Masaan (2015)

Oef, Bij de VPRO zullen nog wel mindere quotes te halen zijn geweest, die geven maar drie sterren. Maar de recensies zijn tamelijk onbegrijpelijk in deze exotische pseudo-arthouse soap. Verplicht maatschappelijke thema's oppervlakkig afvinkend (kastesysteem, check, gebroken gezinnen, check, verstikkende moraal, check) en niet een ervan zorgvuldig uitgewerkt. Ellende stapelen zonder echt statement. Op maat gemaakt voor de filmhuizen in het Westen of de Oscar niet engelstalige film. Dit wordt vast de Indiase inzending. De paar erg fraaie scenes, vooral als de film buiten zijn plot treed, zijn veel te schaars om de ergernissen te compenseren.

1.5*

India mag dan een van de hardst groeiende economieën ter wereld zijn, op de ongelijkheid binnen én de bekrompenheid van de Indiase samenleving heeft dat nog nauwelijks invloed gehad, zoals regisseur Ghaywan in zijn debuutfilm laat zien. Ik heb inmiddels een kleine honderd films uit India gezien, maar deze indie blijft ver verwijderd van de doorsnee Bollywoodfilm met zijn traditionele muzikale intermezzo’s.

In dit eerlijke verhaal over familie-eer, corruptie en kaste-tegenstellingen is geen plaats voor sentimenten, simpelweg omdat daarvoor in het rauwe leven aan de oevers van de Ganges evenmin plaats is. Samen met de fraaie cinematografie (vooral bij de avond- en nachtopnamen) en het sobere acteerwerk leidt dat tot een van de betere films van het jaar 2015. In tegenstellingen tot sommige forumleden voor mij ben ik dus helemaal niet verbaasd over de lovende kritieken.

Het beste van twee werelden. Aan de ene kant de kleurenrijkdom, de muzikale intermezzo's met Hindi Pop en de religieuze ondertonen van Indiase films. Aan de andere kant het ingetogen acteren van meer Westers georiënteerde producties. Vooral Devi (Richa Chadha) is erg sterk als de jonge vrouw die een olifantenhuid moet krijgen tegenover het onrecht wat haar aangedaan blijft worden. Deepak (Vicky Kaushal) vond ik een minder interessant personage, maar hij krijgt dan weer visueel de mooiste fragmenten toebedeeld: lijkenrituelen naast de Ganges.

'Masaan' (2015) laat wat steekjes vallen met een overdreven naar plot vol rampspoed en ellende. Iets meer subtiliteit was welkom geweest. Toch wist het bij mij juist een gevoelige snaar te raken omdat het de levens van twee extreem beschadigde jongelingen - gemangeld tussen moderniteit en traditionele gebruiken- vertelt met een voorzichtig optimisme. In een intens cynische maatschappij vol financiële ongelijkheden en klassenverschillen, is er nog steeds de hoop op een betere wereld.

Goed omwille van de mooie opnames, vooral langsheen de Ganges (de massa, de verbrandingen, de avondscenes, de sfeer op zich...) en indrukmakend met het verhaal daar waar klasse-onderscheid en vooral een onverbiddelijke corruptie de kop opsteekt. Het maakt "Masaan" tot een interessante film. Regisseur Neeraj Ghaywan werd in ieder geval in Cannes met deze film zeer gewaardeerd.

Wat een hoge score krijgt deze film op IMDB. De verhalen spraken mij nauwelijks aan, ik kwam er niet in en ik vond het ook te veel een soapstijl. Te melodramatisch. The Lunchbox vind ik een mooie film, maar dit is niet mijn ding. 2*

Een mozaïekfilm van het leven in de oude stad Benares liggend aan de heilige rivier de Ganges. Leven en dood staan wel centraal hier. Indrukwekkend vond ik toch wel de verbrandingsrituelen van de overledenen waarbij de ziel werd losgelaten als de overgebleven schedels werden stukgeslagen vooral ze als as in de Ganges werden uitgestrooid. Ook visueel in dat opzicht knap gedaan met nachtelijke hoge vuren die vanuit een bootje zichtbaar waren.

Hoe kan het ook anders dat ook het kastesysteem onder de loep wordt genomen. Eerder vanuit amoureus vlak dan waarbij de ene relatie moeilijk kan standhouden, maar wel een opstap kan betekenen voor de andere. En wat dan gezegd van het hardhandige politie-optreden in het begin van de film waarbij corruptie en afpersing de hele film meenemen.

Een film die speelt met de tradities enerzijds en de moderniteit anderzijds. Een film die me zeker boeide die de complexe Indiase samenleving zeker is.

De keuze voor twee verschillende verhaalstromen vond ik uiteindelijk niet zo’n succes, omdat de focus af en toe verdween en de karakters wat oppervlakkig bleven. Daarnaast ook een beetje jammer dat elke Indiase arthouse film iets over het kastenstelsel lijkt te moeten zeggen.

Los daarvan wel heel sfeervol gefilmd en met een sympathieke cast.