How to Save a Dead Friend (2022)

Vanaf 7 september 2023 in de bioscoop (Periscoop Film)

De documentaire bevat minder politiek dan je zou verwachten en toont vrijwel alleen en dus uitvoerig de liefdesrelatie tussen Marusya en Kimi die in elkaar een geestesverwant vonden vanwege hun zelfdestructieve neigingen (zij doet aan zelfmutilatie en hij aan heroïne): toen de filmstudente Marusya 16 was besloot ze zelfmoord te plegen maar ze werd gered door haar liefde voor Kimi die op zijn beurt niet fysiek gered kon worden maar steeds verslaafder raakte aan drugs en medicijnen. De titel van de documentaire verwijst ernaar dat Marusya op haar beurt Kimi toch redt door hem op digitale wijze door middel van deze filmbeelden te vereeuwigen. Veel inhoud heeft de documentaire daarmee niet: het toont twee ongelukkige mensen die echter samen heel gelukkig waren waardoor ze dankzij elkaar toch troost vonden in hun misère. De documentaire probeert het gebrek aan (interessante) inhoud echter te compenseren met een wat artistieke montage.

De maatschappelijke achtergrond is interessanter maar daar zegt de documentaire weinig over, anders dan dat Rusland niet voor Russen (zoals nationalisten zeggen) maar voor depressieve mensen is: Marusya somt een bizar lange lijst van vrienden op die zelfmoord hebben gepleegd zodat het lijkt alsof de gemiddelde Rus zelfmoord pleegt zoals de 16-jarige Marusya meende dat het normaal is voor een tiener om depressief te zijn en zelfmoord te plegen. Zijdelings – zoals met die opmerking gericht tegen de nationalisten – is er politieke onvrede: het gaat de verkeerde kant op met Rusland over welke weg het individu echter geen zeggenschap heeft zodat die wel depressief moet worden. Maar dat lijkt me niet iets van Poetins Rusland maar kenmerkend voor elk Rijk (en dat in Rusland wel het sociaal contract wordt genoemd: de politiek bemoeit zich niet met jou zolang jij je niet met de politiek bemoeit) en volgens mij heeft Rusland nooit de reputatie gehad van een vrolijke boel en zijn de drank-, drugs- en zelfmoordcijfers er sinds mensenheugenis bizar hoog. Wat dat betreft zijn de nieuwjaarsboodschappen van Medvedev en Poetin die de documentaire bevat interessant omdat die de grootsheid van Rusland benadrukken en zo in schril contrast staat met de geestelijke toestand van zijn bewoners maar die elkaar ook versterken: de grootheid van Rusland maakt haar individuele inwoners klein en vanuit de depressie en zinloosheid van het bestaan is er een behoefte aan een grootse, goedmakende daad zoals de verovering van de wereld (waarmee ook Poetin beter kan worden begrepen).