Door een attente user in het topic over gekochte DVD's kwam deze film ter sprake. Sinds kort verschenen (een nogal geruisloze release) en gelijk ook al goedkoop.

Een van de meest bijzonderde en prikkelende films uit de Europese geschiedenis. Voor users die Has niet kennen (en dat zullen er heel wat zijn) een mooie mogelijkheid met hem kennis te maken: Zie onder andere hier

avatar van Toon1
4,0
Mochizuki Rokuro schreef:
Door een attente user in het topic over gekochte DVD's kwam deze film ter sprake. Sinds kort verschenen (een nogal geruisloze release) en gelijk ook al goedkoop.

Een van de meest bijzonderde en prikkelende films uit de Europese geschiedenis. Voor users die Has niet kennen (en dat zullen er heel wat zijn) een mooie mogelijkheid met hem kennis te maken: Zie onder andere hier


Die attente user was ik
Intussen heb ik de film gezien. Het is echt een film die meerdere kijkbeurten nodig heeft, omwille van die complexe verhaalstructuur. Ik heb het gevoel dat ik veel gemist heb. Maar ik vond het een zeer bijzondere film en mijn cijfer kan alleen maar stijgen denk ik. Ik ben nu ook benieuwd naar 'The Hour-Glass Sanatorium' van Has, die jammer genoeg nog geen dvd-release kent (voor zover ik het weet).

Overigens is er hier een mooie site over de film voor mensen die zich er wat verder in willen verdiepen.

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Mijn exemplaar is inmiddels onderweg. Niet om het in te wrijven, maar Hour-Glass vond ik nóg prikkelender.

avatar van stephan73
4,5
Zeer vreemde, maar erg mooie film..
Ik moet hem zeker vaker zien, om hem enigszins iets beter te begrijpen.

3,5*

avatar van The One Ring
4,5
Prikkelend. Ambitieus. Gewaagd. Frustrerend. Uniek. Vreemd. Er zijn veel woorden die je aan The Saragossa Manuscript kan plakken, maar laten we ook niet 'Zeer vermakelijk' vergeten, want dat is deze film ook nog eens. Althans voor degene die bereid zijn om zich door het grootste doolhof van een plot te worstelen die ik ooit in een film heb mogen aanschouwen.

The Saragossa Manuscript is geen gewone film, dat moge duidelijk zijn. Het zou me zelfs verbazen als er één film bestond die er op leek (heeft regisseur Has meer van dit soort werk gemaakt, Rokuro?). De film duurt drie uur en is niet traag dus er gebeurt veel en er valt van alles te zien. Te veel om hierop in te gaan.

Wat ik het meest waardeer is de manier waarop het verhaal verteld werd. Persoonlijk ben ik nooit zo onder de indruk van plottwists en nog minder van de manier waarop films als Pulp Fiction en Snatch op schijnbaar ingenieuze wijze losstaande verhalen in elkaar weven. The Saragossa Manuscript is echter andere koek: het heeft van het verbinden van veel verhaallijnen een kunst gemaakt. Er zitten zoveel lagen, terugkerende elementen, symbolen en andere details in dat he bijna onmogelijk is om alles in één kijkbeurt te bevatten, maar toch slaagt de film erin consistent te blijven en zit er een soort logica in.

Iedereen heeft wel eens een film gezien waarin een personage een boek gaat lezen waarna wij als kijker deze verhalen uitgebeeld zien. Dat gebeurt hier ook. Eveneens kent iedereen wel een film waarin iemand iets over zijn verleden verteld en we een flashback daarvan te zien krijgen. Die zitten er hier nog meer in. Maar deze film combineert dergelijke vertellagen, waardoor je flashbacks in flashback in flashbacks krijgt. Op het hoogtepunt van de film zitten er 6 lagen in het verhaal (dus iemand verteld een verhaal aan iemand die dit verhaal wil verteld aan iemand die dit weer verteld aan iemand, etc.) en het wordt nog best ingewikkeld om bij te houden wat nu eigenlijk het punt is.

