Håndtering av Udøde (2023)

De meeste vinden dit absoluut geen goede film, maar ik vond het een mooie trage zombie film waar ik enorm van genoten heb. Alleen al voor de prachtige versie van" Ne me quitte pas" van Nina Simone. Een prachtlied van één van de grootste artiesten die Belgie ooit gehad heeft, Jacques Brel. Mooie film, maar duidelijk niet voor iedereen...

Meandered traag, dystopisch drama. Het concentreert zich op drie parallelle verhalen over families die kampen met een tragische verlies van een dierbare. Mahler en zijn volwassen dochter Anna die worstelen met de vroegtijdige dood van de (klein)zoon. De oudere vrouw Tora die afscheid moet nemen van haar onlangs overleden partner Elisabet En een familie waarvan moeder Eva een dodelijk ongeval krijgt. Zoals te verwachten, reageren de personages allemaal verschillend

Tja dit is een typische arthouse-film met bijna niets anders dan suggestieve filosofisch beeldtaal. De camera wordt gebruikt om afstandelijk de personages te observeren. En uiteraard veelvuldig gebruik van lange shots, er zijn momenten dat je gewoon iets anders kan gaan doen, omdat de camera zo tergend lang blijft hangen Na elke zin volgt er geheel volgens de regels, een stilte, maar hier is deze opgerekt naar het onmogelijke. De oorzaak was zeker niet door spaarzame dialoog.

Over het algemeen is het vooral een verzameling momenten. Dat wordt begeleidt door melancholische zemel-muziek en geluid van snaarinstrumenten, ademhaling en tandenknarsen. En met een looptijd van 97 minuten duurt dat een eeuwigheid. De film loopt zelfs nog langzamer dan dat zombies schuifelen naar hun doel. Want ja echt dit moet doorgaan voor een zombiefilm....een soort art-house versie van Pet Sematary …maar dan zonder iets wat op horror lijkt! Vervelendere films als deze zie ik dit jaar waarschijnlijk niet!

De fascinatie van filmmakers voor het zombiegenre laat niet af. Het is opmerkelijk hoeveel zombiefilms er nog steeds verschijnen. Veelal zijn het films met veel vaart en een humoristische lading. Films waarin het bloed welig spuit. Films die soms leuk zijn om te kijken. Films zoals er vele zijn. Soms ook probeert een filmmaker een iets andere benadering. Hånteringen av Udøde is zo’n film. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman van de Zweed John Ajvide Lindqvist die ook verantwoordelijk is voor de roman Låt den Rätte Komma In die een bijzonder goede film opleverde. Een film gebaseerd op ander werk van de auteur maakt natuurlijk nieuwsgierig.

De premisse klinkt goed. Ook de titel waarin een vraagstelling ligt besloten, is veelbelovend. Hoe gaat een rouwend persoon om met de situatie dat een overleden familielid plotseling als ondode terugkeert en op die manier het rouwproces verstoort en nog niet gesloten mentale wonden weer openrijt? Het is duidelijk dat de film geen spectaculaire survivalhorror gaat worden. Wat de film wel is? De film is een rustig en intiem drama over mensen die een enorm verlies hebben geleden en nu de zorg krijgen over de doden die zijn wedergekeerd als ondoden. Ook dat is horror. Het is alleen horror van een ander kaliber dan de gangbare zombiehorror.

Hoe intrigerend dit alles ook klinkt, de vonk sloeg niet over. In een uiterst ongehaast tempo luiert de film voort zonder iets wezenlijks met de situatie te doen. Emotionele conflicten blijven uit en horrorachtige scenario’s doen zich niet voor. Het is passiviteit en nog eens passiviteit die de film uitstraalt. Een passiviteit die zich succesvol over de personages uitstort die zich vooral stoïcijns voegen in de absurde situatie. Gelukkig is daar de uitstekende beeldspraak die in combinatie met de onderliggende muziek en een subtiel sounddesign voor een beklemmende sfeer zorgt en maakt dat de oogjes nog net niet dichtvallen.

Niet erg onder de indruk, haal ik het einde van de film en neem met een schouderophalen afscheid. Niet bijzonder opwindend. Niet bijzonder roerend. Een spannend klinkend plot wordt in verhalende zin nooit meer dan een paar spannende aanzetjes. Met visuele genoegzaamheid en een fijnzinnig sounddesign weet de film af en toe een beklemmende sfeer op te roepen. Dat is het wel. Tegenvaller.

Trage, sombere film over een mysterieuze gebeurtenis in het noorse Oslo, waarna de doden daar tot leven komen. Aanvankelijk een drama over rouwverwerking, maar gaandeweg wordt alles steeds grimmiger en schuift de sfeer op richting horror. Kil en afstandelijk in beeld gebracht en meer iets voor de arthouse-liefhebbers onder ons dan voor de hardcore-horrorkijker, maar ik kon er desondanks toch wel iets mee. Gebaseerd op het gelijknamige boek van John Ajvide Lindqvist (Låt Den Rätte Komma In).

