La Chinoise (1967)

geweldige film, die in mijn ogen het dichtst ligt bij een boek dan al de andere films, ook al geloofik dat het niet gebaseerd is op een schrijven, buiten de boeken die voorkomen in de film en er besproken worden. de dialogen zijn geniaal.

Wil maar niet vlotten tussen mij en Godard. Visueel bijzonder, maar het is voor mij allemaal veel te hermetisch en veel te intellectualistisch. De paar geslaagde vondsten zitten verstopt in een immens irritante film.

Na het fantastische Le Redoutable (2017) gezien te hebben kon een herziening van La Chinoise niet uitblijven. Ten slotte gaat Le Redoutable o.a. over het maken van die film. In mijn recensie over die biografie van Godard schreef ik o.a. dat deze regisseur aan verstandsverbijstering leed toen hij La Chinoise maakte en dat wordt bij het zien van die film nog eens bevestigd, Hoe kun je nu in godsnaam dwepen met een figuur die destijds radicaal tegenover de westerse cultuur stond. Liederen over Mao, het Rode Boekje, aanvallen tegen de bougeoisie waar Godard en die geflipte studenten nota bene zelf deel van uitmaakten. Wat was er toch aan de hand met Godard? De dames en heren zagen er best goed gekleed uit. Kwamen duidelijk niet uit de arbeidersmilieu's waar die studenten het zogenaamd voor meenden op te moeten nemen. Nooit heeft een generatie studenten i.m.o. zich zo voor de gek gehouden als in de eind jaren zestig. Valt er toch nog iets positiefs te zeggen over de voor mij minste film van Godard die ik gezien heb. Zeker wel, deze film heeft alle Godard kenmerken zoals die balkonscène, maar het is de politieke nonsens die de hele film wordt uitgekraamd waardoor deze film van mij het predicaat 'dik onvoldoende' op gespeld krijgt.

2.0* na herziening.

Godard houdt in deze film de vinger aan de pols met zijn afbeelding van een groepje samenzwerende marxistisch-leninistische studenten, die hun ding nota bene doen in het huis van hun afwezige bourgeois ouders. Niet te vergeten dat deze film gemaakt werd een half jaar voor mei ‘68 en in feite vooruitblikt. Om de film goed te vatten, helpt het wel om wat op de hoogte te zijn van de toenmalige actualiteit, alsook helpt het om enige interesse te hebben in de communistische ideologie(ën) aangezien er wel wat gepalaverd wordt over Mao zus en Stalin zo. Aanknopingspunt en inspiratie voor Godard is dan ook de Culturele Revolutie van roerganger Mao in 1966, wat een schokgolf veroorzaakte onder communistische pilarenbijters. Gaat het dan uiteindelijk enkel om een gedateerde (politieke) film? Voor mij toch niet helemaal. Het gebruik van geweld om de revolutie te bespoedigen - terreur dus - is een centraal thema in de film, en daaromtrent worden enkele beklijvende gesprekken gevoerd in deze bijna als documentaire opgevatte film. Communistische terreurcellen zouden pas vanaf de jaren zeventig ‘brandend’ actueel worden, dus ook hier is Godard toch wel zijn tijd vooruit. En ook anno nu hebben we op onze wereldbol nog steeds te maken met terreur van mensen die denken dat ze daarmee één of andere goede zaak dienen. Het is niet moeilijk om het rode boekje uit de film te vervangen door een ander boekje. Zoals het een Godard film betaamt, gaat het om een mooi geschoten film, met experimentele toestanden - maar ook niet overdreven - en wordt er weer duchtig geflecteerd over kunst en realiteit. Een film met heel veel dialoog en weinig actie, maar de weinige actie levert wel toestanden op waarin de revolutionaire studenten in hun blootje worden gezet. Voor mij is deze film zeker geen pro-communistisch pamflet, wel integendeel.

Ach Godard, altijd eigengereid, meestal wel interessant, soms briljant, maar ook geregeld vervelend. La Chinoise is een politiek document met veel quasi-interessant geneuzel over de klassestrijd en is bij tijden bijna niet te harden, ondanks de aanwezigheid van de altijd prima Leaud en overige acteurs (waarbij ik al een Nederlandse tongval vermoedde bij 'Kirilov', en inderdaad).

Het zou best kunnen dat die quasi-intellectuele woordenbrij ook de bedoeling was van Godard, serieus te nemen waren de studenten niet, en Godard was zelf politiek weliswaar geëngageerd, hij was daar tegelijk kritisch op vanwege zijn bevoorrechte achtergrond. Het maakt het er allemaal niet makkelijker op wat hier nu van te maken. Dan volgt er opeens een normaal gesprek (tussen Veronique en de filosoof in de trein), waaruit volgt dat het dreigen met geweld op universiteiten uit individuele overtuiging, ofwel zonder representatie, kant noch wal raakt. In die zin zeker interessant met het oog op het ontluikende extreem-linkse terrorisme dat een paar jaar later Europa zou treffen, veelal gepleegd door studenten die radicaliseerden in hun eigen bubbel.

Godard had de tijdsgeest dus aardig in de smiezen, het levert alleen een frusterende film op.