Het belangrijkste kader van het verhaal is niet die van de twee mannen die een boek lezen (waarmee de film begint), maar die over een Spaanse kapitein van het leger (gespeeld door de iconische Pool Zbigniew Cybulski, er is geen echte Spanjaard in de film te vinden). Het eerste anderhalf uur volgen we zijn pogingen om in Madrid te komen, ondanks dat hij elke ochtend onder een galg wakker wordt. Dit deel van de film zit vol met religieuze verwijzingen en spookverhalen, maar is toch luchtig van toon. Maar na dit anderhalf uur gaat de film een uur lang ineens een andere richting en krijgen we de 6 lagen waar ik het eerder over had. De echte griezel- en fantasy-elementen worden gelaten voor wat ze zijn en we krijgen wat conventionelere verhalen (zij het verschrikkelijk onconventioneel verteld). Alleen de luchtige toon wordt behouden (vreemd dat IMDB en MovieMeter deze film niet onder komedie hebben staan). Wat ik me afvraag is waarom de film deze onderbreking neemt voor al deze verhalen. De film is te strak gestructureerd om overbodig te zijn voor het verhaal van de kapitein, maar het grootste mysterie voor de film zit hem voor mij toch in deze vraag.

Het kan me echter niet zo veel schelen dat ik het niet snap. Het begrijpen van films is immers maar de halve beleving en ik had enorm veel plezier in het volgen van de verschillende verhaallijnen, waarin bijzonder kleurrijke personages ten toon gesteld worden. De film is cinematografisch niet eens echt bijzonder, maar wint veel aan sfeer door de sterke kostumering, sets en de bijzondere landschappen (het is opgenomen in Polen, maar de film wil ons wijsmaken dat het Spanje is). De film bevat ook gewoon veel geweldige scènes op zichzelf waardoor het niet zo'n film is die probeert een plot te brengen zonder zich op iets anders te kunnen concentreren.

Een kleine opmerking nog over de lengte. Meestal gebruiken films van 3 uur hun tijd vooral voor karakteruitdiepingen of voor het creëeren van een epische sfeer. In andere gevallen zijn het trage films. Vreemd genoeg gebruikt The Saragossa Manuscript zijn 3 uur voor geen van al deze elementen. De personages zijn vrij stereotype en ontwikkelen weinig. De film voelde ook niet echt episch aan (wellicht omdat de toon meestal wat luchtig was). Traag is het ook niet. De 3 uur worden hier dus echt gebruikt om het verhaal groots uit te kunnen laten pakken.

The Saragossa Manuscript is een moeilijke film om een recensie voor te schrijven, merk ik, maar het is wel een echte aanrader. Ik vond het een fascinerende film en iedereen die echt op zoek is naar iets unieks mag deze eigenlijk niet laten schieten, want de film heeft veel te bieden. Een acquired taste lijkt het me wel, maar ga het niet uit de weg!
4,5*

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
The One Ring schreef:
The Saragossa Manuscript is geen gewone film, dat moge duidelijk zijn. Het zou me zelfs verbazen als er één film bestond die er op leek (heeft regisseur Has meer van dit soort werk gemaakt, Rokuro?).
Ik heb nog niet je gehele (lange) post gelezen. Maar het is me nu al wel duidelijk dat de film op jou dezelfde overdonderende ervaring is geworden als bij mij. Ik ben er eigenlijk ook nog niet over uit. Ik heb de film in het Haags Filmhuis gezien toen er een retrospectief was van Has in Den Haag en Amsterdam (Filmmuseum). Een van de meest door mij gekoesterde retro's, want ik denk niet dat het nog vaak zal gebeuren dat de films van Has te zien zullen zijn. Heb zelf inmiddels deze film op DVD binnen, zal ooit een herkijk wagen.

