Eojjeolsuga Eobsda (2025)

Drie jaar nadat hij werd ontslagen bij een papierfabriek heeft Man-su [Lee Byung-hun] financiële problemen, waardoor zijn echtgenote [Son Ye-jin] drastische maatregelen neemt om te bezuinigen. Wanneer diezelfde werkgever een vacature uitschrijft, stelt Man-su dat hij “geen andere keus” heeft dan zijn concurrenten buitenspel te zetten, zodat hij de functie krijgt. Goedschiks, of kwaadschiks. Uitgangspunt van deze zwarte komedie is aardig en er zijn sterke momenten, maar met een speelduur van 135 minuten is dit minstens een halfuur te lang.

De film baseert zich op de roman The Ax van de auteur Donald E. Westlake. De titel van de roman refereert aan de frase „to axe somebody“ wat betekent dat iemand wordt ontslagen. En daarom draait de film. Om ontslag. En hangende daaraan hoe een ontslagen manager na anderhalf jaar van werkloosheid nog steeds geen nieuwe baan heeft gevonden en zo wanhopig wordt dat hij de werkzoekende concurrentie definitief wil neutraliseren.

Eojjeolsuga Eobsda is niet de eerste verfilming van de roman. De eerste is een Belgisch-Franse productie en heeft de titel Le Couperet (2005). Een filmhuisdrama waarin de protagonist koel en berekenend zijn moordlijst afwerkt. Eojjeolsuga Eobsda van de Zuid-Koreaanse regisseur Park Chan-wook kiest voor een sociaalkritische aanpak en sluit atmosferisch niet erg aan bij de Belgisch-Franse productie. Sociaalkritisch en atmosferisch ligt een vergelijking met een film als Gisaengchung (2019) veel meer voor de hand.

Park Chan-wook maakt een zwarthumoristische misdaadfilm. De moorden zijn niet koel en berekenend maar worden tamelijk slapstickachtig in beeld gebracht. Visueel ziet de film er trouwens goed uit. Het camerawerk baart beelden met een zekere intense lading die pleziert, ongemakkelijk maakt en overweldigt. Het verhaal heeft die uitwerkingen minder. Het verhaal dat in feite een compacte vertelling is, wordt door Chan-wook enorm uitgerekt. In de kantlijn gaat veel aandacht uit naar de dynamiek tussen protagonist Man-soo en zijn gezin. De aandacht daarvoor kreeg in mijn ogen teveel gewicht en gaat ten koste van de hoofdlijn die mij meer interesseerde.

Bij zijn eliminatiepogingen die andere gezinnen ontwrichten, komen bij Man-soo de overeenkomsten met zijn eigen situatie onvermijdelijk binnen. Die emotionele indrukken neemt hij mee in de manier waarop hij met zijn eigen gezinsleden omgaat. Dat levert in den beginne een aantal grappige en ontroerende scènes op. Op den duur verliezen dergelijke scènes echter hun kracht en is het grappige en emotionele er wel van af. Het voelt allemaal wat gladjes aan. Bovendien nemen die scènes aardig wat tijd in beslag waardoor de momenten van desinteresse in deze toch al lang uitgevallen film, toenemen.

Langdradige zwarte komedie over de pas ontslagen Man-su (Lee Byung-hun), die zich genoodzaakt ziet zijn concurrentie voor een nieuwe baan uit de weg te ruimen. Visueel ziet de film er tot in de puntjes verzorgd uit en ook op het akteerwerk valt weinig aan te merken, maar de plot sleept zich eindeloos voort en veel situaties zijn aan de flauwe en veel te dik aangezette kant.

Het eerste uur voelde als een matige Netflix-comedy, nogal onevenwichtig en flauw. Dat had ook in drie minuten gekund. Daarna volgen er wat betere scènes en gaat de tijd gevoelsmatig wat sneller. Maar echt leuk wil het niet worden, wat mij betreft. Ah-ga-ssi (aka The Handmaiden) beviel me een stuk beter. Goede regisseur, matige film, maar ik het zo samenvatten?

Ik heb ook wel eens een sollicitatiegesprek gehad waarbij ik recht tegen de zon in keek. Niet geworden natuurlijk.

