The Ritual (2025)

"Attention Beelzebub, and all manner of brutes"

Om eerlijk te zijn ging ik uit van de verwachting dat het een slechte film zou worden. Het is overduidelijk een exorcisme-film en het gebruik van de naamsbekendheid van Al Pacino stemt natuurlijk ook niet hoopvol. Het schetste dan ook mijn verbazing dat dit best mee viel. Het is eigenlijk een verfilming van het verslag van het goed gedocumenteerde geval van bezetenheid en exorcisme van Emma Schmidt. Dat beter bekend is onder haar pseudoniem Anna Ecklund (ooit al eens eerder verfilmd als de Britse lowbudgetfilm The Exorcism of Anna Ecklund)

De film laat niet in het midden of er wel een demonische bezetenheid bestaat maar gaat er in zijn geheel vanuit dat wat de priester Joseph Steiger heeft opgetekend ook de waarheid is. Oftewel het meisje is bezeten door het kwaad en de verdedigers van het goede (katholieke kerk) hebben haar gered. Dat gezegd hebbende, lijkt de film die vastgelegde details van de ​​drie sessies van de tweede exorcisme van Emma Schmidt in 1928 door pater Theophilus Riesinger wel redelijk nauwkeurig te volgen.

Exorcismefilms zijn natuurlijk schatplichtig aan het katholieke ritueel en de bewering van wat er gebeurd met de bezetene. Daarom ook hier nu weet dezelfde dingen die vanaf de The Exorcist (1973) al zag. Het verplaatsen van voorwerpen, de achteruitgang van het lichaam, braken, het in meerdere talen spreken en een priester met een wankelend geloof om het over te nemen. Ja de film zit dus vol met; "we hebben het allemaal eerder gezien" maar die clichés werden wel netjes uitgevoerd. Misschien komt het omdat er een verhaal wordt gevolgd van iemand die echt geloofde dat er een kwade macht bezig was maar ik vond dit niet zo heel slecht!

Blijkbaar zit de wereld te wachten op tig jaarlijke rip-off's van The Exorcist, ook al kunnen deze stuk voor stuk niet in de schaduw staan van William Friedkin's meesterwerk. The Ritual is er weer zo één, met een script dat aan elkaar hangt van cliché's en niet beschikt over enig interessant en/ of spannend element. De film hijst zich van de ene kansloze scene naar de andere, zonder daarbij ook maar een moment te kunnen boeien. Dan Stevens is vreselijk slecht in de hoofdrol en Al Pacino zit er ook in.

Aardige reconstructie van een "waargebeurde" zaak, die echter in de tweede helft behoorlijk wat kracht verliest. Regisseur David Midell kiest voor een grauwe en realistische aanpak, die de balans goed verdeeld tussen exorcisme en twijfel. Dan Stevens en Al Pacino vormen daarbinnen degelijke hoofdrollen en de film oogt atmosferisch op visueel vlak, maar de tweede helft ondervindt beduidend meer moeite om dat allemaal vol te houden. Er komen op die manier steeds meer fantasierijke invloeden om de hoek kijken en de sceptische houding van Stevens tegenover de dingen die hij ziet begint een frustrerende vorm aan te nemen, daarnaast raakt de spanning ook redelijk verwatert naar de achtergrond. Abigail Cowen maakt een intimiderende indruk als demonisch slachtoffer en de griezelscenes zijn voor een groot gedeelte goed uitgevoerd, maar Midell had meer uit deze film moeten halen om zijn (visuele) aanpak te rechtvaardigen.

Ik vond Stevens in Dowton Abbey nog best redelijk acteren. Daarna heb ik hem in enkele Amerikaanse films zien spelen, en toen was het duidelijk, het talent is er niet, ook in deze film is hij vreselijk.

Niks mis met een goede horror over een duivelsuitdrijving, maar dat is het probleem, het zijn allemaal zwakke afkooksels van het origineel, dit is zelfs een afschuwelijk afkooksel. En den Al is rijp voor het rustoord, hij is al lang niet meer de acteur van in zijn gloriejaren...pulp