Jupiter Holdja (2017)

Fantastisch gefilmd! Goede soundtrack erbij.

De film zou een stuk beter zijn met minder dialoog en verhaal, zonder uitleg.

Ik begrijp ook niet waarom Jupiter erbij gehaald moest worden. Voor een Intrigerende titel...? ...maar waar die dan op slaat.

De helft van de film is cinematografisch zeer goed, de andere helft met dialoog vrij matig.

Wel een beetje een vergezocht onderwerp after all... Maar in handen van Mondruczo prachtig uitgewerkt.

Mondruczo is en was een regisseur die me keer op keer heeft verrast... en daarna opnieuw heeft verrast. Eerst met enkele sterke coming of age, arthouse-drama's en nu is het duidelijk dat hij zijn grenzen steeds meer verlegd, waarbij ik al reikhalzend uitkijk naar een van zijn nieuwe projecten. Want hoe White God is uitgewerkt en hoe zijn creativiteit daar de pan uit steeg is ongekend... Nu besluit hij weer zijn creativiteit te verwerken met deze film. Erg knap gedaan, maar overtreft White God daarentegen niet.

De boodschap van de film is wel erg duidelijk.... Het is een soort protest tegen hoe de westerse overheid met vluchtelingen omgaat. En ja... Boedapest was daar toch destijds berucht om. Ik zie mezelf nog zitten... toen ik daar in de zomer van 2015 met drie vrienden in Keleti, in afwachting voor de nachttrein naar Berlijn, de pulletjes bier wegdrinken in het stationscafé.... Om vervolgens amper een week later in alle nieuwsfora zie hoe er op dezelfde plek hordes bewapende ME klaarstaan, het station is afgesloten en hoe er een grote zone werd gecreëerd voor vluchtelingen. Die natuurlijk daar als beesten werden behandeld. Het heeft de regisseur overgehaald daar iets mee te gaan doen... alleen kan ik nog niet echt bepaald de link leggen tussen de vluchtelingencrisis en een van de vluchtelingen die kan vliegen en het zwaartekracht kan bepalen.

Echter weet Mondruczo hier wel weer een behoorlijk creatief en fraai filmpje neer te pennen. Ik had een echte actiespektakel verwacht, maar hij blijft toch vaak in de art-house richting hangen. Wat ook te verwachten is. De vluchteling waar het allemaal om gaat is de Syrische Aryan... Bij de grensoversteek is hij getroffen door de kogels van een schietgrage politieagent... Hij wordt ontdekt door doctor Stern, die het al raar vind dat Aryan nog leeft... en dat is lang niet alles. Aryan bezit superkrachten... Daar ziet Stern brood in voor allerlei onderzoeken en opdrachten en smokkelt hij hem mee naar Boedapest.

De Hongaarse hoofdstad lijkt ook hierin, net als in White God, op een dystopische manier te zijn neergezet, en legt de nadruk op de vluchtelingen die overal proberen te schuilen of te leven onder druk van de Hongaarse overheid. Om te realiseren dat dit geheel is gebaseerd op de werkelijkheid. Ook Aryan is niet lang veilig, want Laszlo eist hem op. Dit wordt een erg interessante kat en muis spel in de straten (en de luchten) van Boedapest en weet Mondruczo te pendelen tussen arthouse en blockbuster. Iets wat ik ook altijd een feest vind. Veel elementen in een grabbelton: Social drama, Science Fiction, Fantasy... en uiteraard een paar fijn geschoten actie-scene's (en zelfs een autoachtervolging).

White God was dan toch wel ietsje beter (en diepgaander)... Maar kom... Mondruczo... Jij bent een van de Europese voorbeelden!

4,0*

Marcell Rév

Snap de kritiek deels. Mundruczó zijn scenario is niet waterdicht. Hij speelt net als zo goed als elke arthouse film weer met de bijbel. Nu word een vluchteling neergeschoten en herrijst deze letterlijk omhoog. Waarna de engel weer op aarde valt. Door een wat aan lager wal geraakte dokter wordt hij wat gepushed om de messiah te zijn. Aanvankelijk voor eigen gewin, maar uiteindelijk ziet hij ook in dat de jongen belangrijker is dan hijzelf.