Man-su (Lee Byung-hun, ook van het fantastische I Saw the Devil) is een echte papierman. Voormalig Pulpman van het Jaar zelfs. Maar dan nemen de Amerikanen de fabriek over, dus vliegt meteen 20% van het personeel, waaronder Man-su, eruit. Maar papier is leven en leven is papier, dus moet en zal Man-su een andere baan in het papier krijgen, ondanks dat zijn vrouw Mi-ri (Son Ye-jin) blijft zeggen dat er ook andere opties zijn. Als er geen vacatures zijn, dan maakt Man-su die wel en de concurrentie, de andere Pulpmannen van het Jaar, zal hij uitschakelen. Het leven is maakbaar als een bonsaiboom, is wat het kapitalisme ons leert.

Park Chan-wook flikt het hem weer: No Other Choice is een heerlijke zwarte komedie in die typische hyper-gestileerde overdadige vormgeving. Toch een beetje het Amerikaanse equivalent in The Coen Brothers. Wat hij met ze gemeen heeft is dat hij slapstick, voor mij altijd moeilijk, zeker de Koreaanse variant, grappig kan maken, door het volledig in het absurd hysterische door te trekken. Een klungelige fysieke strijd om een pistool wordt nog beter met keiharde Koreaanse schlager op de soundtrack. (Sowieso veel Koreaanse schlager in deze film.) Park geeft in een interview met Letterboxd ook precies de goede invloeden voor mij: Modern Times en vooral Looney Tunes (wat je al ziet in de ovenhandschoengrap die in de trailer zit).

Met 140 minuten is de film aan de langere kant, maar net als bij voorganger Decision to Leave voelt dat goed lang, als een film met substantie, in plaats van irritant lang. Er zijn ook genoeg plotkronkels voor en die zijn het allemaal waard.

(Misschien moet ik The Handmaiden eens herkijken. In het algemeen één van de hoogstgewaardeerde film in Parks filmografie, maar ik vond het maar een saai gladde erotische thriller van het type dat Veronica vroeg graag uitzond toen ik hem zag. Misschien was ik niet in de stemming.)

(Gezien in The Pulse.)

Ik vind de film veel lijken op het eveneens door critici hooggeprezen Parasite (2019): niet alleen zijn de films allebei Zuid-Koreaans maar ze geven allebei een bijtende kritiek op het kapitalisme in de vorm van een zwarte komedie waarvan het plot ongeloofwaardig is maar dat wel goed is uitgevoerd. En beide films duren erg lang. In het geval van deze film besluit een ontslagen werknemer om z’n concurrenten te vermoorden om eenzelfde baan terug te kunnen krijgen in plaats van een ander soort baan te zoeken, hetgeen een interessant uitgangspunt is omdat doorgaans in een crisis de hoofdpersoon zichzelf moet zien te veranderen om te overleven in plaats van de anderen uit te schakelen: de film combineert zo elementen van drama met die van een actiefilm of thriller. Uiteindelijk is de boodschap dat het in het kapitalisme iedereen voor zich is en je desnoods over lijken moet gaan om stand te houden (al weet de hoofdpersoon z’n gezin bij zich te houden zodat het een oorlog van het gezin tegen de wereld wordt zoals ook het geval is in Parasite). Er is dan ook weinig mis met de film – het is duidelijk een film van een vakman die plot en uitvoering tot in de puntjes heeft verzorgd – maar net als met Parasite weet de film me niet te verbluffen, misschien omdat het antikapitalistisch thema al zo vaak is behandeld (ik begrijp dat Park zelf al Chaplins Modern Times (1936) als inspiratie noemt voor deze film) en de film er niet iets nieuws over zegt.

Misschien niet helemaal het volle schot in de roos dat ik ervan had verwacht, maar niettemin hele fijne film weer van Park Chan-wook, waarin zijn visuele meesterschap heerlijk geëtaleerd wordt. De film ziet er prachtig uit, en de shots, angles en felle kleuren waar hij vaak voor kiest zijn bewonderenswaardig, want geen evidente keuzes. Ook de cast was erg sterk, vooral Byung-hun Lee als hoofdpersonage Man-soo en Son Ye-jin als zijn vrouw die steeds meer begint te vermoeden waren fantastisch op dreef. Byung-hun Lee moet natuurlijk sowieso een groot deel van de film dragen en is zowel een geslaagde tragische figuur als een incompetente 'seriemoordenaar' als een zielige loser, die door z'n eigen doen in de absurdste situaties belandt. Hij moet dus veel kanten tonen, maar juist daardoor maakt hij er een heel boeiend personage van. Maar hoewel Son Ye-jin ogenschijnlijk wat minder te doen heeft, is haar personage minstens even interessant. Zeker hoe ze tegen het einde alles doorheeft, maar dan toch beslist om mee te zwijgen/liegen.

