The Critic (2023)

Ian McKellen speelt Jimmy Erskine, een gerenommeerde theatercriticus in Londen. Hij bevindt zich bijna dagelijks in licht beschonken toestand en sigaretten rokende in de theaters van de stad om zich een stuk aan te schouwen en daar een recensie over te schrijven. Zijn kritieken zijn genadeloos en zijn woordkeuze is scherp en beledigend. Zijn recensies bepalen van welke acteur of actrice de carrière vroegtijdig wordt beëindigd en wie uitgroeit tot een ster. Erskine is een heerlijk cynisch personage met een verrukkelijk gestileerde vocabulaire en een extravagante levensstijl die hij zich eigenlijk niet kan veroorloven.

The Critic besteedt in de eerste akte veel aandacht aan Erskine. De kijker leert zijn werk en leefomgeving goed kennen, hoewel het diepere inzicht in het personage jammerlijk ontbreekt. In de tweede akte focust het verhaal zich meer op Nina Land (Gemma Arterton). Zij is een beloftevolle actrice die door Erskine wordt gebruikt om zijn eigen carrière veilig te stellen. Ook zij wordt teleurstellend eendimensionaal geportretteerd. De tweede akte betekent helaas dat er een eind komt aan de vileine en grensoverschrijdende teksten van Erskine en hun uitwerking op de levens van theatermakers en -beoefenaars. De film verwordt in de tweede akte tot een drama waar op een vlakke manier thema’s als liefde, seks, chantage en het vege lijf aan de orde komen. Mooie vrouw die Arterton, maar ik had meer plezier met de morsige McKellen in het middelpunt van de film.

Het verhaal mist een fijne harmonieuze samenstelling. Spanningsvelden tussen de personages worden in sommige gevallen uitvoerig belicht terwijl in andere interessantere gevallen de conflicten als terloops langskomen. Benoem het dan niet, denk ik dan. Verder beweegt het verhaal dat in feite vrij simplistisch in elkaar steekt, zich aarzelend voort. Dan weer in ras tempo. Dan weer moeizaam voorthobbelend. Die wisselende cadans kijkt niet prettig weg.

The Critic is behalve een dramatisch misdaadverhaal tevens een periodefilm. De sfeertekening van het Londen in de jaren 30 voelde goed aan. Prima set- en kostuumdesign. Het verhaal dat zich in die fijne sfeertekening afspeelt, komt echter tamelijk ongeïnspireerd over. De complexe, bijtende en scherpzinnige formuleringen van Erskine alsmede het goede acteerwerk van McKellen en Arterton vergoeden veel, maar niet alles. Het is des te jammer dat hun personages inhoudelijk nogal pover zijn ingekleurd. The Critic heeft veel potentie die er helaas niet uitkomt. Ik denk dat Jimmy Erskine de film met een aantal rake formuleringen vernietigend zou beoordelen.

Ian McKellen is leuk als de criticus waar de titel naar verwijst, en de altijd elegante Gemma Arterton is precies de goede actrice om hem tegenspel te geven. Jammer wel dat het plot zich na een interessant begin wat verliest in een te gemakzuchtig spel en te weinig aandacht geeft aan de karakterontwikkeling die het begin zo veelbelovend liet lijken. En het fraaie scherpe taalgebruik verdwijnt ook teveel.

Visueel klopt het allemaal wel, al is de sleutelscene wat te dichterlijk naar mijn smaak. Wellicht is ook dat het gevolg van het herstelwerk dat kennelijk gedaan werd tussen de eerste vertoning en de release een ruim jaar later.

Aardige film over over een oude theatercriticus die voor zijn baan moet vrezen als zijn baas overlijdt. De eerste helft van de film is onderhoudend en heeft een toch wel origineel plot. Hierna zakt de film op sommige momenten wel wat in. Redelijk stijlvol in beeld gebracht hier en daar en een goeie cast.