The Substance (2024)

Absoluut sensationeel, en bovenal hi-la-risch; ik heb me tranen gelachen. Erg mooi gemaakt qua "visagie" en cinematografie, sterk geacteerd, vette soundtrack en juicy absurdistisch tot en met en dan nog een stukje verder. Heer-lijk. Zeker weten dat dit niet de nieuwe van NWR is? Die gaat wel stikjaloers zijn.

Heerlijke film met een mooie boodschap. Doet me denken aan een andere topper: under the skin. Qua horror: lekker over de top, maar zoals ik hier heb gelezen: de zaal uit lopen. Dat is echt nergens voor nodig. Ik zat in de zaal met voornamelijk 75+’ers en die bleven allemaal zitten. Je moet er vooral de humor van in kunnen zien

De stijl is als die van Revenge en eigenlijk als die van heel veel eigentijdse films (ik denk aan bv. die van Tarantino, Ritchie en Boyle) en heeft als doel om de kijker een maximaal intense ervaring te geven: veel felle kleuren en grote steriele oppervlakten, handelingen die op een wijze zijn gefilmd dat ze in je gezicht lijken te ontploffen en heel veel bloedgespetter. Fargeat is de minst subtiele dus bij haar vliegen er al snel emmers bloed in het rond maar het hypermoderne, pseudo-psychedelische en ‘over-the-top’-esthetisch effect heeft daardoor ook iets monotoons dat daarom weer afbreuk doet aan de intensiteit.

Datzelfde geldt voor de inhoud. De film is een kritiek op de huidige maatschappij waarin om geliefd te zijn je een ster moet zijn en dus jong moet zijn: het publiek wil immers altijd iets nieuws (een Engelsman zou kunnen zeggen: ‘nobody wants to read yesterday’s paper’). In de film krijgt een te oud geworden film- en TV-ster de kans om een jongere versie van haarzelf in te zetten, hetgeen in de vorm van de ‘steen der wijzen’ een uiterst klassiek thema in de literatuur is en de film kiest in wezen het klassieke (en geniale) verhaal van Stevensons Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde uit 1886 als verhaalstructuur (lees hier mijn analyse van dat klassieke verhaal: Robert Louis Stevenson: Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde (1886)): waar Lanthimos met Poor Things de klassieker Frankenstein uit 1818 (in feite ook een verhaal over hoe de moderne wetenschap de oude alchemistische zoektocht naar het geheim des levens voortzet) in een eigentijds postmodern jasje giet, probeert Fargeat dat mijns inziens met de klassieker Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde. Maar Fargeat blijft zo dicht bij het klassieke verhaal van Stevenson terwijl ze qua uitwerking zo weinig subtiel of gelaagd is, dat de film met z’n lange speelduur zowel wat langdradig als wat voorspelbaar is.

De postmoderne bewerking en zelfs omkering van het klassieke verhaal van Stevenson bestaat er vooral uit dat de man, die zichzelf injecteert om als slechte, misdadige versie van zichzelf vrij (niet gebonden aan maatschappelijke normen) te worden, wordt vervangen door de vrouw, die zichzelf injecteert om als jongere, betere versie van zichzelf juist wel aan de maatschappelijke normen te kunnen voldoen. Bijgevolg is Mr Hyde ook fysiek de gedegenereerde, misvormde versie van Dr Jekyll terwijl omgekeerd de jongere versie van de vrouw in de film natuurlijkerwijs juist de nog niet gedegenereerde, misvormde oudere vrouw is (om welke reden de mensheid al millenia op zoek is naar het levenselixer). Maar het postmoderne zit vooral in de ‘body horror’ en andere visuele effecten waarmee lichaam boven geest, oppervlak boven diepte en stijl boven inhoud gaat.

Kortom, het thema is interessant en de stijl is pakkend, maar nieuw zijn ze geen van beide en als we de film opvatten als een nieuwe, verjongde versie van Dr Jekyll and Mr Hyde dan is het oude heel veel beter.

Wat een film. Wat een ervaring! Zelden zoiets intens op het grote doek mogen aanschouwen. Ik tel het aantal weggelopen bezoekers uit mijn zaal overigens op 2 totaal.

