menu

Cromwell (1970)

mijn stem
3,07 (38)
38 stemmen

Verenigd Koninkrijk
Drama / Oorlog
139 minuten

geregisseerd door Ken Hughes
met Richard Harris, Alec Guinness en Robert Morley

Terwijl in Duitsland de 30-jarige oorlog woedt; heerst in het Brits koninkrijk onderdrukking, wanbeleid en corruptie. Als edelman Oliver Cromwell hier zelf het slachtoffer van wordt, besluit hij te gaan vechten voor zijn rechten. Hij wordt de grootste tegenstander van de koning en dat heeft een burgeroorlog tot gevolg. Cromwell, de man die met het bloed van de koning geschiedenis schreef.

zoeken in:
4,5
Alec Guinness als koning Karel I lijkt zo uit het bekende schilderij van Anthonie van Dyck gestapt te zijn. Hij zet de rol van een weinig doortastende, ietwat stotterende (historisch juist), monarch neer die zich nu eens door zijn katholieke, Franse vrouw, dan weer door een andere raadgever laat leiden.
Richard Harris is Oliver Cromwell, de stugge puritein (streng de bijbel aanhangende protestant, denk aan de Mayflower naar de koloniën = Amerika), wars van elk vorm van paapsheid en overtuigd van zijn eigen gelijk.
Ook de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) op het Europese vasteland was niet meer of minder dan een godsdienstoorlog (afgesloten met de Vrede van Westfalen, waarvan de Vrede van Münster voor de Nederlanden onderdeel uitmaakte). We zien dan ook Timothy Dalton als prins Rupert van de Palts (in Duitsland) als verwant van de koning meevechten.
Dit was niet de eerste burgeroorlog in Engeland (denk aan de Rozenoorlogen om de erfopvolging in de 15e eeuw), maar wel die met de meest dramatische gebeurtenis: de onthoofding van de koning op last van het parlement op 30 januari 1649 (als voorloper voor die van Lodewijk XVI van Frankrijk in 1793). Eerder waren al Engelse koningen op last van anderen gedood, maar dan niet zo in het openbaar (denk aan Edward II en Richard II). Het koningsschap werd afgeschaft en de republiek uitgeroepen.
Waar in andere landen dan iemand als hoofd werd aangesteld (zoals de doge van Venetië of de stadhouder in de Nederlanden) bleef dat eerst achterwege, met alle gevolgen van dien.
Uiteindelijk was iedereen ontevreden: de koning kon zich niet voorstellen dat hij als de door god gezalfde een haar kon worden gekrenkt, de adel voelde zich van de eeuwenlange privileges beroofd, het volk had nog steeds geen medezeggenschap via gekozen vertegenwoordigers en het leger dacht voor niets te hebben gevochten.
Hoewel ik Cromwell een magistrale film vind (voor het eerst gezien in augustus 1970 in het Odeon Theatre aan het Leicester Square in Londen, de DVD bij uitkomen in 2003 in Engeland meteen besteld) lijken mij de karakters van de antagonisten niet geheel juist neergezet: de koning te zwak en Cromwell te veel in het gelijk gesteld (hij lijkt gedwongen te worden de beslissingen te nemen).
Vergelijk deze film eens met To Kill A King met Rupert Everett als de koning en Tim Roth als Cromwell.

avatar van BoordAppel
Leuk (of ja, leuk) weetje: 3 jaar na zijn dood werd het lijk van Oliver Cromwell opgegraven en postuum geëxecuteerd .

4,5
Klopt. Op 30 januari 1661 om precies te zijn (vanwege de onthoofding van Karel I op die dag 12 jaar tevoren) en zijn hoofd werd op een piek gestoken tentoongesteld bij de Westminster Abbey waar hij was begraven. Daarom verbaasde het me op het eind een soort praalgraf voor hem te zien. Bestaat dit echt en zo ja, waar dan?

avatar van BoordAppel
Ik weet het niet. Zijn lichaam is volgens mij nooit herbegraven, zijn hoofd wel. In Cambridge, misschien dat daar een praalgraf staat.

Dit is overigens zijn oorspronkelijke begraafplaats: Westminster Abbey in Londen, niet echt een praalgraf te noemen:

http://thecemeteryproject.com/images/Famous%20Dead%20People/Cromwell,%20Oliver%20-%20London,%20England%201.jpg

avatar van Querelle
3,0
Om tijdens een geschiedenis les te vertonen zeker interessant en de scenes met Alec Guiness zijn de moeite waard (bij de onthoofding scene dacht ik dit gaat nog een goede film worden), maar als film balanceert het toch de hele tijd op het randje van nèt níet.
De veldslag telt een paar erg rommelige scenes en Richard Harris zit de helft van de tijd in zijn boze opponent modus, op het eind begint hij zelfs jammerlijk te schreeuwen. Maar de film geeft wel een duidelijk, wellicht iets gekleurd beeld van een Engeland waar ik helemaal niks van af wist, behalve de naam en reputatie van John Cromwell
Ken Hughes heeft een apart oeuvre waarin deze film de laatst redelijke was voordat het echt mis ging. 3*

avatar van Sisko
3,5
Mooie,historisch aardig goed gedocumenteerde film, al vond ik Cromwell iets te veel van een soort christen socialistische drammer, weg hebben. Mooie rollen en goede acteer prestaties.
Toch blijft veel onduidelijk: de in het begin als aarts slechterik geïntroduceerde Lord Manchester, blijkt een Puritein te zijn? Wat is er het het Schotse leger gebeurd dat Engeland binnenviel en aan de winnen hand was? De Schotten waren toch ook katholiek? De koning mocht geen bondgenootschap sluiten met de katholieke Ieren maar dan wel met katholieke Schotten?
Ik moet de litaratuur er maar eens op naslaan.
Nou ja, ik heb wel van de fim genoten. Zeker 3,5 sterren!

avatar van Pieter Montana
3,0
Dat praalgraf op het einde is inderdaad wel vreemd. Ik heb toch altijd gedacht dat Cromwell, gezien zijn antipathie tegenover de monarchie, toch niet de meest geliefde figuur is in historisch Engeland.

Verder is dit wel een aardige Britse geschiedenisfilm, die helaas niet het niveau haalt van andere soortgelijke films zoals Becket of A Man For All Seasons. Het is helaas niet de hoofdacteur die het geheel interessant maakt, maar de acteerprestatie van Alec Guinness als Charles I. De gelijkenis is, zoals ags50 aangaf, treffend. Richard Harris probeert naar mijn mening iets te veel te hengelen naar een Oscar. Elke speech wordt met net te veel pathos gebracht.

Toch vraag ik mij af de film niet interessanter was geweest als men The Protectorate in beeld had gebracht?3*

3,5
Uiterst verzorgde historische film met knap opgezette massa- en actiescènes maar vooral een wetenswaardig stukje Britse geschiedenis.
Een verhaal rond Cromwell maar ook over koning Charles I, majestueus vertolkt door Alec Guinness, en over een burgeroorlog die in feite noch min noch meer een godsdienstoorlog was. Toch merkwaardig om te zien hoe destijds tot het uiterste werd gegaan om eigen aard en religie ongestoord te behouden. Actuele westerse grondweten laten doorgaans de keuze vrij...Het heeft wat geduurd.
Te noteren ook is de uitstekende karakteruitdieping van de twee hoofdpersonages, de degelijke, evenwichtige opbouw, de muziek en het goed acteren over nagenoeg de ganse lijn.

Gast
geplaatst: vandaag om 23:21 uur

geplaatst: vandaag om 23:21 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.