La Voie Lactée (1969)

Interessante, absurde film die echter in haar kritiek op het katholicisme te vaak verzandt in het opsommen van simplistische spreuken om de religie in een kwaad daglicht te zetten.

Soms werken deze grappen goed, soms zijn ze te uitgekauwd. Desalniettemin de moeite waard, 3 sterren.

Goede Buñuelfilm. Net als The Phantom of Liberty haast meer een verzameling sketches dan een complete film. Twee zwervers wandelen wat en ontmoeten allerlei merkwaardige figuren en lijken zelfs soms op andere punten in de geschiedenis aan te komen. Dat het geheel surrealistisch wordt behoeft geen uitleg en de film scoort hoog op merkwaardige situaties en gedenkwaardige beelden. Het blijft toch wel opmerkelijk hoe simpel Buñuel dit allemaal schiet. Met weinig poespas, bijna objectief, alsof alles op het scherm de normaalste zaak van de wereld is, wat het allemaal alleen maar geestiger maakt.

Buñuel heeft doorgaans twee grote stokpaardjes waar hij flink kritiek op levert: de bourgeoisie en religie. Die eerste groep is flink behandelt in The Discreet Charm of the Bourgoisie en The Milky Way geheel gespitst op het chistelijke geloof. Nou weet ik best het een en ander af van het christendom, maar ik ben duidelijk niet zo'n expert als Buñuel, want de meeste scènes leken mij hier origineel bedacht, maar bijna alle sitatuaties zijn gebaseerd op passages uit de Bijbel, beroemde christelijke teksten en enkele historische gebeurtenissen. Daardoor is waarschijnlijk veel langs me heen gegaan, want ondanks dat ik het een zeer vermakelijke en interessante reis vond had ik ook geregeld het gevoel een beetje de punt te missen van bepaalde passages. Dit wijdt ik ook aan de iets minder dubbelzinnige aanpak ten opzichte van andere films van hem. Dessalnietemin is er genoeg te genieten. Zo scène waarin een lijk wordt opgegraven voor een rechtzaak, alleen maar om hem daarna de doodstraf te geven is toch wel prachtig. Vooral als blijkt dat zoiets eens echt gedaan is.

3,5*

Als je het werk van Luis Buñuel door de loop der jaren leert kennen, kom je er achter dat hij graag tegen de katholieke kerk aanschopt. Dat heeft al een paar keer een erg leuke film opgeleverd en hier is dat niet anders, al behoort La Voie Lactée wat mij betreft niet tot zijn beste werk.

Soms vond ik de film een tikkeltje onsamenhangend, maar over het geheel gezien spelen de twee zwervers de grootste rol. Samen ontmoeten zij allerlei rare figuren, komen in aparte situaties terecht en daarbij krijgt de kerk en regelmatig van langs. Hoewel de ene situatie wat absurder is dan de andere en niet elke passage even leuk is, is de meerderheid gelukkig meer dan geslaagd te noemen. De typische (zwarte) humor, die Buñuel kenmerkt, komt hier ook weer voorbij en ik mag daar toch graag naar kijken.

Het helpt ook wel mee dat de twee zwervers zelfs iets komisch over zich heen hebben. Er zit een hoop originaliteit en creativiteit in het verhaal en hoewel ik niet alles begreep, verveelde het geen seconde en heb ik me er toch wel goed mee geamuseerd. Een beetje vreemd dus maar wel lekker, is mijn afsluiting van dit verhaal.

3,5*

Deze film over twee zwervers op pelgrimstocht naar Santiago de Compostella na ruim 20 jaar weer eens herzien. Was ik er pakweg 20 jaar geleden nog enthousiast over, nu komt deze film die toch vooral bedoeld is als satire op de R.K. kerk mij zeer gedateerd over. Tja, wie gelooft er anno 2017 nog in die Rooms Katholieke dogma's? Niemand lijkt me, maar dat was anno 1969 toen de R.K. kerk nog veel macht had natuurlijk wel even anders, hoewel veranderingen niet lang op zich zouden laten wachten, dit mede als gevolg van het verzet tegen de oude conservatieve maatschappijen met hun moralistische idealen wat betreft religie en autoriteit. Een echte jaren zestig film dus deze film van Bunuel die zeer goed lag bij de progressieve beweging destijds.