Uitgerangeerd aerobics-icoon kan niet copen met haar eigen houdbaarheidsdatum en krijgt op clandestiene wijze een joker toegespeeld in de vorm van een goedje dat haar van een tweede jeugd kan voorzien. Er kleven natuurlijk risico’s aan en er zijn regels die strikt gevolgd moeten worden. Moeten raden hoe dat afloopt was bij Titanic nog een grotere uitdaging maar hey, it’s all about the journey.

En die reis bevat in ieder geval voor liefhebbers van Revenge al wat herkenbare (visuele) stijlelementen: verzadigde kleuren, veel symmetrie en veel extreme close-ups. Requiem for A Dream is zowel visueel als thematisch een grote inspiratiebron geweest (de neerwaartse spiraal, de extreme close-ups en bodycams, de editing en elementen als de naald in geïnfecteerde huid, de dwingende televisie en obsessieve drang 'to be on television'/on stage) maar waar de twee verschillen is wat The Substance voor mij toch het onderspit doet delven.

Waar de neerwaartse spiraal en teloorgang van dromen in RfaD echt geworteld lag in menselijke emoties, ambities en verlangens, blijft de emotionele component in The Substance wat uit. Natuurlijk, de obsessie is voelbaar, maar het blijft allemaal wat op afstand, echt meevoelen doen we niet. In een tussenstadium vertoont de aftakeling van Elisabeth wel gelijkenis in verschijning maar het bereikt nergens de schrijnende tragiek van Sara Goldfarb. Het maakt dat de werkelijke knoop in de maag ook uitblijft: wanneer de film meer en meer begint te ontsporen, gebeurt dat op toenemend cartooneske wijze, tot het zich met de noodgreep van een overdadig einde alsnog ontpopt als een… *ahum* volbloed komedie.

De boodschap in The Substance is weinig subtiel (zoals het ook fijn is dat de mannen zich als karikaturen gedragen en de vrouwen zichzelf tot op het bot vernederen om naar hun pijpen te dansen) maar had de film dichter bij de psychologische en emotionele kern durven blijven in plaats door te schieten in absurditeiten en excessief spektakel, had die boodschap meer impact gehad.

Wat overblijft is een uiterst vermakelijke rollercoasterrit die geen onverwachte wendingen neemt, maar niettemin enkele indrukwekkende, schokkende en verbijsterende momenten bevat, die visueel hypergestileerd voorschotelt en het in een smakelijk overdreven sounddesign steekt. Niet uitermate veel lof voor Moore, wel lef.
4*

Nee in bios gemist maar heb 'm al gespot op Pathé Thuis dus wil/moet/ga ik nog wel ff kijken. Dank voor de push!

Liep bij mij ook niemand de (ook niet zo volle) zaal uit trouwens, zelfs een oud stel vermaakte zich kostelijk. Nauwelijks iets echt ranzigs, beetje smeuïg of licht schokkend maar meer in de zin dat je mond zich 50% van de film tussen een gape en een grijns bevindt, soms die laatste met een sliertje kwijl om de schaamteloze male gaze op Qualley, door een female gedaan nog wel!

Demi Moore is back on top! Geweldig.

Wat een wilde rit was dit zeg. 2024 is een fantastische horror jaar en oktober moet nog komen.

The Substance is origineel, sexy, gedurfd, met prachtige ode aan regisseurs Stanley Kubrick, David Cronenberg, David Lynch en Gaspar Noe. Al deze regisseurs zie je terug in de film van Coralie Fargeat. Zodra we protagonist Elisabeth zien zag ik Stanley Kubrick, zag ik The Shining voor me wanneer ze de badkamer inliep. Maar ze heeft ook haar eigen manier, stijl. Wanneer Dennis Quaid binnenkomt lopen en een vrijwel nooit vertoonde profiel shot zit te plassen. Dat zie je maar weinig en wist toen al dit wordt hem.

De film is niet preuts en we zien full on naakte Demi Moore en haar tegenspeler/better self Margret Crawley. Beide vrouwen acteren fantastisch. Demi Moore is niet een actrice die Oscar rollen heeft gespeeld. Ze is vooral een seks symbool geweest. Dit is met afstand haar beste rol. Zou verbaasd zijn als ze geen Oscar nominatie krijgt.

Het verloop van het verhaal was voorspelbaar, maar dat stoorde mij totaal niet door de liefde van de genoemde regisseurs, het acteerwerk, camerawerk en practical make-up effects. Ga er deze week nog een keer naartoe!

Echt een speciaal filmpje dit.

