Fragment of Fear (1970)

Aardige film waarin een ex-junkie en schrijver probeert te achterhalen wie de moordenaar van zijn tante is. Het mysterieuze plot begint goed, maar wordt daarna wat eentonig aangezien er te weinig vooruitgang in zit. Het is allemaal wel redelijk sfeervol en de film heeft een uitstekende soundtrack. Ook David Hemmings doet het goed in een paranoïde rol.

Soms zijn verhalen over een film leuker dan de film zelf. Daarom begin ik maar met een leuke anekdote. In juni 1969 was de filmploeg van Fragment of Fear al een volle week bezig met het filmen van buitenopnamen in Italië toen regieassistent William P. Cartlidge om vier uur ‘s ochtends wakker werd gebeld door hoofdrolspeler David Hemmings. “Have you read the bloody script?”, vroeg Hemmings. De enigszins verbaasde Cartlidge antwoordde dat hij dat inderdaad had gedaan. Hemmings zei dat hij het script pas net had gelezen en het een afgrijselijk script vond. “Isn’t there anything we can do?” Het antwoord op die vraag is mij niet bekend, maar na het bekijken van Fragment of Fear, denk ik dat er niets meer aan te doen was.

Hemmings speelt de ex-drugsverslaafde Tim Brett die over zijn verslaving een boek heeft geschreven en nu met zijn tante een paar dagen aan het bijkomen is in Italië. Helaas is het bijkomen van korte duur, want tante wordt in Pompeii dood gevonden. Ze is door wurging om het leven gekomen. Wat volgt is in eerste instantie een doorsnee misdaadverhaal. In het verloop infiltreren in dat verhaal steeds indringender de paranoïde gedachtespinsels van Tim, die blijkbaar nog te kampen heeft met de naweeën van zijn verslaving. De film presenteert heel overtuigend de gebeurtenissen zoals Tim ze ervaart. En de vraag aan de kijker en het spel met de kijker is vervolgens of Tim hallucineert en verzint of dat Tim’s beleving de realistische weergave van de gebeurtenissen is.

Fragment of Fear is een psychologische thriller die bijzonder krachtige scènes heeft maar die als geheel niet een erg krachtige thriller is. Die krachtige scènes bevinden zich niet in het eerste stuk van de film. In het doorsnee misdaadverhaal die de film in den beginne is, wordt de kijker niet door spanning overweldigd. Dat gebeurt pas later als de kijker zich door het eerste stuk heen heeft geworsteld. Hij wordt dan geconfronteerd met een paar scènes die opeens een prima portie onbehagen oproepen. Prima werk, maar veel te laat in de film.

Nu is het ook lastig om een verhaal te vertellen over iemand die mentaal wankelt, misschien zijn eigen realiteit beleeft en misschien zelfs op de rand van waanzinnigheid balanceert. Het is lastig om met een dergelijk personage in de hoofdrol een helder verhaal te vertellen. Nog lastiger wordt het als de film het verhaal ook nog eens op een behoorlijk wijdlopige manier vertelt zodat er van voortgang amper sprake is. Soms helpt dan de visuele beleving. Niet in deze film. Op het visuele vlak valt maar weinig te beleven. Van cinematografische hoogstandjes die de sleur nog wel eens doorbreken, moet de film het in zijn algemeenheid niet hebben. Het is af en toe flink saai, zeg ik u.

Regisseur Richard C. Sarafian getroostte zich maar weinig moeite om er iets van te maken. Enigszins begrijpelijk is dat wel. Ik las dat Sarafian de gewoonte had om op de meeste draaidagen reeds om elf uur in de ochtend naar de fles te grijpen. Waarschijnlijk gaf hij die gewoonte tegen het einde van de film op, want pas dan gaat hij heerlijk te keer met snelle cuts en creëert hij verontrustende beelden met de groothoeklens. Eindelijk is daar dan een prachtig visueel equivalent van de geestestoestand van protagonist Tim. Het einde van deze zwakke film zegt iets over hoe sterk de film had kunnen zijn.

Ex-verslaafde schrijver Tim Brett is op vakantie in Italië met zijn tante Lucy, een weldoenster die zich inzet voor gerehabiliteerde criminelen. Wanneer Lucy vermoord wordt aangetroffen in Pompeii, begint Tim op eigen houtje te onderzoeken wat er werkelijk is gebeurd. Hij ontvangt al snel dreigberichten en raakt verstrikt in een paranoïde complot dat zijn geloofwaardigheid en geestelijke gesteldheid op de proef stelt.

Een redelijk sfeervolle thriller die balanceert tussen psychologisch drama en spionageparanoia. David Hemmings, kort na zijn doorbraak in Blow-Up, overtuigt als de kwetsbare, door drugs verleden getekende Tim Brett, wiens zoektocht naar de waarheid hem in een Kafka-eske nachtmerrie stort. Regisseur Richard C. Sarafian creëert bij momenten een beklemmende sfeer met strakke montage en een doordrenkt geluidsontwerp dat de toenemende desoriëntatie van de protagonist versterkt. Hoewel het plot soms cryptisch aanvoelt, wint "Fragment of Fear" juist door zijn morele onzekerheid: is Tim slachtoffer van een complot, of stort hij terug in waan? Wellicht voer voor cultliefhebbers. Goed. Minstens 3/5.