Rapito (2023)

In de loop van de eeuwen zijn er heel wat misdaden gepleegd uit naam van de Katholieke Kerk. Deze docudrama-achtige film van Marco Bellocchio vertelt het verhaal van de ontvoering (plus nasleep) van een joodse jongen op het moment dat de Kerkelijke Staat onder leiding van paus Pius IX door toedoen van Garibaldi c.s. op instorten staat. Het is een intrigerend drama dat jammer genoeg uitgaat als de spreekwoordelijke nachtkaars.

Bologna, 1851. Op zesjarige leeftijd wordt Edgardo [Enea Sala] op last van Paus Pius IX [Paolo Pierobon] verwijderd uit het Joodse gezin van Salomono Mortara [Fausto Russo Alesi] en in een katholiek internaat geplaatst. Toen Edgardo zes maanden oud was, zou hij zonder medeweten of goedkeuring van zijn ouders gedoopt zijn door Anna Morisi [Aurora Camatti], die geloofde dat ze daarmee Edgardo’s leven redde. Vanzelfsprekende proberen de Mortara’s hun kind terug te krijgen, maar zal die zich na alle indoctrinatie van de katholieke Kerk nog op zijn plaats voelen bij zijn Joodse ouders? Potentieel interessant religieus familiedrama over de invloed en betekenis van religie op en voor je identiteit dat verstoord wordt door de aandacht voor de toenemende maatschappelijke weerstand tegen de Paus en de Kerkelijke Staat waar Bologna toen onderdeel van uitmaakte.

Bijna ouderwets aandoende verfilming van de ontvoering van een joods jongetje door de boevenbende rondom de paus. Het aandoenlijke hoofdpersonage is eigenlijk te jong om een onvergetelijke rol neer te zetten, daarom focust het verhaal voornamelijk op de achterblijvers en dan met name de moeder. Het schandalige verhaal komt goed uit de verf en wordt op een klassieke manier verteld. De scene waarin Jezus van het kruis wordt gehaald vond ik echt geweldig...Had inderdaad wel wat korter gekund, maar dat zien we de laatste jaren vaker.

Omdat ik niet zo vertrouwd ben met de Italiaanse geschiedenis vond ik de film niet altijd even gemakkelijk om te volgen, zeker naar het einde toe wanneer het jaar 1870 ter sprake kwam. 1870 is voor mij de start van de Frans-Pruisische oorlog met Bismarck, maar de schermutselingen in Italië en concreter Rome waren me onbekend. De strijd voor de éénmaking van Italië tegen de Pauselijke Staten woedde volop, Pius IX en de Porta Pia, het was me niet duidelijk...

Los hiervan is het ook een film over het bizarre, maar schokkende verhaal van de inlijving (lees: ontvoering) van een Joodse jongen die katholiek gedoopt zou zijn geweest. Vervolgens wordt de jongen volledig geïndoctrineerd met als gevolg dat de relatie met zijn familie ondoorgrondelijk is.

Interessante film met prima acteerwerk. Je stelt nog maar eens vast dat het Insituut Kerk een enorm corrupte en doortrapte instelling was en misschien nog steeds is.

Het waargebeurde verhaal van Edgardo Mortara, een Joods kind in het 19de-eeuws Italië. Edgardo wordt door de pauselijke autoriteiten ontvoerd nadat hij in het geheim door een bediende gedoopt zou zijn. Zijn gedwongen bekering tot het katholicisme en opname in een katholiek huishouden veroorzaken een groot schandaal, zowel binnen zijn familie als in de internationale politiek. De film verkent thema’s van religie, identiteit en macht in een tijdperk van grote maatschappelijke veranderingen.

“Rapito“ is degelijk historische drama dat de kijker confronteert met een duister hoofdstuk uit de Italiaanse geschiedenis. Marco Bellocchio brengt het verhaal met nuance, zonder moralistisch te worden, en weet de complexe relaties tussen geloof en macht scherp te belichten. Visueel is de film fraai, met zorgvuldig vormgegeven decors en cinematografie die de tijdsperiode overtuigend tot leven brengt. Enea Sala, de jonge acteur die Edgardo speelt, weet te ontroeren en biedt een menselijk ankerpunt in een politiek geladen verhaal. “Rapito” is een tijdloze reflectie op de spanningen tussen persoonlijke vrijheid en dogmatische controle. Goede film.