The Plague (2025)

The Plague is weliswaar een Amerikaanse productie, maar heeft alles van Europese arthouse, elevated horror. Alleszins is de film op maat van de Europese filmfestivals. Een staande ovatie van elf minuten in Cannes, jawel.

Visueel is dit zeker een verbluffend debuut, cinematografie en ook sounddesign zijn uitstekend. De cast is beperkt, maar effectief. Ook de coach overtuigt als een volwassene die niet meer weet hoe hij de jeugd in toom moet houden. Maar waar gaat deze film eigenlijk over? The Plague speelt zich af op een waterpolokamp, een setting die schreeuwt om fysieke hiërarchie, krachtmetingen en het vereffenen van rekeningen in het chloorwater. Maar het is vooral naast het zwembad dat de film 'een duik neemt'. Een mix van verregaand pestgedrag, aanvaard willen worden en paranoia over een huidaandoening neemt de hele filmduur in beslag. Naïef dat ik was, ging ik gaandeweg toch hopen op een knallende finale waarbij de pestkoppen in een geweldsexplosie om het leven komen. In plaats daarvan deelt de moegetergde protagonist niet meer dan een schram uit. Geen vuistslag onder water, geen directe clash, geen moment waarop de leider van de pesters voor de ogen van zijn handlangers wordt neergehaald.

Zeer stijlvol geschoten allemaal, met hypnotiserende onderwater shots, maar het mist die rauwe, oude-school les: als je gepest wordt, leer vechten, straal zelfvertrouwen uit, en als het moet, ga berserk op de leider van de pestkoppen om angst te zaaien onder je vijanden en je reputatie voor een generatie te vestigen. Als horrorfilm is dit dubbel en dik gebuisd en ook de boodschap zit helemaal verkeerd. De focus lag dan ook vooral op het aanklagen van de mythische toxische masculiniteit.

Meer een drama/thriller dan horror. Desondanks wel het kijken waard op een rustige avond als je niks beters te doen hebt.

Een onbehaaglijk sfeertje in dit drama over een twaalfjarige jongen die tijdens een waterpolo-zomerkamp te maken krijgt met pesterijen en erger. De onheilspellende muziek en de opzettelijk kille, gestileerde cameravoering zorgen voor een bijna horror-achtige kijkervaring. Goed gespeeld en intelligent uitgewerkt, maar plot en personages komen uiteindelijk niet optimaal uit de verf, vooral naar het einde toe.

Een psychologisch drama dat wordt verteld vanuit het perspectief van een dertienjarige jongen. De debuutfilm van schrijver en regisseur Charlie Pollinger is een observatie van een groep jongens die gedurende de zomer op waterpolokamp is. Een debuutfilm die ervaringen deelt en gevoelens oproept die een ieder uit zijn jeugd wel zal herkennen. Dicht op de huid en confronterend komen thema’s als sociale hiërarchie, pesten, de wens om geaccepteerd te worden en de behoefte aan verbondenheid aan de orde. De film toont tegelijkertijd een slinkende eigen identiteit veroorzaakt door de bijna dwangmatige drang om zich aan te passen aan normen en waarden die een groep definiëren en niet een individu. Soms een gevolg van manipulatie. Soms een gevolg van de weg van de minste weerstand.

The Plague laat zien hoe sociale rolpatronen en groepsdynamiek veelal ontstaan door toeval. Zo is de grootste pestkop die de meeste volgers in de groep heeft, toevallig langer in het kamp dan de anderen. Dat feit verleent hem status die hij met behulp van zijn extraverte karakter uitspeelt. Zo is een jongen die toevallig huiduitslag krijgt en niet bepaald extravert, een onderwerp van spot. Groepsdynamiek ontstaat door toeval, volgens de film, die overigens wel toegeeft dat toevallige omstandigheden worden bestendigd en versterkt door karaktereigenschappen van de groepsleden. De film laat het heel aanschouwelijk zien. Het acteerwerk van de jonge acteurs is goed. Na afloop stonden de diverse personages me nog helder voor de geest. Joel Edgerton is overigens de enige acteur van naam en neemt de enige volwassen rol voor zijn rekening. Prima rol.

