Winter on Fire: Ukraine's Fight for Freedom (2015)

Zeer eenzijdige belichting van de pro-Europese Oekraïense revolutie. Tenenkrommende subjectiviteit en daarmee niet echt serieus te nemen als je wilt weten hoe de burgeroorlog ontstaan is. Enkele frustrerende zaken zijn de mensen die aan het woord komen (allemaal chirurgen, dokteren en architecten van 25 jaar oud) en hoe de democratisch gekozen machthebbers worden neergezet als een stel hondsdolle tirannen, welke enkel vreedzame oproep met harde hand neerslaan. Het zal mij niks verbazen als het budget bij elkaar geschraapt is door het Westen, die via deze propaganda de realiteit aan de mensen kan overbrengen in de vorm van documentaire. Docu, dus moet wel waar zijn, in tegenstelling tot film, zal de insinuerende insteek zijn geweest.

Ik ben absoluut niet pro-Russisch of whatever, maar ik waardeer docu's zoals Winter On Fire grotendeels op hun informatieve gehalte. Daarom is deze theatrale productie voor mij een wanproduct, puur door de eenzijdige belichting. Ondanks dat is de docu verzorgd. Echter is dat bijzaak in de beoordeling van 1.5*.

Er is nog niks veranderd.

Ik vond dit een erg, erg pijnlijke documentaire om naar te kijken. Over zo ongeveer alle assen - en als eerste natuurlijk omdat ik me erg zorgen maak over mijn vrienden en kennissen die in Oekraine wonen, terwijl ze ongeveer elke vijf minuten updates over hun social media sturen - en nee, dat is nou niet bepaald geruststellend. Dan natuurlijk dat er uit het hele verhaal zo overduidelijk spreekt dat er een vals, gemeen geopolitiek spel wordt gespeeld over de hoofden van de bevolking die daar geen enkel belang bij heeft maar in alle agenda's alleen maar uitgebuit wordt. Waarin de huidige oorlog niets meer of minder is dan het volgende hoofdstuk van het tragische verhaal waarin Maidan misschien deel 3 was, de annexatie van de Krim en Luhansk/Donetsk deel 4, en is dit dan deel 5 of vergeet ik nog wat. Hoeveel slachtoffers in de vorm van collateral damage heeft dat ondertussen gekost, en wat heeft hetzelfde groepje agressors ondertussen ook nog even in Syrie veroorzaakt. En dan is het huidig actuele conflict nog maar net van start, hoeveel slachtoffers moet het nog kosten voordat daar een eind aan komt, en dat nog los van alle ontwrichte levens en materiele schade. Help me even te begrijpen waarvoor dat ook alweer zo nodig is, het doel heiligt vanzelf alle middelen maar wat was het ook alweer?

Maar even terug naar de documentaire zelf, voordat het me te machtig wordt. En ja, daar zal ik de eerste zijn om te zeggen dat het niet de beste doc ooit is. Alle kritiek over eenzijdigheid kan vanzelf wel meteen van tafel, want niets in de opzet of aankondiging pretendeert een evenwichtig of journalistiek onafhankelijk beeld te geven - als dat je argument is, kan je terug naar je handler om je laatste paycheck te halen. De inhoud is het niet echt wat fout is, al valt me wel ietwat op dat er vooral een traditioneel progressieve verhaallijn wordt gevolgd, inclusief een brede rol voor het geloof. Waar ik me wel aan stoor is dat de verhaallijn niet helder is, niet onderbouwd wordt en geen duiding krijgt. Dat de beelden van talking heads uit interviews die voor de film zijn opgenomen niet worden gescheiden van de historische beelden - toch nogal een vereiste voor een zuivere documentaire, en het essentiele verschil met een speelfilm.

Maar met dat van mijn hart, kom ik weer terug op de zorg waarmee ik begon. Oekraine verdient zoveel beter dan het slachtoffer te zijn van een buurland dat het als, nouja, Prügelknabe gebruikt voor de eigen tekortkomingen en mislukkingen. Zoveel mooie en dappere mensen daar, ik kan het niet verteren dat die zonder dat ze daar zelf iets mee te maken hebben worden gemangeld in een oorlog die nergens over gaat. De oorlog over de macht van een stelletje nonvaleurs die zijn komen bovendrijven in het uiteenvallen van de Sovietunie, de patjepeeërs die daar obsceen veel geld mee gekregen hebben en nu vanuit hun luie stoel voetbalverenigingen en landen besturen. Die mensen, daar kunnen we wél zonder.