Limonádový Joe aneb Konská Opera (1964)

Een zeer grappige en voor die tijd enorm stijlvolle westenparodie! De westernset, acteurs en requisieten zien er ook enorm verzorgd uit. Ik vraag me werkelijk af hoe Lipsky dit voor elkaar heeft gekregen en waar de film überhaupt is geschoten? In de studio?

Als satire is de film bijzonder geslaagd en neemt de films als die met Hopalong Cassidy en andere smetteloze helden aardig op de hak! Lemonade Joe drinkt alleen Kola-Loka en promoot dit middels zijn schutterkunsten. Hij is dus ook eigenlijk niet een smetteloze held, maar ook een wandelend reclamebord en een commercieel product. Tja, de film was natuurlijk gemaakt in een communistisch land en bevat dus technisch gezien propaganda, al moet gezegd worden dat de propaganda hier erg leuk en fris verpakt is en totaal niet stoort..

Visueel is de film een plaatje en oogt frisser en jonger als de inmiddels al 46 jaren die de film al oud is. Zwart-wit met zeer passende flitsende kleurfilters/sepiatonen op de juiste momenten. Leuke slapstickmomenten en geinige visuele vondsten (het vuurvechtduel tussen Joe en Horace Badman met de constant botsende kogels! ).
De film bevat ook leuke liedjes (die niet te lang duren), in Tsjechisch en in onzin-Engels en Spaans.

Wisit Sasanatieng's 'Tears of the Black Tiger' lijkt me enigszins schatplichtig aan deze film. Het zou me verbazen als Sasanatieng deze film niet heeft gezien! En wat betreft sommige scènes zou zelfs Sergio Leone ergens nog inspiratie uit deze film gehaald kunnen hebben, al zou ik daar niet op durven zweren, daar deze film uit hetzelfde jaar stamt als 'A Fistful of Dollars'. Maar ik vermoedt het wel!

Ik vind de film wel een aanrader als tussendoortje, zeker ook voor de hardcore Westernfan met humor, die wellicht meer uit deze film kan halen als ik dit kan!

Als antwoord op de ''westerse western'' werden rode westerns in het leven geroepen. Dat begon al in jaren 30. Vanaf de jaren 60' kwam de productie van het aantal communistische westerns gemaakt in landen als de Sovjet-Unie en Oost-Duitsland pas echt op gang. Limonádový Joe aneb Koňská Opera was een parodie op de Amerikaanse westerns. Een leuke anekdote, aldus een Russische filmcriticus, was dat dit de tweede western was die in de Sovjet Unie werd uitgebracht. Het publiek daar werd bekend met het genre door The Magnificent Seven en leken niet te begrijpen dat deze tweede film het genre op de hak nam; men had verder ook niet zoveel referentiemateriaal. Het is een ware klassieker die nog altijd immens populair is in Tsjechië.

Limonádový Joe aneb Koňská Opera is een parodie op werkelijk elk cliché die men zich kan voorstellen bij het filmgenre. Ook bevat het een licht communistische ondertoon, maar deze wordt op een uitstekende wijzen onderdeel van de gehele ongein. Lemonade Joe drinkt een alternatieve limonade, wiens naam duidelijk refereert aan coca cola. De grappen zijn talrijk en vaak beïnvloed door de stille en slapstick film, met gerelateerde trucage. Het is zelfs verbazingwekkend hoe sommige grappen op papier (en in meer recente parodieën) flauw zijn, maar hier daadwerkelijk een schot in de roos blijken. In een moordend tempo komen de geslaagde grappen voorbij, om soms even een moment wat in te zakken. Maar de energie en de vele briljante ideeën zorgen zelfs op die momenten nog voor een glimlach.

Daarnaast kent de film prachtig effectieve kleurfilters. In dit doldwaze geheel zijn functioneel en slim gebruikt, zonder dat het ook maar riekt naar een portie kitsch. Ook op dit punt onderscheidt deze film,zich van tal van andere films waar het onnodig lelijk en hinderlijk is. Op het gebied van muziek is er een voortreffelijke originele score en reeks fantastisch slechte songs, dienend als intermezzo's, met als hoogtepunt het hilarische lied wat Lemonade Joe zelf zingt (inclusief wat gejodel).

Niet alleen is het een van de meest grappige films die ik ooit zag, ook is het een van de meest geslaagde parodieën die ik mij kan heugen.

Zeer goede satire/parodie op m.n. de Hollywood westerns uit de jaren 20-30. Het begint al met een slapstick vechtspektakel in de saloon waar de gebruikte wapens eerder te vinden zouden zijn in een kindvriendelijke Disney-animatie. En de intrede van Lemonade Joe is an sich zo vreselijk Amerikaans dat ik al begon te huilen van het lachen.