The Plague is een film die de aanduiding thriller meekrijgt. De trailer doet dat ook vermoeden. De spanning die in de film wordt gegenereerd komt echter voort uit sociale conflicten. En dat is toch een ander soort spanning dan de onheilspellende spanning die de trailer suggereert. Een sensationeel element uit de trailer is de bodyhorror. Hier en daar inderdaad wat bodyhorror dat er vies uitzag en waarvan het nut me ontging. Zeker geen element dat veel aandacht krijgt ook al suggereert de trailer dat wel. Tot slot nog het uitstekende sounddesign en het camerawerk noemen dat vooral bij de onderwaterscènes indruk maakt en eindigen met de conclusie dat The Plague een goeie film is. Tevens een film die me weer eens duidelijk heeft gemaakt dat ik niet naar trailers moet kijken.

Toen de eindcredits rolden, voelde ik echt zoiets van "waw wat was dit een goede film zeg".
De "pest" is in deze film meer een figuurlijk gebruikt beeld dat rijmt met uitsluiting, want in de middeleeuwen werden pestlijders aan de kant gezet. The Plague gaat over toxische groepsdynamiek en het beschadigend effect ervan. Vooral dat laatste wordt weinig uitgediept in andere films met ditzelfde thema. Onrealistisch is bijvoorbeeld wel dat omkaderende volwassenen sterk buiten beeld blijven.

Een groepje jongeren worden geobserveerd tijdens een waterpolo sportkamp. Wie hier vooral opvalt is Eli, een wat zielige jongen die aan psoriasis lijdt en door iedereen gemeden wordt. Je vraagt je natuurlijk af welke ouder in 's hemelsnaam zijn zoon in zo'n toestand naar een zomerkamp stuurt maar goed het is film....

De filmische keuzes zijn hier vaak erg doeltreffend : de upside-down beelden van zwemmers moeten desoriëntatie en verwarring oproepen, maar zijn ook prachtig en bijna surreëel om naar te kijken, en de frenetische dansacts op Moby's 'Feeling So Real' van de twee outcasts doen wat aan de Afrikaanse trances denken, waarin mensen zich willen verlossen van hun innerlijke demonen. The Plague heeft dan ook weinig moeite om de boodschap krachtig over te brengen en de kijker in verbinding te brengen met de ongemakkelijke gevoelens van Ben.

12-jarige jongentje Ben op een waterpolo-zomerkamp die worstelt met sociale acceptatie. De film draait geheel om dat makkelijk te snappen zinnetje. Een jongentje dat probeert aansluiting te vinden bij pestkop Jake en eveneens vriendjes te zijn met einzelgänger Eli. Groepsdynamiek en dat is het...De film lijkt verder voortdurend te proberen ongemak bij de kijker op te wekken maar door dit te doen bereikt het juist het omgekeerde.Daarnaast is de alomtegenwoordige muziek, zwaar irritant en niet iets wat ik onheilspellend noemt. Het is soms bijna slaapwekkend en uiteindelijk een teleurstellende schoonfilmerij.De film kreeg een elf minuten durende staande ovatie op het Filmfestival van Cannes, was dat niet misschien omdat ze blij waren dat het was afgelopen....?

verder lezen

Deze film is beter dan ik had verwacht: ik verwachtte een film over pesten dat uit de hand loopt want opgepept met eigentijdse body horror, maar van die body horror of horror überhaupt heb ik weinig gemerkt en het loopt eigenlijk helemaal niet zo uit de hand terwijl de film wel als een duik in het zwembad de diepte in gaat met een treffende weergave van het psychologisch proces van een groepsdynamiek die maatschappijbreed heeft geleid en nog voert tot vormen van heksen – en jodenvervolging.