Ikzelf ben bij deze film toen bijna weggegaan. Ik werd enerzijds horendol van de bizarre ontwikkelingen en nonsens op het scherm. Maar anderzijds vooral omdat het met zoveel zwier gebracht werd dat ik de maker verdacht van een té satanische nonchalance én betweterigheid dat het me te veel werd. Maar diezelfde irritatie fascineert en dat laatste wint dan. Uniek!

Ik heb tijdens dat retro 7 van Has' speelfilms gezien, de helft van zijn oeuvre. Het eerder door mij gememoreerde Hour-Glass Sanatorium (een meesterwerk) is ook zo'n kakafonie als dit. De andere vijf films die ik zag zijn heel anders. Meer klassiek, tot zelf Brief Encounter achtige relatiedrama's aan toe! De enige andere film naast Hour-Glass die op Saragossa kan lijken is wellicht The Tribulations of Baltahazar Kober, maar die heb ik toen niet gezien.

avatar van Alastor
Mochizuki Rokuro schreef:
De andere vijf films die ik zag zijn heel anders. Meer klassiek, tot zelf Brief Encounter achtige relatiedrama's aan toe! De enige andere film naast Hour-Glass die op Saragossa kan lijken is wellicht The Tribulations of Baltahazar Kober, maar die heb ik toen niet gezien.

The Hour-Glass Sanatorium vond ik uitermate fascinerend en The Saragossa Manuscript ligt al een poosje klaar. Voor nu vertrouw ik volledig op je oordeel en behoef ik voorlopig dus enkel nog maar op zoek naar The Tribulations of Baltahazar Kober.

Bedankt voor de waarschuwing / tip.

avatar van The One Ring
4,5
Mochizuki Rokuro schreef:
Ikzelf ben bij deze film toen bijna weggegaan. Ik werd enerzijds horendol van de bizarre ontwikkelingen en nonsens op het scherm.


Grappig dat je dit zegt, want ergens rond het tweede uur van de film vroeg ik me ook wel af of ik de film nog wel af zou zien, simpelweg omdat de grote hoeveelheid van alles dat Has op het scherm toverde bijna te veel werd en het soms nauwelijks nog te volgen was. Maar het intrigeerde zo erg dat ik toch bleef keken en al snel werd het toch weer geweldig en vond ik ook de stukken rond het tweede uur onmisbaar. De film is zowel bevredigend als frustrerend en deze mix pakt geweldig uit.

Ik ben zeer benieuwd naar Hour-Glass Sanatorium. Hopelijk kom ik die nog ergens tegen. Andere films van Has zal ik eventueel ook eens een kans geven, zelfs al zijn ze niet meteen even fantastisch als dit werkje. Ik ben toch benieuwd wat de man nog meer gemaakt heeft.

Bedankt voor de info, in ieder geval.

avatar van Querelle
4,0
Aparte film inderdaad. Grotendeels komisch bedoeld. En het deed me erg denken aan de ideeën romans uit de 18e eeuw, zoals bv Dennis Diderot. Die gingen qua structuur ook alle kanten op.
Ergens halverwege het lange verhaal-in-verhaal verhaal, begon de vonk dan toch over te slaan, vanwege een slimme twist, maar het eerste uur is wel even doorbijten.

avatar van Spiekercoen
3,5
Querelle schreef:
Ergens halverwege het lange verhaal-in-verhaal verhaal, begon de vonk dan toch over te slaan, vanwege een slimme twist, maar het eerste uur is wel even doorbijten.


Ik had een tegenovergestelde ervaring. Ik vond het eerste deel erg sterk. in de surrealistische setting (Bunuel!). Ik raakte in het tweede deel regelmatig de draad een beetje kwijt en ik denk dat ik de film nog een keer moet bekijken wil ik alles duidelijk krijgen.

Een intrigerende film is het zeker, wellicht bij herzien nog rijp voor verhoging.

