A Time to Love and a Time to Die (1958)

Film waarin ik eigenlijk twee gedeelten onderscheid : het eerste, het beste, met het harde frontleven en daarna de romantiek (vond ik minder) die bombardementen en deportaties overstijgt en zelfs het hoofdpersonage van de zoektocht naar zijn ouders afleidt.

Het is goed gemaakt, laat eens onder de bevolking van het tanende Duitsland kijken en behoudt een einde voor die in de titel vervat zit...

Eigenaardig, Liselotte Pulver vond ik een beetje te veel netjes opgesmukt en bij momenten al te gelukzalig ondanks de oorlogsmiserie. Verliefd ja, maar heb Liselotte al veel subtieler zien acteren.

Douglas Sirk heeft gemeend op de hem vertrouwde wijze het moraliserende, antioorlogsverhaal van Erich Maria Remarque (speelt zelf de professor) te moeten voorzien van een Hollywood behandeling, allicht om het Amerikaanse publiek te plezieren. Het eindresultaat is een naar surrealisme neigende film, die er veel te glossy uitziet en een karikatuur is van Duitsland tijdens het laatste oorlogsjaar. De slotscène is haast een kopie van die andere Remarque-verfilming “All Quiet On The Western Front”. Hoewel er op het verhaal weinig aan te merken valt, kan ik over de film niet enthousiast worden.

Redelijke film over een Duitse soldaat met verlof die op zoek gaat naar zijn ouders. Destijds ongetwijfeld enigszins gewaagd hoe de Duitsers hier geportretteerd werden. Op zich wel een goed verhaal, maar de film is wat aan de lange kant. Het ziet er wel allemaal goed uit, vooral de buitenopnames met de gebombardeerde gebouwen.

Een lastige film om te beoordelen. Ik heb “Im Westen nichts neues” en “Den Weg zurück” meermalen gelezen, en ik heb bewondering voor de rauwe eerlijkheid van Remarque. Dat komt in deze film ook terug. Alleen, die rauwe eerlijkheid is zo moeilijk te herkennen door die hele zware jaren vijftig Hollywood saus -die soms best smakelijk is, daar niet van.

Het opent heel sterk met oorlogsgeweld, oorlogsmisdaden en dilemma’s, daarna de grausamkeit van het platgebombardeerde Duitsland, maar het blijft te mooi. De romantiek is echte romantiek, de bevolking is verhongerd maar ziet er niet mager uit. Zelfs de ruïnes zijn nog mooi verlicht. Veel studiowerk ook. En als geliefden elkaar in de armen vallen dan zwellen de violen aan en...

En dat terwijl mensen op zoek zijn naar hun familieleden, te maken hebben met onderdrukking, verraad, wantrouwen. Dat maakt dat ik constant in mijn hoofd het verhaalde aan het vertalen was in boekvorm (hoe zou deze scène in een Remarque boek beschreven zijn?). Ik betrapte mezelf er ook op dat ik de tekst, allemaal in het Amerikaans, vrij vaak aan het terugvertalen was naar het Duits.

Maar desondanks zeker een aanrader. Let wel: deze film is vrij kort na WO II gemaakt, in 1958. De Nürnberg-trials waren nog niet eens geweest! Dus alleen daarom al een aanrader. Ik heb het niet nagezocht, maar ik vermoed dat deze film een zekere beeld heeft gevormd bij het Amerikaanse publiek over hoe het was aan het Ostfront en in Duitsland in ‘44. Dat dit een genuanceerd beeld is, des te beter!

Maar ikzelf moet hoognodig het boek lezen.

Qua acteurs: Liselotte Pulver, mij verder niet bekend, was charmant. En leuk om Remarque zelf en Klaus Kinski in bijrollen te zien. Verder her en der typische overacting (in de schuilkelder, bijvoorbeeld).