Cielo sulla Palude (1949)

Ontzettend rauwe film die zich afspeelt aan het begin van de 20e eeuw in de moerassige omstreken van Rome. Boeren werken keihard op het land voor een magere opbrengst en met gevaar voor eigen leven door om de hoek loerende malaria. Het eerste deel van de film volgt het leven van een boerenfamilie die migreert naar deze streek en terechtkomt in het huis van een weduwnaar en zijn oudere tienerzoon (al bestond het begrip tiener niet in die tijd - gewerkt moest er worden). Kantelpunt in dit waargebeurde verhaal is de dood van de vader. Van dan af wordt de focus gelegd op de toenemende seksuele spanning tussen dochter Maria en de zoon, of beter gezegd de toenemende seksuele frustratie bij de zoon.

Een prima geregisseerde en prachtig gefotografeerde film die een oerkatholieke stempel draagt, wat niet abnormaal is voor die tijd. Er wordt redelijk wat gebeden en ruim plaats gemaakt voor katholieke iconografie. De lijdende Christus is een belangrijk symbool voor de weg die dochter Maria aflegt. In één bepaalde scene wordt Maria afgebeeld naast een kindje in de kribbe, waarbij duidelijk is welke parallel wordt getrokken. Wanneer Maria achtervolgd wordt door Alessandro, op één van zijn escapades, wordt hij op een keer voorafgegaan door een bok (satan). Een belangrijk element is ook de symboliek rond de zee, die gelijkgesteld wordt aan de hemel/verblijfplaats van God, wat verschillende keren terugkeert.
De climax van de film is ontzettend hard en rauw - zeker voor die tijd. En net wanneer je je afvraagt waarom Alessandro zo tekeer gegaan is, komt de vader het motief vertellen tegen de gearriveerde politie. Clever scenario. Het laatste kwartier gaan alle remmen los wat betreft de hagiografie van Maria (die trouwens in 1948 heilig verklaard werd door de Katholieke Kerk).

Van de neo-realistische films die ik tot nog toe gezien heb, is dit ongetwijfeld de meest katholieke. Passief martelaarschap staat voorop en wordt naar het einde toe verheerlijkt, waarbij je als kijker toch denkt dat Maria beter wel iemand in vertrouwen had genomen om de situatie te keren. Misschien reden dat deze film in de huidige geëvolueerde samenleving minder in de belangstelling staat dan de progressievere broertjes.