Zo gaat de film over een groep jongens van 12 en 13 jaar waarvan een pestkop een jongen met huiduitslag als een melaatse behandelt of eigenlijk zoals melaatsen in de middeleeuwen werden behandeld: men is bang voor ze en vermijdt angstvallig elk contact. Het interessante nu is dat de jongens net oud genoeg zijn om te weten dat dat flauwekul is, maar tegelijk zijn ze speels genoeg om het spel mee te spelen en door dat spel wordt het toch een soort van beetje waar (in feite werkt een horrorfilm natuurlijk net zo: we geloven er niet in maar door mee te gaan met de fantasie gaan we er toch even in geloven alsof het waar is). En als de meerderheid erin ‘gelooft’, dat wil zeggen: eigenlijk niet in gelooft maar wel net doet alsof, dan is er voor een kritisch lid van de groep veel moed nodig om letterlijk als spelbreker er niet aan mee te doen. Zo is vooral het pestgedrag zelf een besmettelijke ziekte en ontstaat massahysterie dus massaneurose: heksen- en jodenvervolgers geloven vaak zelf niet eens oprecht waarvan ze de heks of jood beschuldigen (zoals George Orwell opmerkte is wat Joden wordt verweten fysiek en logisch niet eens mogelijk) maar de absurde beschuldiging krijgt – juist omdat het absurd is – een magische kracht die het voor de groep waarmaakt: het wordt een ideologie zoals een totalitair regime eveneens elk rationeel debat saboteert door de ideologie boven de feiten te plaatsen. Het gaat niet meer om de vraag of het wel of niet waar is maar om wie wel en wie niet meedoet en bovenal wie besmet en wie rein is: de ideologie verbindt de groep en isoleert het slachtoffer.

Zelfs die slachtoffers gaan twijfelen of ze inderdaad onrein zijn en niet deugen: niemand is volmaakt maar alle zonden van de gemeenschap worden op de zondebok geprojecteerd die wordt blootgesteld aan tests om zijn reinheid (onschuld) te bewijzen waar geen mens en dus ook niet de heks of jood aan kan voldoen. Het slachtoffer zit in de val en in de ijdele hoop te kunnen ontsnappen neemt hij de beschuldigingen van de daders over om anderen te ‘verraden’ en zichzelf weer in de groep te plaatsen. Bovenal wordt de ‘ziekte’ zelf bewaarheid door het isolement: het aldus geïsoleerde en vernederde slachtoffer gaat zich ook vreemd – op z’n minst neurotisch – gedragen waardoor de aansluiting met de groep definitief verbroken lijkt. Dat maakt het mechanisme niet alleen ontmenselijkend voor zowel slachtoffer als voor de daders die alle zichzelf verliezen maar ook tragisch. Kortom, het is een diepe, sociologische maar ook sombere film en die aldoor boeit door een goede opbouw (de film gaat herhaaldelijk net niet de kant op die je denkt dat het zal gaan) en mooie uitvoering met opvallend goed acteerwerk en een opvallende visuele en auditieve stijl.

Tijdens een trainingskamp voor 12- en 13-jarige waterpoloërs probeert Ben [Everett Blunch] aansluiten te krijgen bij de groepen rondom Jake [Kayo Martin], die als een van de weinigen al eens eerder op kamp is geweest. Die groep neemt letterlijk en figuurlijk afstand van Eli [Kenny Rasmussen], die buiten de norm valt vanwege zijn gedrag, maar vooral vanwege een huidaandoening die de jongens schertsend aanduiden als ‘The Plague’. Volwassenwordingsdrama met scherpe karakteriseringen, voortreffelijk spel van de drie hoofdrolspelers en een onheilspellende sfeer. Het grote probleem is dat de langverwachte climax er uiteindelijk niet komt: Polinger kwam niet verder dan een afgezaagde boodschap over jezelf zijn.