Sheherazade meets Don Quijote meets Guzman de Alfarache meets Tristram Shandy meets Jacques le fataliste meets Baron von Munchausen meets ETA Hoffman meets Bunuel meets Jodorowsky meets Fritz the cat meets Monty Python meets een totale LSD-trip,dat is het wel zo'n beetje.
Duidelijk?Mij ook niet .
Maar het moge wel duidelijk zijn dat dit 1 van de meest onderhoudende films ooit is.

avatar van Metalfist
3,0
Draait 27 januari in Cinema Zuid maar ben er nog niet helemaal uit of ik ga kijken. Voor de prijs moet ik het niet laten (heb toch een jaarkaart) en de reacties lijken positief (al kan ik het bijna weglopen en toch 4.5* geven van Rokuro en The One Ring niet helemaal rijmen), maar 182 minuten..

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Metalfist schreef:
de reacties lijken positief (al kan ik het bijna weglopen en toch 4.5* geven van Rokuro en The One Ring niet helemaal rijmen)

Dan zou ik toch maar gaan kijken, want dan weet je wat ik bedoel. Bizarre film, om in te verdrinken. Juist door de lengte, want het eerste uur is het een eigenzinnige, zelfingenomen warboel. Beetje een mix van Alejandro Jodorowsky en Kira Muratova.

Ik dacht overigens dat ie ergens rond de twee-en-half uur klokte, maar blijkbaar is-ie nog langer. edit: ah, er zijn twee versies - ik weet zeker dat ik niet de korte zag.

avatar van Metalfist
3,0
Ik ben wel benieuwd in ieder geval, maar valt moeilijk in te schatten wat voor een film het is precies. Ben tot nu toe ook nog niet wild van de Polen (al gebiedt de eerlijkheid me te zeggen dat ik er ook nog niet erg veel moeite voor heb gedaan) en dan kan het wel eens een erg lange zit worden. Ik pakte de speelduur trouwens eventjes van de site hier over, volgens Cinema Zuid zelf duurt hij 175 minuten

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Dit geeft - los van het verkeerde beeldformaat - wel een aardig beeld: The Saragossa Manuscript - YouTube

avatar van Metalfist
3,0
De restauratie is mede van de hand van Jerry Garcia? Dan ben ik om Toch zien dat ik hier binnenkort tijd voor kan vrijmaken. Staat al in de agenda in ieder geval.

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Het was de favoriete film van Jerry Garcia geloof ik. Dus als je van The Grateful Dead houdt is dit een must see.

4,0
Ik ben gaan kijken in Cinema Zuid. Ik had toevallig tijd om nog eens een film mee te pikken, heb snel wat opgezocht over de film die ze speelden en heb onder meer door de positieve reacties hier beslist om ervoor te gaan.

Ik weet niet of ik nu al een goede reactie kan geven. Ik had vooraf de speelduur niet even nagekeken, dus het werd een overwacht lange zit. Ik denk dat ik nog nooit een film gezien heb die zo lang leek te duren (zonder pauze!). Normaal gezien is een lange zit te wijten saaiheid, maar dat was hier zeker niet het geval. Ik denk dat de complexiteit een betere verklaring is. Ik moet dan ook toegeven dat ik de film maar deels begrepen heb. De raamvertellingen kon ik (met enige moeite) wel volgen, maar ik heb niet dat ik de hele betekenis en alle symboliek kunnen vatten. Vooral op het einde werd het me even teveel.
Ik heb me desondanks prima vermaakt. De film zat vol grappige en intrigerende personages en ik vond het een leuke uitdaging om het verhaal te kunnen volgen. Als ik ooit nog eens de kans krijg om deze film te herbekijken, zal ik ze zeker niet laten.

avatar van Metalfist
3,0
Een verhaal in een verhaal in een verhaal in een ...