Iets mindere puntjes; ik vond de film wellicht een halfuurtje te lang duren. Zeker de aanloop naar het eerste slachtoffer sleept een beetje, maar ook de perikelen rond de zoon vond ik niet broodnodig. Een strakke 2 uur had hier een iets meer gefocuste zit van gemaakt. Ook het karikaturale, enorm absurdistische karakter van de film viel niet altijd op de juiste plek voor mij. Die eerste moord gaat zo lang door en gaat er ook zodanig over, dat ik er een beetje werd uitgehaald. Maar da's gevoelsmatig. De maatschappijkritiek ligt er ook vingerdik bovenop, maar daar heb ik niet zozeer problemen mee. Dat mag. Vooral de laatste shots van een 'triomferende' Man-soo die moederziel alleen in die gigantische, geautomatiseerde fabriek rondloopt en de bomen die op massa-schaal gehakt blijven worden, geeft een heel akelige, bijna apocalyptische nasmaak aan het geheel. Niet alleen holt het kapitalistische systeem alles en iedereen uit, maar we mogen het nu in tijden van automatisering en AI ook nog eens allemaal alleen ondergaan. Sterk einde.

Dikke 3.5*.

Niet helemaal geslaagd. Op een bepaalde manier wel boeiend en verder mooi en sfeervol gefilmd met genoeg losse shots die erg goed werken. Maar ook een film die als geheel erg afstandelijk blijft en zeker op emotioneel niveau me nergens greep. Park gebruikt ook wel een onothodoxe manier van monteren waardoor het soms even zoeken is waar we ons nu precies bevinden in het verhaal. Dat lijkt zo bedoeld maar verwart wel en haalde me te vaak uit de film. En dan duurt de film met 140 minuten simpelweg te lang. Ik moest ergens vaag denken aan Wai Dor Lei Ah Yut Ho (Film, 2010) wat betreft thematiek (om maar te gaan moorden om iets gedan te krijgen) maar die film uit Hongkong is op elk vlak net wat leuker en vooral strakker en daarmee beter. Een onvoldoende ga ik niet geven maar ik had de film graag meer beleefd. 3,0*.

Ik had al heel erg lang geen Park meer gezien, maar deze bevestigde wel mijn algemene gevoel wat ik voorheen ook meestal had. Ik zie de kwaliteiten, maar echt een fan ben ik niet. No Other Choice was vooral lang en werkt een eerder gebruikt gegeven vooral komisch uit. Ik lees hier vergelijkingen met Parasite. Maar dan komt No Other Choice toch echt te kort. De maatschappijkritische laag is hier een stuk oppervlakkiger, de humor nadrukkelijker en minder leuk. Park heeft nog steeds die geliktheid die me niet helemaal ligt. Geen slechte film. Maar helemaal overtuigd was ik ook niet.

Werkloos maar niet weerloos

Omdat ik zelf werkzaam ben binnen het sociaal domein en binnen mijn vak ook veel met werkzoekenden in aanraking kom is dit thema erg herkenbaar voor mij. Op het vermoorden van de competitie na dan

No other choice weet werkloosheid en de doorwerking die dit heeft op de privé levens van mensen op een goede manier te vangen. Door dit herkenbare onderwerp te vervlechten met humor en een bizar script heeft regisseur Park Chan-wook echt iets unieks neergezet.

Hoewel ik No Other Choice makkelijker te volgen vond dan Decision to Leave en Ahgassi, vond ik die laatste twee films wel een stuk sterker. Dit komt met name door een aantal scènes die de vaart uit het verhaal halen. Daarnaast is er te veel focus op slapstickachtige elementen, wat een negatieve invloed heeft op de spanningsboog. Dit haalde mij regelmatig uit het verhaal, waardoor ik me soms ook een beetje zat te vervelen.

Een herziening zou wel eens verhelderend kunnen zijn. Zo vond ik het einde in eerste instantie onduidelijk, maar na wat nadenken bleek het juist heel ironisch: Man-soo dreigt opnieuw inwisselbaar te worden. Ditmaal door machines. Wellicht bevat de film nog meer details die mij bij de eerste kijkbeurt ontgingen. Een verhoging van mijn score is dus zeker niet uitgesloten.

Park Chan-wook blijft een regisseur om in de gaten te houden. Ik heb in ieder geval nog genoeg werk van hem om te ontdekken. Met stipt op nummer één de originele Oldboy, die ik nog steeds eens moet gaan bekijken.

3,5★