Traag en vaag. Zo kan je dit wel omschrijven. Slow burn horror, of drama met lichte horrorelementen. Daar zit niet iedereen op te wachten. Je wordt toch wel even op de proef gesteld en dan moet je je tevreden stellen met een mini 'climax'. Meer is het niet.

Geen spectaculaire film dus, wel een sombere film over rouwverwerking. Traag en loom zoals dat ook metaforisch is als je rouwt om je dierbaren. De tijd staat dan even stil. Moeilijk om vervolgens echt voeling te krijgen met de film. Net niet was mijn gevoel. Toch wel appreciatie voor de cinematografie, de beelden, het decor, de aanpak. Alleen kwam het er niet altijd uit. Moeilijk.

Een zombiefilm waarbij je zelf ook verandert in een zombie. Zeer sterk gedaan! Na een half uur begint het virus te werken. Er is nog steeds niks gebeurt in de film. Je oogleden beginnen langzaam naar beneden te vallen, je bent te moe om te praten en het enige wat er uit je mond komt is een soort gegrom. Grrrrrrr. Je bent zo wurm geslagen door deze film dat je motoriek begint te veranderen.

Je laat de film afspelen terwijl je langzaam naar de snackkast schuifelt want je mist toch helemaal niks. Daar pak je blindelings een zak chips en ga je weer terug naar de bank. Trage beelden komen voorbij met trage mensen die ergens last van hebben. Het gegrom begint langzaam te veranderen naar onsamenhangende Arnold Schwarzennegger geluiden. Kwijl komt uit je mondhonk gedropen van de ultieme traagheid van deze film. Ben ik nu wakker of aan het slapen of ergens daartussenin?

Je probeert te vechten tegen het virus maar het virus is te sterk. Misschien komt er nog een goede pay off denk je misschien. Misschien is de langzame opbouw het waard. Op het einde verschijnt er een zombie maar ondertussen ben jij de zombie. De zombie die verschijnt is zo langzaam dat je oma met haar rollator er gewoon weg van kan lopen.

Ik sta altijd wel open om bepaalde genres anders toe te lichten. Dit is er zo'n eentje. Ik ben dol op zombie films en het mag van mij grover dan grof.

Maar ik kan me dan ook wel vinden in een heel ander type/soort zombie film, zoals deze.

En ondanks geen enge, griezelige monsters met grote tanden, etc. toch is deze film best ook creepy.

De film duurt ook niet te lang, zodat het allemaal heus niet zo traag en sloom gaat, zoals velen hier hebben geschreven. Het is alleen niet een '28 days later' of een 'Dawn of the dead' achtige film.

Als je ervoor open staat, kun je best genieten van een wat tragere zombie film, die toch best spanning weet op te bouwen.

De trage en onheilspellende aanloop is aanzienlijk interessanter dan het ontluikende griezelconcept, ondanks de nadrukkelijk originele benadering vanuit regisseuse Thea Hvistendahl. Helaas trapt ook zij in de bekende horrorvalkuil waarin originaliteit vooral tot uiting komt via een extra traag tempo en een grote dosis dramatiek. Het acteerwerk is capabel genoeg om dat goed te begeleiden, maar het zeer trage camerawerk toont niet genoeg (heel weinig zelfs, soms kijk je namelijk minutenlang naar een smerig gebouw in een buitenwijk) om dat visueel gepast te ondersteunen. De muziekkeuze is verder soms beklemmend, maar raakt na 30 minuten uitgewerkt. In de opvolgende 60 minuten slentert de film heel langzaam voorwaarts zonder noemenswaardige hoogtepunten en langs veel personages die kampen met allerlei oninteressante randzaken. Het pletten van dat konijntje is luguber genoeg om de kijkers uit hun dutjes te wekken die ze ongetwijfeld gaan doen na het zien van de voorgaande minuten.

Joolstein en ik zijn het best vaak eens, maar meestal niet over slowburn arty horror. TENZIJ er folk horror uit het beeldscherm druipt, dat smeert de boel dan wellicht nog iets. Maar dat is hier niet het geval en Hvistendahls film is zelfs MIJ te langzaam. Ik moet altijd een beetje huilen om eenzins comments die luiden: “Er gebeurt niets in deze film!”, maar hier is dat gedeeltelijk het geval. Er zijn wel degelijk rake en mooie momenten, maar ze voelen een beetje als krenten in een wat smakeloze pap, waar je per minuut maar één hap van mag nemen.

Hier had meer ingezeten, is mijn eerste gevoel. Maar ik zal hem nog een keer herkijken terwijl ik geen zeurende pijn heb.

3*

-Bij de Horrorchallenge 2024