De parodie/satire heeft niet alleen te maken met de westerns, maar natuurlijk ook dat andere grote produkt van Amerika, het kapitalisme. De ondertoon is daar, want onze goederiken verpoppen zich al snel tot enigszins slechteriken doordat het allemaal draait om geld, jaja. Capitulerend in een grande finale.

Maar de film is meer dan slapstick en snedige grappen. Ten eerste is Lemonade Joe ook een musical. Vol kitsch (het lijflied van Lemonade Joe als perfecte voorbeeld), ouderwetsche pianoriedels in een saloon, of tokkelend op een gitaartje. Maar soms ook 'serieuzere' stukken (inzakmomenten helaas) die ondersteund worden door allerlei animatie-wondertjes. Hey, een bruggetje. De film zit ook boordevol visuele trucs (veelal uit de oude doos, stille cinema, een mooie mengeling van humor en klasse), die de film stukken bijzonderder maakt. Tenminste, dat vind ik dan.

Lemonade Joe is terecht een populaire cultfilm (in Oost-Europa...) die hopelijk een groter publiek weet te bereiken door screenings op internationale festivals, stukken op youtube, en hopelijk binnenkort (come on!!) een dvd-release met subtitles. De buzz zal ongetwijfeld groot(er) zijn dan nu het geval is.

Dinsdag 15.00 uur is er nog een kans dit te aanschouwen in Rotterdam (met ouderwetsche pauzes na 20 minuten voor de volgende filmspoel!). Een aanrader voor hen die houden van goede satires, kitsch en natuurlijk westerns. Want zelfs als western-genre-film staat deze Tsjechische red western z'n mannetje.

Ik zag een aantal weken geleden toevallig deze film voorbijkomen in de updates en toen ik het script en bijbehorende reacties zag, dacht ik gelijk dat dit wel eens wat voor mij zou kunnen zijn. Nu ben ik niet zo enthousiast als de meeste anderen hier, maar een leuk filmpje is het zeker.

Het is even wennen aan het gele kleurenfiltertje en voor je het weet komt alles in een razend tempo voorbij. Een hoop slapstick wordt getoond, waarbij het ene duidelijk wat beter werkt, dan het andere. Verder komt er een hoop muziek in voor, vaak ook erg vrolijke muziek. Lemonade Joe is een geinig personage. Alleen het idee al dat hij limonade drinkt is best hilarisch.

Ja het is allemaal best vermakelijk. Een aardig fijn sfeertje ook nog, een paar mooie vrouwen en het Tsjechoslowaakse plaatje is compleet. Niet alles is even geslaagd dus, maar over het algemeen werkt het meeste wel en als je ze niet zou horen praten, zou het inderdaad zomaar een Amerikaanse western kunnen zijn. Nooit geweten dat zoiets bestond, maar zeker leuk om eens een keertje gezien te hebben.

3,5*

Het begint al met de openingssong (Engelse zinnen op hun kop), het parodiëren van de Amerikaanse western uit de jaren 50 en zelfs daarvoor.

Het deed me o.m. denken aan de gladgeschoren cowboyhelden uit mijn jeugd waarvan ik de namen onthield : Roy Rogers, Gene Autry...

Puik hoe het filmpje al de ingrediënten van de western ridiculiseert en dit op een levendige manier, afgewisseld met zang, kleurwisselingen hanterend enz...

Bijzonder filmwerk dat de stempel van zijn afkomst duidelijk draagt.

Bizar maar wel verdomd mooi en origineel deze western parodie uit de koker van nota bene een Tsjechisch filmregisseur waarvan ik al eerder het zeer geslaagde Happy End (1967) heb gezien. Visueel is dit misschien wel de mooiste western die ik ooit gezien heb en dat ligt toch vooral aan het gebruik van kleurfilters die uitstekend passen in deze satire op de altijd zeer serieus overkomende Amerikaanse westerns. Opvallend het razende tempo in deze film te vergelijken eigenlijk met de films uit het tijdperk van de zwijgende film. Schitterende personages, zeer komische slapstick scènes - alleen het begin al - en mooie shoot-outs. Kostelijk geamuseerd dus met dit zoveelste Tsjechische filmpje uit het jaren zestig tijdperk van de vorige eeuw, een gouden tijdperk van de Tsjechische- of beter gezegd Tsjechoslovaakse film. Dat is voor mij inmiddels wel gebleken met dank aan Baggerman's Top 125 van Tsjecho-Slowakije.

4.5*