Vogels Kun Je Niet Melken (2023)

De documentaire bevat een mini-drama over de moeilijkheden van het huidige boerenbestaan: om de noodzakelijke renovatie van een stal te kunnen financieren zou de gevolgde boerenfamilie het ‘oude land’ dat voor de weidevogels is moeten veranderen in grasland waar extra koeien kunnen grazen om daarmee de winst van het bedrijf veilig te stellen, maar de pater familias voelt daar niets voor want hij leeft juist voor de bescherming van de vogels. Een zoon trekt z’n conclusies en koopt een boerderij in Portugal terwijl de andere zoon, die het bedrijf van z’n vader wil overnemen, mokt dat de vogels zijn toekomst in de weg zitten. Heel boeiend is dit drama niet maar de documentaire wordt gered door de prachtige natuurbeelden van allerlei wilde diertjes (van insekten tot de slechtvalk die op de weidevogels loert) die op de boerderij te vinden zijn.

De zoveelste prachtige documentaire voor omroep HUMAN gaat over de familie De Boer uit Tjerkwerd. Vader Bote heeft de melkproductie van zijn boerderij in de laatste 10 jaar flink teruggeschroefd ten faveure van landschapsbeheer, vooral uit liefde voor de grutto. Iedereen vindt het prachtig dat hij dat doet, maar “it komt net út”. Zoon Jan Jochem (Botes beoogde opvolger) ziet daarom geen andere optie dan meer koeien te nemen, meer melk te produceren en minder tijd en geld te besteden aan landschapsbeheer. Makkinga is aanwezig bij de confronterende gesprekken aan de eettafel over de toekomst van het bedrijf en vele oeverloze gesprekken met instanties die Bote graag financieel zouden willen ondersteunen, maar nooit over de brug komen. Zoon Marc besluit een boerenleven op te zetten in Portugal, waar hij als agrariër veel meer vrijheid en zekerheid heeft. Jan Jochem en Bote staan symbool voor wat veel Nederlandse boeren het liefste willen: een gezonde bedrijfsvoering met een stabiel inkomen combineren met liefde en respect voor de natuur. De schitterende natuurbeelden van specialisten Jeffrey van Houten en Dirk Harrewijn herinneren ons er keer op keer aan waar het Bote om te doen is. Een authentiek portret van een nuchtere boerenfamilie die door loze beloften en/of gebrek aan daadkracht van de overheid (en burgers) bijna tot wanhoop wordt gedreven. Een must voor eenieder die enig inzicht wil krijgen in wat ik gemakzuchtig maar even omschrijf als de ‘boerenproblematiek’.