Nu zag ik al een paar dikke films in de bios dit jaar: Poor Things (Film, 2023) en Kinds of Kindness (Film, 2024) kregen respectievelijk 5* en 4.5* maar ook deze The Substance biedt serieuze concurrentie voor film van het jaar. Fun fact, Margaret Qualley speelt in alle 3 de films (en tevens in mijn favoriete serie The Leftovers (Serie, 2014 - 2017) ).

Nou wist ik zelf helemaal niets van The Substance (kan dat eigenlijk alleen maar aanraden, stoppen met lezen dus en bios plannen) los van dat Qualley erin speelde en dat dit de regisseuse was van Revenge (Film, 2017) die ik vorig jaar 4* gaf, dus op zich al voldoende reden om de film te gaan zien. Al snel bleek dat deze film ook nog een van mijn persoonlijk favoriete thema's behandeld (de zoektocht naar eeuwige schoonheid) dus dit kon weleens heel speciaal worden.

Nu hoefde ik ook niet lang te wachten op een kleine bevestiging van dit vermoeden want ook het mooie kleurgebruik viel direct op. De kleuren spatten af en toe van het scherm zoals dat ook gebeurde de vergelijkbare film Herutâ Sukerutâ (Film, 2012) en tevens mijn op een na favoriete film allertijden. Het camerawerk is sterk (moest denken aan Aronofsky's Mother! (Film, 2017) ) maar uberhaupt heerlijke afwisseling, van close-up tot POV tot long-shot)

Visueel dus echt waanzinnig, maar dat is nog niet eens het beste wat The Substance te bieden heeft... Body Horror! Zo is deze film een beetje een mix tussen Cronenberg en Aronofsky, denk Black Swan meets The Fly maar dan x500 ofzo. Want in vergelijking met deze film zijn die 2 maar brave schoolkindertjes. Over de body horror zal ik niet teveel zeggen, maar Qualley en Moore spelen het spelletje echt geweldig...

Dan is er nog een hele vette geluidsband, scherpe editing, en heerlijke gore. De film begint rustig maar zo'n elke 5 minuten gaat het in een hogere versnelling en dat stopt pas als de eindcredits over het scherm rollen. En die laatste 15 minuten... echt een ontzettende heerlijke kers op een ontzettend heerlijke taart. Bioscoopzaal zat driekwart vol en zeker de helft bleef tijdens de credits braaf zitten. Wat een krankzinnig film jaar.

5*

The Neon Demon meets Requiem for a dream goes Tetsuo.

Film van het jaar!

5*

En Dennis Quad zet een fantastische Carlo Boszhart neer!

Gewaagde, overweldigende en originele bodyhorror van de Franse regisseuse Coralie Fargeat, die zichzelf hiermee onmiskenbaar onder de aandacht brengt voor een groter publiek. The Substance profiteert van een bijzonder intense benadering en uiterst moderne visuele invulling, waarbinnen door middel van overtuigende praktische effecten altijd de aandacht wordt getrokken. Demi Moore, Margaret Qualley en vooral Dennis Quaid zetten binnen dit gebeuren mogelijk hun beste rollen ooit neer, maar zelfs met slecht acteerwerk had Fargeat de controle waarschijnlijk nooit laten varen. De film brengt op overtuigende wijze allerlei invalshoeken, genres en ideeën bij elkaar zonder overvol of slordig aan te voelen, een knappe prestatie met zo'n ambitieuze inhoud. Kijkers zullen zich wellicht storen aan de absurdistische wending naar de slotfase toe, maar voor mij persoonlijk was het een bombastische kers op de taart. The Substance is een film die de kijker (ongeacht of ze dit zelf willen of niet) in elke gebeurtenis betrekt en in alle soorten en maten emotie weet op te roepen. Een talent en een kwaliteit die toch maar weinig regisseurs gegeven is. Voor mij wellicht ook de beste horrorfilm van 2024.

Krijg uit je review toch vooral het idee dat jij niet doorhad dat het een zwarte komedie is.

Het idee is leuk, maar ik vond de film vooral lachwekkend. En het einde was een grote teleurstelling. Het monster ziet er super cliché uit en vooral erg grappig dat gezicht dat vast zit aan de achterkant. En dan blijkt het menselijk eh monsterlijk lichaam ineens de mogelijkheid te hebben om als een soort brandweerspuit een complete theaterzaal onder het bloed te spuiten. Plus nog een paar honderd meter gang op weg naar de uitgang. Kom op zeg, dit kan toch alleen maar op de lachspieren werken. Misschien was dat ook wel de bedoeling?
Heb ik me toch weer beet laten nemen door die nieuwsberichten dat mensen trillend de bioscoop uit zouden lopen.

