14 Peaks: Nothing Is Impossible (2021)

Verpletterend mooie opnamen in deze uitstekende documentaire over de onverschrokken nepalese klimmer Nirmal 'Nimsdai' Purja, die in slechts zeven maanden tijd de veertien hoogste bergen ter wereld wil beklimmen. Het project brengt uiteraard de nodige uitdagingen en gevaren met zich mee. Zoals vaker het geval is binnen het genre moet de documentaire het vooral van het indrukwekkende camerawerk hebben, maar het verhaal achter de krachttoer van Purja is tevens erg interessant.

Omar Larabi, filmcritcus, beschreef deze film als “platitudes, borstklopperij en superlatieven”. Zelden zo oneens geweest met een recensie. Van platitudes of borstklopperij geen sprake en superlatieven voor deze film en de prestaties die Nims Purja en zijn team hebben neergezet schieten eerder tekort dan dat er sprake is van een overmaat.

Veertien ‘achtduizenders’ beklimmen in iets meer dan 6 maanden is een prestatie van ongekend formaat, schitterend verfilmd en eindelijk eens de spotlight op de mensen die al die verwende westerlingen de Mount Everest opsleuren (zie ook de scene met de 300+ klimmers op weg naar de top van de Everest).

Mooie commentaren ook, onder andere van Reinhold Mesner, die als eerste alle achtduizenders beklom (zonder zuurstof), maar hier 16 jaar voor nodig had.

Is het nodig om bergen te beklimmen? Mallory had daar maar 4 woorden voor nodig toen hij Mount Everest beklom: “Because it’s there”. Hulde aan Nims Purja en de andere Sherpa’s en de maker van deze docufilm.

Wat een prachtdocu !! Respect !!!

Het onderwerp vind ik bijzonder boeiend, en het is onvermijdelijk dat er mooie beelden voorbij komen, maar desondanks vond ik dit een vrij vervelende documentaire. Echt irritant gladjes, opschepperig, en de makers hebben duidelijk het concept van "show, don't tell" nog niet doorgehad. Er wordt vooral heel veel gepraat over hoe geweldig ze wel niet zijn, wat voor bijzondere risco's ze wel niet nemen en wat voor ontberingen ze heldhaftig hebben doorstaan, terwijl dit visueel geen moment overkomt. Vanwege de alsnog soms prachtige Himalaya-beelden toch nog wel wat puntjes, maar het viel mij bar tegen.

Mwoh. Ik zag de bui al hangen want je kunt nooit inhoudelijk een goede film maken als je 14 beklimmingen in 1.40 uur moet proppen. Helaas zien we daarom weinig tot niks van het bergbeklimmen en de gevaren daarbij.

Wat overblijft is een hoop nationalisme, borstklopperij en Nepal dit en dat. Je krijgt wat medelijden voor de jongens want blijkbaar hebben ze echt weinig zelfvertrouwen. Terwijl dit toch niet de bedoeling geweest kan zijn?

Een hoop sentimenteel gewauwel dus en weinig spanning. Maar de echte emotie tijdens het klimmen zelf, de doodsangsten de twijfel? Ja het wordt benoemd dan Nims soms emoties had maar "dat moet je nooit laten merken" en daar blijft het bij.

Dit is jammer want de prestatie An sich is fenomenaal en verdient eigenlijk een betere documentaire dat deze. Moet ik echt geloven dat het alleen maar broederschap is tussen de sherpa's? Nou dan had ik dat wel meer willen zien

Saillant detail is overigens wel dat Nims enige tijd geleden is genaturaliseerd tot Brits staatsburger. Blijkbaar is hij toch niet trots genoeg op Nepal om daar te leven en te werken. Wat in mijn ogen deze film toch ook wat aan kracht laat inboeten. Is het niet een egodocument vooral voor Nims zelf?

Laat er maar meteen duidelijkheid over bestaan: de prestatie is zonder meer ontzagwekkend. Vraag is echter: wat was de drijvende kracht achter het meervoudige record? Lovenswaardige eigenschappen, zoals intellect, een bedachtzaam ingezette intuïtie, een unieke combinatie van inzicht, energie en technisch raffinement? ’14 Peaks: Nothing is Impossible’ probeert de toeschouwer iets anders te doen geloven. Het is een langgerekt lofzang op Nirmal Purja’s lichamelijke oerkracht en een hymne over doorzettingsvermogen in de meest gevaarlijke omstandigheden. Dus…moeten we voor deze extreme, ja zelfs onverantwoorde waaghalzerij de handen op elkaar zetten?

