Bathtubs over Broadway (2018)

Een docu over een totaal willekeurige man met een hobby. Wordt niet duidelijk wat hem fascineert aan de industrial musicals. De grap is na 5 minuten gemaakt en herhaalt zich daarna nog 50 keer. Toen er nog een clichématig tranensausje over werd gegooid moest ik een klein beetje kotsen in mijn mond.

Steve Young werkte 25 jaar als grappenschrijver voor David Letterman en zijn Late Show en stuitte in zijn zoektocht naar excentrieke onderwerpen op een vrijwel vergeten fenomeen: de industriële musicals. Vanaf de jaren '50 produceerden grote Amerikaanse bedrijven met grote regelmaat musicals voor personeelsdagen of conventies waarin ze hun bedrijf of hun producten in een positief daglicht stelden. De aanwezigen kregen enige tijd later vaak een opname van de show mee als souvenir. De combinatie van de schitterende arrangementen en bizarre teksten die in feite verkooppraatjes zijn, spreekt Young dusdanig aan dat hij besluit een boek te schrijven over deze vergeten shows. Daarvoor zoekt hij beroemdheden op als Martin Short en Florence Henderson, maar ook vergeten vakmensen van wie hij een grote fans is geworden, zoals Melody Rogers, Patt Stanton Gjonola en Sandi Freeman.

Liefde voor musicals of voor muziek is absoluut een pré, mede omdat Young geen bijzonder charismatische verschijning is. Maar de fragmenten van de musicals die we krijgen te horen en/of te zien zijn zeer vermakelijk en Youngs oprechte bewondering en respect voor de vakmensen die hij ontmoet is amusant en ontroerend tegelijk, ook al omdat zijn boek zorgde voor de erkenning van componist Sid Siegel, die korte tijd later zou overlijden. Daardoor is dit niet alleen documentaire over een excentrieke hobby, maar ook over hoe een nieuwe wereld voor je open kan gaan als je besluit je passie te volgen.

Steve Young was één van de hoofdschrijvers van The David Letterman Show. Hij was onder meer verantwoordelijk voor het onderdeel Dave's Record Collection, waarin Letterman naar rare platen luisterde en daar dan grappen over maakte. Bij het zoeken naar die platen in tweedehandszaken, stuitte Young op het fenomeen van de bedrijfsmusicals. Grote Amerikaanse bedrijven organiseerden bijeenkomsten voor de verkopers of dealers als peprally's en om ze bij te praten over de nieuwe producten. Als entertainment werd dan een hele musical gemaakt rondom die producten. Na afloop kreeg soms iedereen daar dan een lp van mee.

Young begon die platen te verzamelen. Eerst omdat Broadway-stijl liedjes over pacemakers of oogstmachines inherent grappig zijn, maar steeds meer ook omdat ze gewoon goed zijn. 'Diesel Dazzle' of 'Put Payoff Punch in Your Selling' zijn gewoon keiharde bangers.

Het blijkt namelijk dat er enorm veel geld omging in industrial musicals en er daarom aan gewerkt werd door topcomponisten, -choreografen en -acteurs. Onder meer de makers van Fiddler on the Roof en Chicago hebben ook bedrijfsmusicals gemaakt. Maar er was ook een heel circuit aan getalenteerde mensen die specifiek alleen die opdrachten deed.

Het geheel zit in een raamvertelling over Young. Letterman gaat stoppen en hij moet daarom letterlijk zijn kantoortje, waar hij de hele dag achter zijn computer zit uit. Als je jarenlang de hele dag grappen over de actualiteit moet verzinnen, dan wordt je natuurlijk een beetje blasé. Als Young er op uit gaat om de makers van bedrijfsmusicals op te sporen, komt hij wat meer onder de mensen. Er is natuurlijk ook wel een natuurlijke klik tussen een komedieschrijver en mensen die als een blikje frisdrank liedjes zingen over verkoopsuccessen terwijl ze dansjes doen: je moet voor beiden een waardering hebben voor de absurditeit van het leven in het algemeen en leven in een kapitalistische maatschappij in het bijzonder. Ook niet geheel onverwacht dus dat punklegende Jello Biafra een andere grote verzamelaar van bedrijfsmusicalplaten blijkt te zijn.

Dit werkt wel goed. Zo een documentaire wordt anders toch een verzameling pratende hoofden, maar nu is er meer een plotlijn. En larmoyant wordt het nooit, zelfs niet als één van de hoofdrolspelers overlijdt. Daar is Steve Young simpelweg de persoon niet voor. (Hij lijkt wat dat betreft meer op een Nederlander of Scandinaviër dan een typische Amerikaan.) En het is ook gewoon registratie van een bijna vergeten stuk cultuur, waarin de Amerikaanse kunstvorm van de musical samenkomt met het Amerikaanse helige geloof in kapitalisme in de periode 1950-1970. Als kers op de taart wordt dan ook nog afgesloten met een groot musicalnummer, geschreven door Young met Hank Beebe, één van de grote namen uit de bedrijfsmusical, met bijdragen van veel van de cast.

(Gezien op SkyShowtime.)