We Want the Funk! (2025)

Net als de funk zelf die wordt gekenmerkt door telkens de klap op de eerste tel hamert de documentaire alsmaar het punt: funk is de ware zwarte muziek die dan ook naar voren kwam toen zwarten in de VS niet meer acceptabel voor blanken wilden zijn (zoals Motown wilde) maar hun eigen zwartheid wilden vieren. De grondlegger van deze funk, James Brown, schreeuwde er dan ook de juiste tekst bij: “I’m Black and I’m Proud!”. Maar omdat funk de ware zwarte muziek is – die in wezen slechts ritme is die je in de ‘groove’ brengt – zit het ook al in gospel en Afrikaanse muziek en is het ook de onvermijdelijke basis van latere zwarte muziek (hiphop) terwijl blanke artiesten er hun eigen houterige versie van maken. Waarom is funk zo heerlijk en bevrijdend? Omdat de ‘groove’ je in een “transcendente” toestand brengt, met name als je samen danst: de ‘groove’ neemt je geheel over zodat je je individualiteit verliest en je volledig vrij bent. Dat is een bekend fenomeen in oude religies – ik ken vooral de dionysische cultus bij de oude Grieken waar de volgelingen zich in extase dansen en zingen – en de funk lijkt inderdaad erg effectief om die toestand te bereiken omdat het puur beweging op het ritme is welke spirituele verlossing evengoed tot stand wordt gebracht in de gospel als in de psychedelische funk van Parliament-Funkadelic.

Heb die enkele weken terug gezien op Canvas dacht ik. Zeer goede documentaire over de culturele betekenis van funk als eigen muziek van de Afro-Americans om zich te emanciperen van de blanke invloed. Ook de rol van James Brown in de opstart van de funkmuziek mag niet onderschat worden, je zou het haast vergeten. De zoektocht naar de eigen identiteit ging vaak ver met de afro-futuristische bewegingen die de Afro Americans een andere interplanetaire origine wilden geven om hun verleden als slaven te doen vergeten.

Funk heeft ook zijn stempel gedrukt op de ontwikkeling van disco die een meer witgekleurde funk was met meer electronische apparatuur. Een stijl die absoluut een onmisbare etappe was voor de vele jaren muziek daarna. En persoonlijk heb ik funk pas echt in mijn dertiger jaren ontdekt dankzij enkele hippe kroegen in Gent en het is zoals ze in de docu zeggen; je kan er écht niet aan weerstaan.