Marlina Si Pembunuh Dalam Empat Babak (2017)

Een sate-western werd dit genoemd bij de inleiding. Aardig gevonden. De film is mooi geschoten en kent fijne westernmuziek. Maar het tempo ligt simpelweg te laag, waardoor de amusementswaarde in de knel komt. Op zich is Marlina the murderer in four acts dus een leuke uitbreiding van het genre, maar er had meer ingezeten. Kleine 3*.

Op Sumba Island, het Oost-Indonesische decor voor Marlina the Murderer, worden de doden niet altijd meteen begraven. Ze rusten vaak in een hoekje van de huiskamer, tot de familieleden het geld voor de dure megalitische grafmonumenten (grote steenconstructies) bijeen hebben gebracht. Zo kan het gebeuren dat de overleden echtgenoot van Marlina (Marsha Timothy) in het huis van zijn vrouw ‘getuige’ is van een aantal macabere gebeurtenissen, terwijl de gemiddelde westerse kijker misschien nog zal denken dat de man in kwestie zijn siësta houdt.

In de eerste van de vier aangekondigde aktes wordt Marlina in haar huis bezocht door een vijftal mannen met wrede plannen. Alsof dat niet genoeg is blijken twee van hun kameraden nog onderweg. Deze verder weinig snuggere oproerkraaiers denken dat het eiland het decor is voor hun patriarchale machtsspelletjes. Zonder een blad voor de mond te nemen kondigen ze aan hoe ze hun seksuele lusten een voor een zullen botvieren op de schijnbaar weerloze weduwe.

De titel van deze film suggereert al het nodige: in Marlina the Murderer worden de rollen op gewelddadige wijze omgedraaid. Natuurlijk stelt het recht ook op Sumba Island weinig voor, en dus ziet de protagoniste zich genoodzaakt de machete zelf in handen te nemen. Het script van regisseuse Mouly Surya stelt de kijker daarbij in staat te begrijpen tegen welke zware vooroordelen vrouwen stelselmatig aanlopen. Zo beweert de lichtgeraakte echtgenoot van de zwangere Novi (eilandbewoner en kennis van Marlina) zonder echte aanleiding dat zijn aanstaande kind in een stuit ligt, waarbij hij Novi fysiek mishandelt, haar van overspel beticht en haar op voorhand schuldig stelt voor eventuele complicaties.

Hoe schrijnend en verwerpelijk deze op gender gebaseerde misvattingen ook zijn, ze dienen niet als een volwaardige motivatie voor het handelen van Marlina en Novi doorheen de film. Marlina the Murderer is éérst een cult-revengefilm met bijpassende soundtrack, en dan pas een drama over de strijd tegen sociaal-culturele rolpatronen. De mannelijke spelers binnen het narratief zijn inwisselbare karikaturen, die nooit geloofwaardig worden als vertegenwoordigers van het verrotte patriarchaat.

Veel eerder zit de kracht van de film in de Indonesische (her?)ontdekking van het Western-genre. Surya plaatst een ongewone heldin in een droog en desolaat landschap; het lome tempo en de mooi geschoten Cinemascope-beelden doen de rest.

web

De film is mooi gefilmd, heeft Morricone-achtige muziek achter prachtige landschappen, en is helemaal eendimensionaal simpel. Als feministisch statement wellicht te pruimen, maar niet overtuigend: de wereld zit toch echt complexer en genuanceerder in elkaar.

Wel aardig. Leukste is natuurlijk dat je een Indonesische film hebt die in alles gewoon een western is, maar dan dus op een kaal eiland in de moderne tijd met auto's en mobieltjes. De sfeer is goed, de beelden zijn mooi en de gimmick verveelt niet. Maar het trekt als geheel op te weinig. De film is tergend traag op momenten en zeker de vierde akte vind ik maar erg nietszeggend. Voor mijn gevoel bloedt de film uiteindelijk een beetje dood, 3,0*.

Ik geloof dat we het hier allemaal eens zijn over deze film: het is een soort Once upon a Time in the East, er is weinig mis met het verhaal (een typische western met een feministische twist) of met de beelden (sfeervol), maar het tempo is zo laag – alsof de tropische Indonesische zon alle actie loom maakt – dat het spanning mist en de film wat saaiig maakt.

Vond dit best een mooie film, zeker niet voor iedereen, maar ik heb ervan genoten. Traag maar het kon mij bekoren....