Heel slecht of drammerig wil ik het toch niet noemen. Er is nog wel wat ruimte voor interpretatie. Zo is een vluchteling wel een terrorist. Maar de meeste niet. En ik voelde vooral dat wij zoeken naar iets wat ons verbind. En een land als Hongarije is nog heel religieus. En toch heeft men weinig medeleven met een religie die toch op veel vlakken lijkt op je eigen.

Neemt niet weg dat de film op dat vlak wel wat onduidelijkheden heeft, het dubben van de dokter is indd iets waar je erg aan moet wennen en opvallend matig is gedaan voor een erg verzorgde film.

Maar het is de cameraman die de film naar een hoger plan tilt en dit meer dan de moeite maakt.

Er zitten een paar niets minder dan visueel geweldige scenes in die mij deden denken aan Noe's Irreversible en Enter the Void. Het dalen van onze messiah terwijl je zijn schaduw ziet en kijkt in mensen hun kamer. Als het shot beneden is zien we de schaduw samenvoegen met de persoon. Echt een geweldig shot. Ook de ode aan Soy Cuba was geniaal. Camera gaat het water in en we volgen de vrouw het bad uit gaan. Dan heb ik het begin en einde nog niet uitgelicht. En de achtervolging of de ruimte die totaal omdraait!

Goddamn dat was genieten.

4 zuinige sterren omdat het geen foutloze film is, maar zowel cameraman als regisseur ga ik volgen. Dit kan eindelijk iemand zijn die mij weer 5 sterren gaat laten uitdelen.

Visuele liefhebbers gaat dit zien!

Inderdaad merkwaardig dat het personage met de meeste spreektijd wordt gespeeld door een Georgiër die in het Hongaars en Engels is gedubbed. Komt knullig over, maar doet daarmee wel denken aan oudere soortgelijke Russische en Oost-Europese films met beklemmende dynamische cameravoering en dystopische en religieuze boventonen. Een film die vooral met zijn vluchtelingenthema gruwelijk mis had kunnen gaan (zoals White God voor mij een grote mislukking was, terwijl die een stuk beter is ontvangen dan deze Jupiter's Moon), maar ik bespeur hier nergens een vervelend toontje in de kritiek die Mundruczó (vooral) op zijn land heeft, al is het slot op het randje. In dat opzicht gaat hij duidelijk verder waar hij bij White God was gebleven. Het helpt dat Jupiter's Moon speelt als een b-film en de cinematografie leidend is, waardoor de kans op ergernis bij mij flink is verkleind.

Subliem camerawerk van Marcell Rév en voorzien van een prachtige Jed Kurzel score, start deze film met één van de meest indrukwekkende openingsscènes van deze eeuw. De film volgt het verhaal van de Syrische vluchteling Aryan Dashni [Zsombor Jéger] die met zijn vader vanuit Servië probeert Hongarije binnen te komen, maar daarbij wordt neergeschoten door immigratie-officier Lázló [György Cserhalmi] en in een opvangkamp voor vluchtelingen verzorgd wordt door de corrupte dokter Gabor Stern [Merab Ninidze]. Aryan blijkt over een bijzondere gave te beschikken die Gabor wil exploiteren, maar Lázló verdenkt Aryan van betrokkenheid bij terrorisme.

Het tweede kwart, waarin Gabor Aryans gave exploiteert voor eigen gewin, steekt inhoudelijk en visueel schril af tegen de briljante opening. Pas na een uur pakt regisseur Kornél Mundruczó, die samen met Kata Wéber tevens verantwoordelijk is voor het scenario, de draad weer op spectaculaire wijze op. Maak je op voor misschien wel de beste autoachtervolging van deze eeuw, een bijzonder spannende achtervolging in een metrostation en een schitterend shot in een danszaal alvorens Mundruczó je naar het sterke einde leidt.

Van het verhaal moet deze film het voor mij niet direct hebben hoewel ik de openingsscène met die wegrennende Syrische vluchtelingen ijzersterk vond. Van zieligheid was niets te bespeuren. Het was meer een strijd om te overleven en menige vluchteling zou het niet overleven. Ook best wel realistisch lijkt me want zo zacht gingen ze in die Oost Europese landen niet met die vluchtelingen om. Tja, en dan die zwevende jonge Syrische vluchteling Aryan. Toen die zijn kunsten vertoonde vond ik het allemaal wat minder interessant, narratief dan want op visueel vlak kregen we toch wel enige hoogstandjes te zien zoals het dalen van Aryan kijkende van hoog naar laag in de kamers van de bewoners. Van de cinematografie moet deze film het van mij dan ook helemaal hebben.