Vraag is immers of de doodsverachting en de haast puberale lichtzinnigheid, die Purja’s team met alcohol en veel onbegrijpelijk gegrinnik tentoon spreiden, voor anderen “inspirerend” kunnen werken – want “inspiratie” zou voor Purja het motief geweest zijn om zijn Project Possible aan te vatten? Nee, hoewel Purja een belangrijk signaal voor Nepalese klimmers de wereld heeft ingestuurd, vertelt ’14 Peaks’ vooral een melig verhaal over een man die, conform het inmiddels gekende neoliberale deuntje van zelfverwezenlijking tegen gezond verstand en beter weten in, zichzelf wel erg graag grenzen ziet verleggen, het liefst voor de ogen van zijn sociale mediavolgers.

Wat de film mist, is informatie over het traject volgens hetwelke dergelijke bergen beklommen worden, waarom bepaalde keuzes worden gemaakt, kortom de toeschouwer krijgt geen inzicht in het metier van de klimmer. De cinematografie haalt het bovendien niet bij die van pakweg ‘Mountain’ of ‘Everest’. Kortom, menig gemiste kans…

2,25*

Project Possible.

De naam die Nirmal Purja zijn project gegeven heeft is er eentje met en hoog Instaquote-gehalte. Zo begint de docu althans. Er worden nogal wat inspirerende oneliners naar je hoofd gesmeten en Purja zelf is de belichaming van zo'n inspirerende quote. Hij is evenwel ook de belichaming van een topatleet; een sterke mens die met veel doorzettingsvermogen zijn doel bereikt en dat is knap.

Ik hoop dat zijn doel voor Nepal en haar inwoners ook effectief wat teweeg kan brengen. Zonder corona had ik er zelf ook een trektocht gemaakt - als wandelaar, niet als klimmer. De Himalaya als decor vind ik dan ook prachtig. Op zo'n top staan zal vast en zeker een ultieme kick zijn. De documentairemakers hebben daar ook handig gebruik van gemaakt. Verder doet het behoorlijk Amerikaans aan en is het bij momenten zelfs wat sensatiegericht. Als docu ben ik er dus niet kapot van; het is het avontuur van Purja dat wel mooi is om te zien.

3

Films over bergbeklimmers hebben eigenlijk allemaal wel gemeen dat er erg mooie plaatjes in zitten. En meestal ook een talking head die uitlegt over de 'death zone', en dat je in de bergen jezelf pas echt leert kennen, of iets vergelijkbaar wolligs waar ik helemaal niks mee kan. Ook na best wat jaartjes in de bergen rondlopen niet.

Ook deze film is narratief weer aan de dunne kant - want hoewel de prestatie van Purja ongetwijfeld heel indrukwekkend is, het levert geen even indrukwekkende film op. Purja slaagt er aan de andere kant wel in om een heleboel sympathieker over te komen dan de gemiddelde hoofdpersoon in dit type film - niet dat de lat daar erg hoog ligt. De gekkigheid van de file op Mt Everest komt er ook erg goed uit. Maar, in tegenstelling daarmee, de scenes op K2 geven een klein glimpsje van dat Purja wellicht inderdaad toch beter op zijn plek is dan de gemiddelde hooggebergtetourist. Was daar nou meer van langsgekomen, dan had de film me misschien veel beter gelegen.

In 1986 werd Reinhold Messner de eerste mens die alle 14 bergtoppen in de wereld had beklommen. Hij had 16 jaar nodig om dat te doen. In 2020 kondigt de in de beklimmerswereld onbekende Nirmal Purja aan dat hij een poging wil doen die 14 pieken (in Nepal, Pakistan en Tibet) te bereiken binnen 6 maanden! Gedreven door persoonlijke ambitie en de drang om thuisland Nepal de erkenning te geven die het verdient, begint hij met een team dat louter bestaat uit landgenoten aan deze onmogelijk geachte missie. Qua vorm is dit verslag van zijn recordpoging niet bijzonder en zijn commentaar is wat lusteloos, maar dit geeft wel een goed beeld van het moderne bergbeklimmen en de vele, vaak onvoorspelbare gevaren die het met zich meebrengt.