Piccadilly (1929)

Een lovestory in een nachtclub. De stomme filmversie is door het British Film Institute heruitgegeven in een gerestaureerde versie in prachtige kleurtinten en met een nieuwe muzikale (jazz-)begeleiding. Zeer de moeite van het kijken waard.

Piccadilly is niet een van de best herinnerde stomme films en dat is niet helemaal terecht. Aanvankelijk, toen ik zag wat de film visueel in zijn mars had, dacht ik even met een sterke competitie voor Sunrise te maken te hebben. Zo goed is Piccadilly niet, het is ook een totaal andere film eigenlijk. Niettemin is hij nog steeds de moeite waard.

Dit komt op de eerste plaats door het uiterlijk. De sfeervolle tinting valt meteen op, evenals de openingscredits die als advertenties op bussen verschijnen. Ik ken eigenlijk geen films van de jaren '20 of de decennia die daarop volgen waarin de credits op een wat uniekere manier gebracht worden. Het is een hint dat dit een film is waar visueel meer aan de hand is. Dat klopt ook, want we hebben hier te maken met een regisseur die duidelijk alles zo bijzonder mogelijk in beeld wil brengen, het liefst met een bewegende camera. Bij de beste momenten danst de camera mee met de dansers en krijgt de film een eigen flow. De wat meer sexy momenten moeten het hebben van perfecte close-ups. Andere scènes krijgen weer een wat meer mysterie door de belichting. De art-direction verdient ook geen kwaad woord. Dit moet vast een spektakel geweest zijn om naar te kijken toendertijd. Nu ook nog wel wat mij betreft. Het is ook opvallend dat de hoofdattractie hier geen westerse dame was, maar een verleidelijke Aziaat. Dit is een Britse film en de vraag is of Hollywood het ook gedaan zou hebben.

Jammer dan alleen dat het verhaal toch wat te karig is voor 109 minuten. Ik ben sowieso geen liefhebber van dit soort backstagedrama's en hoewel er genoeg aandacht wordt besteed aan karakterontwikkeling en de acteurs meer dan goed zijn wist het me ook hier weer niet te pakken. Dus eenmaal over de verwondering van de beelden heen viel er minder te genieten. Ook de moderne muziek van de BFI-dvd is wisselvallig toegepast: sterk bij de dansscènes, maar wat al te aanwezig bij de kalmere momenten.

Maar het is al met al een bijzonder goed gemaakte film. Ik ben ook wel benieuwd of Dupont ook een echt meesterwerk heeft gemaakt.

3,5*

Grotendeels eens met de recensie hiervoor. Het verhaal is niet heel bijzonder, op de interraciale verhouding na dan, maar visueel kan dit zich meten met de betere films uit de jaren 20. Daarmee is Piccadilly natuurlijk wel in het voordeel dat hij uit 1929 stamt: de techniek was vergevorderd en dat merk je aan een veel dynamischer cameravoering en montage dan films van een jaar of 5 eerder. Het blijft toch wonderlijk die transitie bij de intrede van het geluid: film werd een hele poos vooral gericht op het nieuwtje van de dialoog en minder op visuele vondsten, en de films van eind jaren 20 zijn vaak veel interessanter dan die van de eerste helft van de jaren 30.

Terug naar Piccadilly, waarbij best gewaagde thema's worden behandeld. Zo is op de poster de danseres Shonsho topless te zien, wat het succes (en de jaloezie van Mabel) natuurlijk grotendeels verklaart. Exotisme werd vroeger vaker gekoppeld aan seksualiteit, het is daarom jammer dat de film zelf in dat opzicht een stuk kuiser is. De hoofdrol voor de Amerikaans-Chinese Wong is ook opvallend gezien het jaartal, en ook de aandacht voor racisme -in de scène waarin een zwarte man danst met een blank meisje- is ook niet iets wat je alle dagen ziet als je de zwijgende cinema doorstruint. Wong speelt trouwens geweldig, haar zelfbewuste houding en superieure glimlach die vloeken met haar rol in de spoelkeuken maar tot hun recht komen als ze het liefje van Valentine wordt- ook al weer een verwikkeling die ik niet direct had verwacht in deze film. Waarschijnlijk waren de Britten in bepaalde opzichten toch wel een stuk verder dan Hollywood, Londen wordt ook al voorgesteld als een multiculturele stad terwijl de Verenigde Staten in films uit dit tijdperk meestal roomblank zijn.

Het verhaal blijft dan wel een beetje achter, en het eindigt ook curieus als de Chinese Jim de schuld op zich neemt, waarna iedereen over tot de orde van de dag gaat. Kennelijk was de moordzaak alleen sensationeel vanwege de blanke verdachte. Ook daarin valt wel wat maatschappijkritiek in terug te vinden. Hoe het verder afloopt tussen Mabel en Valentine wordt ook niet getoond en geeft ook maar aan dat in de visie van Dupont alles draaide om Wong. Let trouwens ook op het officieuze filmdebuut van Charles Laughton als corpulente restaurantgast.

Toch wel een interessant regisseur die Dupont, jammer dat hij relatief weinig films heeft gemaakt.

Het Londense nachtleven wordt voorgesteld met behulp van kleurfilters: blauw voor de duisternis buiten; sepia voor binnen; paars voor de oriëntaalse dans. We zien een decadente club met karakterdanseressen. Het weelderige interieur met een grote, sierlijke trap is art déco. Schaduwen worden aangewend om ogen te accentueren of om een vrouw een nepsnorretje te geven. Bewegende reflecties houden de stuwing erin. Chinese artefacten zijn de pipa (luit) en de geluksbrenger die ironisch genoeg ongeluk zal brengen.

Anna Mae Wong was de eerste Chinees-Amerikaanse met een hoofdrol. Ze bekoort met sensuele bewegingen en blikken. Haar haar is kort, volgens de mode van de flappers in de dolle jaren '20. In het begin draagt ze de ordinaire kleren van een keukenmeid, terwijl haar tegenspeelster juwelen draagt. Een ommekeer is wanneer ze die dure jurk krijgt, wat de jaloezie van haar rivale opwekt. Racisme wordt aangeklaagd, wat in 1929 nog lang niet vanzelfsprekend was.

De climax is de confrontatie tussen de twee romantische rivales. De waarheid komt aan het licht in twee flashbacks tijdens de getuigenissen in de rechtbank. Het is een spannend, mysterieus geheel met expressief acteerwerk en visuele hoogstandjes.