Waarschijnlijk had ik er dus meer van genoten als ik erin was gegaan met het idee een over de top komedie te gaan zien ipv eindelijk eens een echt enge film.

Combi van Cronenberg en Lynch. Met name The Fly en The Elephant Man. De doorgewinterde horrorliefhebber zal niks nieuws zien. Toch prima genieten en het was beter geweest de film een iets komischer noot te geven. Nu neemt de film zichzelf net iets te serieus.

Het zijn vooral de brave filmhuis en arthouse gangers die nu denken dat ze iets heel nieuws en extreems zien...

Aardige special effects met een flinke dosis humor, maar wat een bloedbad op het eind.....

"Niet grappig, alleen extreem overdreven."

Alles is grotesk, alsof je 130 minuten zit te kijken naar een close-up van André van Duin die de gekste bekken trekt met "Yakkety sax" en een constant bulderend publiek als soundtrack. Of een 130 minuten durende loop van "The Badger Song".

De film schreeuwde 'zwarte komedie' en 'bittere satire'. Het slaat op beide punten de plank volledig mis: ik kon er totaal niet om lachen en de satire is oude wijn in nieuwe zakken die je door je strot gedouwd krijgt.

Maar goed, ik ben wel vaker een roepende in de woestijn. Het zij zo.

Je hebt een zonnesteek, dat verklaard alles.

mrklm in de gloria wat mij betreft hoor, die kan vast wel tegen een onschuldig grapje.

Zo mag ik het horen. Dat is iets anders dan iemand voor gek verklaren. Want dat is het wel een beetje als je iemand van een zonnesteek beticht terwijl het buiten gewoon regent en grauw weer is.

Hoho, ik neem het helemaal niet te serieus, zie al mijn eerste reactie over deze film:

"

Duurt onnodig lang. Zeker het eerste uur had in een kwartier gekund, en vervolgens repetitief. Karikaturale personages en domme handelingen. Wel af en toe gelachen, als komedie is het wel ok.

Verder natuurlijk grootse flauwekul die je vast van een serieuze ondertoon kunt voorzien, maar dat moet een ander dan maar doen.

Had dit aan David Cronenberg gegeven, en die had er een rauw filmpje van 100 minuten van kunnen maken.

Toch voor de effecten en de humor wel enige waardering."

Maar een volbloed komedie, dat is dit ook niet. Dit is een film die graag serieus genomen wil worden, maar bij gebrek inhoud zelf al de touristische route van komedie op is gegaan.

Kom op zeg, dit is geen volbloed komedie. Dan neem je jezelf niet serieus.

Het was een reactie op mrklm’s opmerking dat hij een roepende in de woestijn is. Woestijn>zonnesteek.

Dat je gek bent als je deze film niet goed vindt staat overigens buiten kijf. Maar da’s logisch.

Je zult wel door de kou bevangen zijn.

De film had minstens een half uur tot 3 kwartier korter gekund. Er is dat moment dat je denkt dat film afgelopen is... en dan begint er helaas een half uur tot drie kwartier aan tenenkrommend film kijken wat de film echt onderuit haalt. Om het niet te spoileren zul je ongetwijfeld naderhand ook dat moment kunnen pinpointen, dat wanneer... de terminator ingezet wordt, dat je dan een afrondende fase verwacht waarbij er nog iets gebeurt omdat ze 'one' zijn, maar ja, niet dat de kloon wakker wordt en zonder overleg als een malle tekeer gaat, en dat de oma-editie ineens helemaal van geen enkele spier meer last heeft. Het blijft een kwestie van smaak, maar die afronding valt gewoon in het niet met de rest van de film.

Oh, ik vond die afronding juist van het scherm spatten van plezier en zelfspot. Heerlijk debiel over the top en dan afsluiten met zo'n passend einde. Heerlijk als iemand durft niet braaf binnen de lijntjes of genre te blijven maar schaamteloos de broek vol te lachen.

Ik vond dat special effect met de ogen wel een van de gaafste die ik in tijden heb gezien, moest terugdenken aan wat artwork van Tool destijds met rollende ogen