MH17: Het Verdriet van Nederland (2015)

Wordt op 16 juli uitgezonden om 20.25 uur op NPO 1.

Michiel van Erp over zijn documentaire 'Het Verdriet van Nederland' na de ramp MH17 - Jinek

Tja, wat moet je ervan zeggen. Eigenlijk vond ik het een redelijk zwakke docu. De makkelijke traan is duidelijk vermeden, maar misschien wel een beetje té hard. Het zegt genoeg dat het me nergens echt aangreep, terwijl er toch weinig voor nodig is om me te emotioneren.

De invalshoeken van Van Erp zijn soms best verrassend, maar vaak ook weer helemaal niet. Best origineel hoor, en waarschijnlijk heel 'van Erps', om origamiënde bejaarden te laten zien, of een Russisch vrouwenkoor, maar wat moet je ermee? Ook zijn vragen aan de nabestaanden en de fragmenten met hen zijn regelmatig best wel saai door de open deuren die hij intrapt en de weinig interessante gesprekken die dat oplevert.

Alleen de rituelen en het verdriet van de Indonesische (?) mensen sprong er nog wel uit omdat toch een manier van rouwen en copen is die in Nederland minder gebruikelijk is. Het oernuchtere van de twee zusjes was wat dat betreft wel een apart contrast.

Wellicht een verkeerd verwachtingspatroon van mijn kant, maar voor een documentaire die nota bene als titel 'het verdriet van Nederland' heet vond ik er eigenlijk maar weinig verdriet inzitten. Duf, afstandelijk, en ook een beetje richtingloos geheel.

2,5* (ook weer niet bar slecht ofzo).

Dit is moeilijk te beoordelen, maar 0,5 is hard. Dat gun ik het niet, ook al zijn de zusjes in mijn ogen gevoelloos. Rest blijft het emotioneel gebeuren. Wat nooit vergeten mag worden. Wat ik wel mooi vond dat de bewoners van het dorpje, in Oekraïne een gedenkteken hebben staan met bloemen.

Tsja wat moet ik hiermee. Jeetje zulke normale mensen die dan zomaar dood zijn. Kan mij ook gebeuren. Pfoe, ah dus zo gaan zij ermee om. O en die zusjes willen gewoon verder leven, pfoe dat moet je ook maar kunnen zeg. Als ik mijn ouders zou verliezen dan weet ik niet hoe ik zou reageren hoor...

In de end vond ik het wat goedkoop onderwerp. Het voegt niks toe, een groot open deur festival. Het is ook weer zo typisch Telegraaf onderwerp in een vara jasje. Net doen alsof je respect hebt voor het onderwerp. Door wat meer tijd te nemen en te gaan naar (exteeem oppervlakkig) beeld van Oekraine en een hulpverlener. Maar in de end, concentreerd het zich net als de platte media vooral op de families. En wil het precies hetzelfde los maken. Simpele emoties als hierboven...

Vanochtend ook maar even teruggekeken. De MH17 ramp is een indrukwekkend en voor velen logischerwijs pijnlijk onderwerp, maar dat neemt niet weg dat dit best wel een matige, open deuren docu is geworden. De maker weet eigenlijk niet goed of ze nou een docu maken met daarin een verslag van de nasleep van de ramp, of dat het een emotie opwekkend verhaal over de nabestaanden moest worden. Ik vind beide kanten namelijk matig uitgewerkt. Het is een wat te zakelijk verhaal geworden.

Geen nieuwe invalshoeken, geen diepere vragen die inzicht geven over hoe nabestaanden zoiets afschuwelijks moeten verwerken. Het enige interessante stuk vond ik met de 2 zussen in de auto die lieten blijken dat ze niet constant zielig willen worden gevonden en dat mensen op Facebook zich anders gingen gedragen na de ramp. Ik kan me wel voorstellen dat niet iedereen behoefte heeft om constant met de ramp te worden geconfronteerd.

Maar de docu blijft zo oppervlakkig. Zo simpel. Neem nou de momenten in de Oekraïne. Uit de gesprekken met die inwoners had een veel beter verhaal kunnen komen, lijkt mij.

Matig.

2*

Op enig moment zegt iemand: maar nu komt de vraag, wie heeft het gedaan? En dat is ook mijn vraag, mensen rouwen op hun eigen manier met hun eigen gewoonten, dat hoef ik niet te zien. Deze ramp is verschrikkelijk voor iedereen die ermee te maken had maar ik ging dit kijken, hopend op wat technische onthullingen. In dat opzicht brengt deze film mij niets.

Redelijke documentaire, eerlijk gezegd had ik wel wat meer van deze documentaire verwacht, aardig om een keer gezien te hebben.

Michiel van Erp volgt een aantal nabestaanden van slachtoffers van wat steevast wordt aangeduid als ‘de ramp met MH17’. Hij is duidelijk niet uit op sentimentaliteit en tranentrekkerij, maar toont vooral dat er verschillende manieren zijn om rouwen. Eén echtpaar onthult een bankje dat door een burgerinitiatief is geplaatst ter nagedachtenis aan twee slachtoffers, een ander echtpaar bezoekt nog regelmatig het huis waar hun zoon, schoondochter en kleinkind woonden en maakt gebruik van slachtofferhulp, en de twee dochters van rond de 20, wiens ouders in MH17 zaten, lijken de draad gemakkelijk weer te hebben opgepikt en tonen nauwelijks emoties. Van Erp spreekt ook met ooggetuigen van ‘de ramp’ en toont hoe gewone Nederlanders proberen hun steun voor de slachtoffers en hun nabestaanden proberen vorm te geven. Een ingetogen, integer document van de naweeën van een gevoelig stukje recente vaderlandse geschiedenis.