Ik moet zeggen, ik heb toch lang getwijfeld of ik me aan The Saragossa Manuscript ging wagen. Ik heb op zich geen problemen met lange films, maar dan zie ik ze liever thuis waar ik op een gewenste moment even mijn benen kan gaan strekken of iets dergelijks. Het was vooral de kans om dit op het grote scherm te kijken (bovendien erg goedkoop) en het feit dat dit de lievelingsfilm was van Jerry Garcia die me uiteindelijk toch over de streep trokken.

Want als Deadhead kan ik zoiets toch niet laten liggen. Garcia heeft samen met Scorsese meegewerkt aan de restauratie van de film en het resultaat is verbluffend te noemen. Ik veronderstel toch dat ik gisteren de gerestaureerde versie zag, want er was geen krasje of iets op te zien. De film zelf is minder verbluffend te noemen. The Saragossa Manuscript is onderverdeeld in twee stukken (letterlijk met een part 1 en een part 2) en het is de eerste keer dat ik een film tegenkom die een fantastisch eerste stuk heeft en een vreselijk tweede deel. Ik was al gewaarschuwd dat de film als een warboel kon overkomen, maar ik vond het eerste stuk erg leuk. Flamboyante personages (onder andere de getormenteerde Pacheco die opeens zijn verhaal begint te vertellen nadat hij voordien enkel wat kreten kon uitstoten), humoristische scènes en korte verhalen die leuk in elkaar overlopen. Wojciech Has levert een film af die er bovendien visueel nog eens indrukwekkend uitzit (die spookachtige vibe werkt echt perfect) en besluit dan na anderhalf uur het roer compleet om te gooien.

Het stuk met de Inquisitie (moest direct aan Monty Python denken) was al iets minder, maar na de aankomst bij het kasteel zakt de film wel serieus in. Het verhaal van de leider van de zigeuners is niet boeiend genoeg om nog eens anderhalf uur mijn aandacht vast te houden en het is zonde dat de film zijn luchtige toon kwijt geraakt. Ik heb uiteindelijk heel de film wel uitgezien, maar blijkbaar is dat het punt waarop toch veel mensen (alsook gisteren) de zaal uitlopen. Het einde is echter wel het wachten waard om te zien hoe alles in elkaar past, al heb ik volgens mij een hele boel nog niet begrepen, maar het wordt toch echt wel een taaie brok. Vraag me dan ook af hoe de ingekorte versie in elkaar zit. En wat een herziening zou brengen, want het is toch een film die door je hoofd blijft spoken

Dit is zo'n film die je echt gezien moet hebben eer je kunt meepraten. Het is in ieder geval één van de meest unieke films die ik al ben tegen gekomen (kan me eerlijk gezegd niets anders in deze lijn voor de geest halen) en ik ben wel blij hem gezien te hebben. Vlotte cast ook met Zbigniew Cybulski op kop als Waalse officier.

3*

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Leuk,

Ik zou 'm toch een moeten herzien om jullie opmerkingen te kunnen plaatsen.
Ook, omdat ik juist moeite had met het begin.

avatar van Metalfist
3,0
Het probleem is alleen dat dit een film is die je niet zo eens opnieuw opzet. Je moet er echt wel tijd voor vrijmaken.

4,0
Metalfist schreef:
Het verhaal van de leider van de zigeuners is niet boeiend genoeg om nog eens anderhalf uur mijn aandacht vast te houden en het is zonde dat de film zijn luchtige toon kwijt geraakt. Ik heb uiteindelijk heel de film wel uitgezien,[i] maar blijkbaar is dat het punt waarop toch veel mensen (alsook gisteren) de zaal uitlopen.


Dat vond ik toch wel bijzonder jammer. Ik dacht dat de aanwezigen wel allemaal filmfanaten zouden zijn die wisten waaraan ze begonnen. Ik voelde echt plaatsvervangende schaamte toen enkele mensen tien minuten voor het einde nog wegliepen.

Gast
geplaatst: vandaag om 22:23 uur

geplaatst: vandaag om 22:23 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.