Demain on Déménage (2004)

Beter laat dan nooit mijn eerste film van Chantal Akerman. Niet echt representatief voor haar (eerdere) werk heb ik gelezen en gehoord. Laten we dat hopen. Dit is een bijzonder vermoeiende praat'komedie' met de onzekere aspirant schrijfster Testud in een irritante rol als dochter van de al even (als altijd) vermoeiende en prikkelbare Clément. Weinig lol en een hoop wol.

De film begint met het intrigerende beeld van een piano die hangende aan twee touwen door de lucht zweeft. Een groepje passanten of bewoners volgt het spektakel met intense aandacht. In hun midden een dame van in de vijftig die de eigenaresse is van de piano. Ze begeleidt elke precaire manoeuvre met welhaast wellustig gekreun. In een volgend moment ziet de kijker de vrouw wild heen en weer lopen in het appartement dat haar nieuwe woning is. Het appartement is nog niet ingericht en bevindt zich in een chaotische staat die past bij de onstuimige indruk die de vrouw maakt. Het duurt even maar ze vindt haar piano, neemt erachter plaats en begint energiek te spelen.

Een fijn begin van de film. Ik ben geboeid. Wat zal nog volgen en zal dat even boeiend zijn, vraag ik mij af.

In elk geval maakt Chantal Akerman die de regisseur en coauteur is van de film, meteen duidelijk dat we hier te maken hebben met een komedie. Dat genre ligt me goed. Snel daarna blijkt het om een komedie te gaan die teert op hectiek, slapstick, overspannen dialogen en een snelle opeenvolging van gebeurtenissen. Dat type komedie ligt me minder. Heel snel daarna kreeg ik de bijna onbeheersbare neiging om de film te verlaten. Om weg te komen uit de heisa. Weg te komen van al die druk pratende en gesticulerende personages. Weg te komen van de vrolijke pianomuziek die door bijna elke bezoeker in het appartement ten gehore wordt gebracht. Het is veel. Ik kan het hebben, als er maar iets tegenover staat. Humor bijvoorbeeld. Die ontbreekt echter grotendeels.

De film is niet grappig. De hectiek is niet grappig. De overspannen dialogen zijn niet grappig. De oorzaak is volgens mij gelegen in een volgepropt script en in de regie van Akerman. De film ontbeert ruimte en rust. Het hyperventileert maar door. Op die manier krijgt de humor nauwelijks een kans om door te breken. De film laat de kijker geen ruimte om zich als het ware in het verhaal, te nestelen. En hoe verder in de film, hoe vervelender en leger al het hectische gedoe aanvoelt. Komedie is een vakgebied dat Akerman niet goed beheerst, vermoed ik. Komedie staat of valt grotendeels met timing. De timing in Demain on Déménage is te gehaast en te ongecontroleerd om effectief te zijn. Ik heb amper gelachen.

De film brengt niet enkel ellende. Het setdesign is leuk. Het acteerwerk is goed. Sylvie Testud is een goede actrice en heeft volgens mij komische potentie. Die laat ze af en toe zien. Heel af en toe komen humoristische momentjes wel goed door. Heel af en toe is het waarlijk grappig wat er te zien is. Ik schrijf het toe aan het talent van Testud. Niet aan het talent van Akerman.