The Phoenician Scheme (2025)

The Phoenician Scheme bevat weer de typische ingrediënten die je telkens in een film van Wes Anderson tegenkomt. Zo zijn er de heerlijke kunstzinnige beelden die worden gekenmerkt door hun situering in een tableau in plaats van in een realistische omgeving. De gebruikmaking van dergelijke decors geven zijn films een ietwat toneelmatige flair. Dat is in deze film ook het geval.

Ook kenmerkend voor de werken van Anderson zijn de vele bekende namen die aan zijn producties meewerken. En ook dat is in deze film weer het geval. Het lijkt veel op een gimmick als je de lange lijst van acteurs doorneemt die een aandeel in de film hebben. Opvallend is dat de meeste namen niet veel te doen hebben. Neem het aandeel van Charlotte Gainsbourg, Bill Murray en Willem Dafoe. Ze zijn herkenbaar maar hebben niet veel meer te doen dan een decorstuk te doen heeft.

Dat geldt niet voor het trio dat de hoofdrollen bekleedt. Benicio del Toro, Mia Threapleton en Michael Cera zijn prominent aanwezig. Ze zijn goed voor enkele hilarische scènes als ze met een laconieke instelling (typisch Anderson) door het verhaal struikelen. Dergelijke scènes zijn echter minder talrijk dan ik gewend ben van ander werk van Anderson. Er zijn zelfs stukken film die ik, ondanks dat ik genoot van de detaillering en de prachtige beeldcompositie, een beetje saai vond.

Het verhaal is niet heel boeiend. Het vage verhaal over een odyssee die de drie hoofdrollen ondernemen lijkt meer een voorwendsel om het trio aan het reizen te krijgen dan dat het van veel belang is. Wat dan wel weer goed is gelukt is de intermenselijke dynamiek. Die is bijzonder prettig en levert grappige momenten op. Uiteindelijk is de film zeker kijkwaardig maar is hij simpelweg te formulematig geconstrueerd om het niveau van eerdere films van Anderson te benaderen.

Na twee films die ik wat minder vond is Anderson weer helemaal terug. Heerlijk gestylde vlotte en komische spionage film. Althans daar had het t meest van weg. Heb me er goed mee vermaakt. Leuk ook om alle sterren te spotten.

Dikke 4*

Goed.

The Phoenician Scheme is een typische Wes Anderson, al is het allemaal wat "gewelddadiger" of botter dan de rest van zijn oeuvre. Heel erg vernieuwend is het natuurlijk niet, Anderson zijn stijl is duidelijk. Toch is het elke keer weer genieten van de schitterende plaatjes waar hij mee afkomt. Bovendien is de casting van Benicio Del Toro als hoofdrolspeler een schot in de roos, al moeten zijn directe tegenspelers niet veel voor hem onder doen. Andere typetjes in kleinere bijrolletjes zijn niet altijd even geslaagd; het leidt soms iets te veel af, maar Anderson is vaak wat kluchtig dus dat is ook geen nieuws. Alleszins weer een tof filmpje en van mij mag hij elk jaar een film uitbrengen. Er is immers niemand die hem evenaart in zijn manier van film maken.

3,5

Ik blijf fan. Anderson doet niks verkeerd. Anderson doet ook niks nieuws. Zijn vertrouwde acteurs als cameo's (wie heeft Bill Murray herkend ?), een visueel festijn met veel informatie, te veel wellicht om alles door te hebben. Ik kom dan ook maar tot één (1) conclusie en dat is : graag gezien.

Ik sta even stil bij de huiscomponist van Anderson en dat is Alexander Desplat. Sinds Fantastic Mr Fox zijn ze een onafscheidelijk duo. De score in The Phoenician scheme is in feite geleend bij Stravisky notabene l'oiseau de feu (het tweede segment van het verhaal), 'Apollon musagète' (de generiek) en de ouverture van 'Petrouchka'. Ook een uittreksel van 'tableaux d’une exposition' van Mussorgsky, Er zijn er nog (Beethoven, Bach en zelfs Gillespie). Je kan het beschouwen als een muzikale pastiche. De score gecomponeerd door Desplat is enkel bij de crash en een spaarzame piano bij de cijfers/percentages en een melodie bij de verrijzenis van Korda. De componist gebruikt dezelfde methode als Anderson maar dan een muzikale ipv visuele. Beiden maken een postmoderne verwerking van wat reeds bestaat. Desplat creëert een karikaturale, burleske én mechanisch ritme dat harmonieus met de beeldtaal van Anderson in elkaar vloeit.

Almaar absurder, vreemder, gekker, almaar minder beantwoordend aan de verwachtingen van het brede publiek: Wes Anderson drijft langzamerhand weg van het soort sympathieke publiekspleasers die hij ruim een decennium geleden nog maakte, om vierkant zijn goesting te doen. En dat is: een beeldschoon eigen universum creëren waarin narratief ondergeschikt wordt aan heerlijke situatiehumor, fenomenale cinematografie, waanzinnige dialogen en geestige cameo’s.

Al wat niet mag en kan bestaan, krijgt bij Anderson de kans om wel te schitteren, zij het maar voor even: wat hij op het witte doek tovert, is een glimp uitzonderlijke verbeeldingskracht die de wetmatigheden van verhaal, karakterontwikkeling, spanningsboog en resonantie bij de toeschouwer meer en meer als marginale verschijnselen aan de zijlijn parkeert. En net omdat de regisseur nog slechts luistert naar de stem van zijn hoogst eigenzinnige fantasie, krijgt het publiek films te zien die niet onder een eenduidige noemer te vangen noch te vatten zijn. Zeg nu zelf, klinkt dit niet als de definitie van Kunst met grote K?

Veel van ‘The Phoenician Scheme’ glipt bij een eerste visie door de vingers (een mens komt ogen en oren tekort, jawel!), maar genoeg blijft aan de ribben kleven – ribben die overigens pijn doen van het lachen – waardoor deze zeker wordt hernomen.

Voor nu: 3,75*