The Cathedral (2021)

De film wordt door sommige critici geplaatst in de traditie van de modernistische kunstfilm (Bresson, Resnais, Antonioni, Duras, Akerman). Anderen zien een parallel met de hedendaagse Berlijnse School (Angela Schanelec). Hoe dan ook, deze wil ik graag zien!

Een steriele, kale, afstandelijke film met een onheilspellende sfeer die een vertelling zonder veel franje neerzet. Een familiedrama, een autobiografie, een tijdsdocument, een coming of age-film. Een film die bijna geheel is opgebouwd uit statisch gecomponeerde beelden met daarin weinig dynamische personages en een occasionele vertelstem die als een nieuwslezer feitelijkheden opdreunt. “Jesse Damrosch was born in 1987” (of iets in die strekking) is de eerste schokkende mededeling die opklinkt. Mooi. Weten we dat ook weer.

De beelden in The Cathedral hebben bijna allemaal een koude bleekgrauwe uitstraling. Het interieur van het huis waar het gezin woont en dat in de film bijna niet wordt verlaten, is saai, steriel en eenvoudig te noemen. Als er iets van kleur in de film verschijnt, worden je ogen daar meteen naar toe getrokken. Zo is er een opvallende scène die zich afspeelt op een verjaarspartijtje waar een ieder met uitgestreken gelaatstrekken en een futloze motoriek op het saaie meubilair is gezeten. De vrouw des huizes draagt een fleurige rode jurk, valt er erg in op en is meteen het bruisende middelpunt van het geheel. De contrastwerking is groot en benadrukt nog eens extra de kleurloosheid en emotieloosheid waarmee de personages het dagelijkse bestaan tegemoet treden.

Behalve een incidentele oprisping is er maar weinig dat getuigt van een temperamentvol gevoelsleven binnen de familie. De personages gedragen zich ingetogen, ingehouden en levenloos. Toegang tot de personages krijg je als kijker niet. Regisseur en schrijver Ricky D’Ambrose laat de personages zich uiten in minimalistische bewoordingen die op een statische manier worden uitgesproken. Conflicten, feestjes, bruiloften en andere bijzondere gebeurtenissen ervaar je met een afstandelijke blik. Aardig is wel dat D’Ambrose de camera veelvuldig laat inzoomen op foto’s, voorwerpen of soms op een gezicht en op die manier toch in staat is een bepaalde emotie over te brengen.

Protagonist Jesse, wiens familiaire observaties tijdens zijn weg naar het volwassendom centraal staan in de film, groeit op in de jaren 80 tot midden jaren 90. Jesse wordt niet als een actief en dynamisch persoon geportretteerd. Hij neemt deel aan de familiaire riten en neemt futloos de felicitaties aan bij feestelijkheden en ondergaat even gedwee geschoffeer van zijn vader. Jesse heeft de opdracht de verwachtingen van zijn ouders te vervullen en soepeltjes deel te gaan uitmaken van het neoliberale kapitalistische systeem dat in die tijd in zwang is. Voor Jesse zijn in dit tijdperk geen andere afleidingen beschikbaar. Er zijn geen oorlogen meer te voeren, geen revoluties meer om aan deel te nemen, geen ideologieën meer om te verdedigen. Van Jesse wordt alleen verwacht dat hij aan de verwachtingen van zijn ouders voldoet en een succesvol deelgenoot wordt van het kapitalistische systeem. Ik denk dat Jesse met zijn inactieve houding en zijn gehoorzame gedrag daarin wel zal slagen.