Jupiter Holdja is geen film voor het grote publiek. Dat is wel gebleken want ik zat als enige in de bioscoopzaal en dat vond ik helemaal niet erg.

3.5*

Had in het buitenland nog wat tijd over om een leuk avondje bios van te maken en deze stelde zeker niet teleur. Enige minpunt is dat ik geen ondertiteling had bij de Hongaarse dialogen ( ging er van uit dat ze meer Duits zouden spreken ), maar ik ben er vrij zeker van dat ik het allemaal begrepen heb, althans het gedeelte dat er toe deed.

Gelukkig waren de dialogen met de jongen in het Engels. Verhaal is simpel maar wel actueel. Film draait natuurlijk om verzoening, vriendschap en vooroordelen, maar wat deze film vooral weet te redden zijn de adembenemende shots. Screenplay van wat ik begreep vond ik al geslaagd. Subliem acteerwerk van beide mannen en een sterke soundtrack. 3.5 sterren voor nu met potentieel een halfje erbij bij het herzien van de film met ondertitels.

Het is de cinematografie – en ook enkel de cinematografie – die hier indruk maakt. Met name in de openingsscène (tijdens de achtervolging) en tijdens de eerste hemelvaart. Later wordt dat vliegen vooral een gimmick.

Als drama bleef de film te afstandelijk om me te boeien – de fletse cast is daar debet aan (wie laat z'n Syriër dan ook nasynchroniseren). De religieuze symboliek lijkt vooral een (sober) excuus om Aryan als een engel door de lucht te laten zweven.

Storend was nog het overweldigende strijkersensemble dat het sentiment opdrong in scènes die voor zichzelf hadden moeten spreken.

Ik had het na White God al wel verwacht, maar regisseur Mundruczó heeft nu z'n ticket naar Hollywood. En of dat goed of slecht uit gaat pakken is nog even afwachten, maar Jupiter's Moon weet te overtuigen.

Europa in de tijd van de Syrische vluchtelingenstroom in een troosteloos Hongarije, vermengd met schitterende beelden en overtuigende zweefscenes. En dan ook nog een sterke autoachtervolging gefilmd vanuit een anders perspectief dan we gewend zijn.

Film is spannend, duister, Oost-Europees tobberig en fantasierijk ... en dat allemaal in gelijke mate.

Kant noch wal is er in de buurt bij dit metaforisch gezweef, slordig aangekleed als een actiethriller die niet erg wil thrillen. Het grauwe Hongarije (xenofoob! corrupt!) krijgt er flink van langs, en zal vast verlossing nodig hebben, maar dit werkje gaat daar niet bij helpen.

Die levitatie-mop wordt steeds maar weer opnieuw verteld, en daar worden moppen, zoals bekend, niet beter van. Een irritant opdringerige soundtrack afgewisseld met veel Engelstalig gemompel van de engel van dienst en een in de morele en financiële penarie zittende arts (die als een soort bad lieutenant light uiteindelijk tot inkeer komt), en het veelvuldig onrustig gesjouw met de camera, maken het er ook niet vrolijker op.

Nou ja, je kunt niet alles hebben.

Precies, dat vat ook mijn indruk samen.

Er valt op het eerste zicht weinig slechts te zeggen over Jupiter's Moon : het camerawerk is knap en innovatief, de levitatiescènes indrukwekkend gebracht, de tracking shots spectaculair, en toch wist dit migrantendrama met surreële elementen me twee uur lang niet warm te krijgen. De personages blijven vlak en oninteressant en wat de makers met hun film bedoelen blijft gissen. Is het een autokritische migrantenfilm in een fascistisch Hongarije? Of is het een film over het terugvinden van verloren gegaan geloof? Laat me het houden dat de regisseur in elk geval verzopen is in een scala aan religieuze symboliek (de engel, zien is geloven, bestraffing en vergiffenis) maar het blijft allemaal letterlijk te zweverig om aan te slaan. Visueel wel meesterlijk.