Nieuw Licht - Het Rijksmuseum en de Slavernij (2021)

Jammer dat we zo gefixeerd zijn op het verleden. Ja zelfs slavernij in het verleden levert mooie plaatjes op, maar dat wil niet zeggen dat er geen slavernij meer is. In Nederland alleen al werken veel 'arbeidsmigranten' voor minimumloon in barre omstandigheden. De werkvloer zonder ARBO en overleven lukt allen door de toeslagen die de regering geeft om bedrijven lage lonen te kunnen laten betalen. Steeds meer mensen werken voor minimumloon en de vakbonden staan alleen nog in voor leden. Een 'slaaf' in de produktiewereld die lid wordt is zijn/haar baan al snel kwijt en heeft er amper het geld voor. Hoezo is de Slavernij afgeschaft: Slavernij 2021 op google brengt je bij de tentoonstelling over het verleden dat in 2021 wordt gepresenteerd, maar verbergt daarmee de huidige slavernij. Kijk naar www.Slavernij2021.nl en breng de vakbonden tot inkeer om deze misstanden aan te pakken.

Ik denk dat je het slavernijverleden geen recht doet door dit op één lijn te zetten met de arbeidsomstandigheden in het huidige Nederland. Dat is appels met peren vergelijken. De documentaire beschrijft de bewustwording van een aantal medewerkers van het Rijksmuseum over het slavernijverleden. Het is jammer dat dit gegeven niet in een ruimere context wordt geplaats zodat een realistischer beeld over het verleden wordt geschetst. Er zijn namelijk nogal wat taboes rond het slavernijverleden die onaangeroerd blijven. Zoals de wijd verspreidde tot slaafmaking onder Afrikanen die de tot slaafgemaakten verhandelden aan Nederlanders of het grote Joodse aandeel van plantagehouders in Suriname. Het tot slaaf maken was niet alleen voorbehouden aan Nederlanders maar was een wereldwijdverspreid fenomeen waar mensen met allerlei huidskleuren zich aan bezondigden.

Afgezien daarvan geeft de documentaire een aanzet tot een andere blik op het verleden. Een beetje uit balans omdat de aandacht voornamelijk op de West was gericht terwijl de Oost er wat bekaaid afkwam.

Een passende titel want deze documentaire toont hoe vier curatoren met verschillende achtergronden zich samen voorbereiden op een tentoonstelling in het Rijksmuseum in Amsterdam bestaande uit 80 objecten die gezamenlijk nieuw licht werpen op het slavernijverleden van Nederland. Dat levert fascinerende inzichten op wanneer blijkt dat de interpretatie en de daarbij behorende emotie bij een bepaald relikwie of kunstwerk sterk af blijft te hangen van de etnische achtergrond van degene die ernaar kijkt. Een boeiend en relevant onderwerp, maar vrij routinematig geregisseerd.