Behalve dat het verhaal in deze film achterhaald is, valt er ook op visueel vlak maar weinig te genieten. Het oogt allemaal behoorlijk lelijk.

Deze film wordt trouwens op zondag 5 november vertoond in Filmtheater 't Hoogt :: Films - Specials - FILMFESTIVAL CINEMA CAMINO in het kader van films over die beroemde pelgrimstocht die ik zelf ook heb gelopen.

Waardering: van 4.0* naar 3.0*

Op een bedevaart is het onderweg zijn belangrijker dan de uiteindelijke bestemming. Op hun lange tocht ontmoeten de twee pelgrims figuren van diverse pluimage, die meestal iets te zeggen hebben over religie. Het is geen totale afwijzing van het religieuze, maar wel van het dogmatische katholicisme en middeleeuwse theologie. Letterlijke citaten uit de Bijbel en scholastische geschriften worden gebruikt om de absurditeit aan de kaak te stellen van kerkelijke opvattingen over transsubstantiatie en de Drievuldigheid. Daartegenover staan eenvoudige mensen die een visioen krijgen en verhalen over mirakels. De conclusie lijkt te zijn dat je het goddelijke niet op een rationele maar op een intuïtieve manier moet benaderen.

Er komen enkele absurditeiten in voor, zoals een omstaander die een schot hoort dat slechts in iemands verbeelding plaatsvindt. Zoals vaker bij Buñuel lopen het realistische, het bovennatuurlijke en het gefantaseerde door elkaar heen. Leuke nevenrolletjes zijn er voor Michel Piccoli als Markies de Sade en Delphine Seyrig als prostituee. Uitgestrekte wegen, herbergen en middeleeuwse architectuur vormen een mooie achtergrond.

Begint heel aardig met de verklaring van de titel, waarna twee Pasolini-achtige klaplopers worden gevolgd die hun pelgrimstocht naar Santiago de Compostela het liefst per auto volbrengen. Onderweg komen ze allerlei, vaak anachronistische, figuren tegen, die soms de verhaallijn overnemen, en voortdurend zijn er religieuze discussies. Dat werkt soms ontregelend, en het is ook best grappig om cateringmedewerkers volslagen serieus religieuze vraagstukken te zien becommentariëren. Alleen na een tijdje had ik wel gezien, al kwamen er tussendoor nog steeds wel momenten die best werkten, zoals de herder die de twee pelgrims in het Latijn uitnodigt een sektarische orgie te aanschouwen- maar omdat ze er niks van verstaan gaan ze maar pitten.

Nu staat Buñuel sowieso bekend om zijn antiklerikale opvattingen, maar meestal neemt hij ook de burgerlijkheid op de hak. Daar is hier toch weinig sprake van, het is echt met gestrekt been op de katholieke enkels. Omdat die inmiddels, in grote delen van de westerse wereld althans, nauwelijks nog autoriteit heeft door alle schandalen en de ontkerkelijking doet dat de relevantie van de film geen goed.

Op het laatst verschijnt een tekst dat alle citaten uit de film uit de Bijbel dan wel theologische werken komen, om de absurditeit nog maar eens te benadrukken.

Waar Bunuel vaker blijk geeft van zijn opvattingen over met name de katholieke kerk, gaat hier de hele film erover. En eigenlijk ook veel feller dan wat ik eerder van hem zag. De leer en vooral ook de conflicten over die leer worden (en echt moeilijk is dat niet) in het absurde getrokken. Dingen als de drie-eenheid, maria verering, Er zijn absurde bijbelquotes. De film heeft een minder volmaakt ritme dan The Discreet Charm of the Bourgeoisie en is minder gevarieerd. Maar Bunuels felheid levert vaak scherp en boeiend materiaal op.

Voorlopig mijn laatste Buñuel. IK heb de hele stapel die ik had liggen bekeken. En in plaats van 6 Bunuels heb ik er nu 16 gezien.