Taxi (2015)

Leuke film, met een positieve sfeer. Voornamelijk met dashboardcamera gefilmd wat mij beter in de smaak viel dan verwacht. Verhaal begint naar het einde toe wel wat te vervelen, terwijl het toch een relatief korte film is. Het feit dat de regisseur Jafar Panahi zijn verbod negeert en de film in Iran gedraaid heeft terwijl hij er al eerder voor gearresteerd is geweest kan echter alleen maar toegejuigd worden.

Ondanks het 20-jarige filmverbod, de derde Panahi-film die via opmerkelijke smokkelarij (ditmaal in een cake!) de 'buitenwereld' weet te bereiken. Won terloops de Gouden Beer in Berlijn; meer een statement vermoed ik.

Enige basiskennis over de Iraanse cinema (schatplichtig aan Dah (2002) natuurlijk en andere "gedramatiseerde documentaires") is een must; het oudere werk van Panahi himself in het bijzonder. De goudvissen zijn natuurlijk een verwijzing naar zijn debuut De Witte Ballon, terwijl er woordelijk gerefereerd wordt aan De Spiegel, Crimson Gold en (z'n bekendste) Off Side.

Taxi Teheran neemt op een geestige manier de censuur en sociale problematieken (m.n. de positie van de vrouw en geld, ook geen vreemd onderwerpen voor Panahi) op de hak. Daarnaast ook hartverwarmend doch 'right in the face'. Het is toch even slikken als er na een tirade van de advocate plotsklaps je als kijker een roos krijgt aangeboden, om zodoende de vierde wand te doorbreken. Het hoogtepunt van de hele film, naast de aftiteling (en dat is niet cynisch bedoeld...)

Het is daarom extra jammer dat de vaart in de film scherpte mist. Het is gewoonweg te langzaam. Om over de vele onnodige 'cuts' maar te zwijgen. De illussie wordt daarmee keer op keer verbroken helaas.

Zwaar ondergewaardeerd hier vooralsnog. Een droefkomische tocht door Teheran met Panahi zelf als taxichauffeur, buitengewoon intelligent uitgevoerd en met schitterende passagiers. De film is een permanente reflectie op het Iraanse regime, maar tegelijkertijd op het medium cinema en zijn relatie met de werkelijkheid. Menigeen zou dat gekunsteld oplossen, maar hier blijft het uiterst luchtig, vol verrassingen, en met ontroerende scenes bovendien. Hoogtepunt natuurlijk de vrouw met de rozen.

Icoon voor de cinema wat mij betreft.

Perfect in lengte en ruim voldoende om, aan de hand van diverse en sterk uiteenlopende taxigebruikers, te verduidelijken dat de censuur in zowat alle geledingen van het Iraans maatschappelijk leven, de filmmakerij in het bijzonder, overheerst.

Panahi is veel in beeld maar het zijn de "klanten" die interessant zijn wanneer ze het hebben over wat overtoonbaar zou kunnen zijn

De film is vooral een reflectie op censuur inderdaad en het laat ook zien dat een regisseur die in een bepaalde vorm gedwongen wordt (niet openlijk kunnen filmen) daar juist heel veel uit kan halen en andere grenzen kan verkennen. Een beetje wat de Dogme-gedachte ook was. Vooral het script is echt inventief. Het zal geen toeval zijn dat de film Shirin, vormtechnisch wat mij betreft nog vernieuwender dan deze, ook uit Iran komt. Verder vond ik Taxi Teheran onderhoudend maar daar bleef het ook wel bij.

Joris Linssen heeft met het programma 'Taxi' spannendere taxiritjes gemaakt. De inventieve manieren waarop Jafar Panahi omgaat met de beperkingen van zijn positie als een gecensureerde regisseur zijn bewonderenswaardig, maar het postmoderne spel van zelfverwijzingen voelt gekunsteld en geforceerd. Het helpt niet mee dat de acteurs te theatraal acteren om ergens in het verhaal de suggestie te wekken dat er een echte documentaire-registratie plaatsheeft, waardoor het conflict realisme/fictie nooit vlees op de botten krijgt. Het is of je meerdere spanningsloze toneelstukjes aanschouwt met een autocabine als het theater. Tegelijk lijdt 'Taxi' (2015) aan het probleem waar dit type activistische verzetsfilm vaker last van heeft: het verzet of de aanklacht wordt een doel op zich en daarmee krijgt het een prekerige, belerende ondertoon. Eigenlijk word je als kijker vooral bevestigd in datgene wat je op voorhand ook al vond.

Soms wel wat tè gemaakt ogend, maar over het algemeen wel prettige en sympathieke film om te bekijken. De montage vond ik ook best goed. Jammer dat Panahi het werken onmogelijk wordt gemaakt, want ik vind zijn films zeker goed te pruimen.

Deze Drama film laat via een taxi allerlei facetten van het Iraanse leven zien. Het oogt als een documentaire, maar het cameragebruik en het verloop van de gebeurtenissen, duidt op een weldoordacht script.

Regisseur Jafar Panahi rijdt als een soort van Maarten Spanjer (voor de oudere generatie) of Joris Linssen met een taxi door de stad en filmt zijn passagiers, terwijl hij een babbeltje met ze maakt. Hij gebruikt daarbij humor en menselijkheid, om onrecht onder de aandacht te brengen. Dat biedt niet alleen een leuk kijkje op het dagelijkse leven van Teheran, maar is ook een statement tegen de censuur. De cast wordt overigens niet bij name genoemd en dat vanwege veiligheidsoverwegingen.

De ontstaansgeschiedenis van "Taxi Teheran" zou op zich al een spannende film kunnen zijn, want Jafar Panahi werd namelijk veroordeeld tot een beroepsverbod wegens "propaganda tegen de Islamitische republiek". Toch ging hij door met films maken en dit is zijn derde film op rij, die uit Iran werd gesmokkeld en al heel wat prijzen won (o.a. bekroond met de "Gouden Beer" in Berlijn).

Al met al een interessante en tevens onderhoudende Iraanse Drama film.

Een redelijke komedie/drama film...

Redelijk en saai verhaal...

Redelijk acteerwerk...

Goed beeld, geen HD aanwezig...

Goed achtergrond geluid/muziek

met Dolby Digital...

Af en toe onrustig camerabeweging...

Niet te moeite waard...

Kon me niet echt raken. Het concept is voor ons Nederlanders dankzij Maarten Spanjer overbekend, en behalve dat het effect om het nu eens in een andere cultuur te zien plaatsvinden in den beginne best interessant is, wordt het ergens halverwege toch wel behoorlijk vervelend omdat Panahi geen spannende avonturen heeft te vertellen. Bovendien oogt de film te geënsceneerd, en is het vrij snel duidelijk dat de documentaire achtige opzet ergerlijk onecht is. Met als dieptepunt een grote bijrol voor dat bijdehante kleine meisje, wat schattig als de nieuwe Shirley Temple zou moeten zijn, maar voornamelijk geforceerd leuk staat te doen. Geen lach, geen traan, zelfs weinig beelden van wereldstad Teheran, beetje mislukt dus. Panahi zal best een goede en dappere man zijn, maar ik zal andere films van hem moeten zien om mezelf te overtuigen dat hij ook een bekwame regisseur is. Een poedelprijs was derhalve meer op zijn plaats geweest dan een heuse Gouden Beer: onbegrijpelijk.

Regisseur Jafar Panahi laat constant in het midden of we hier te maken hebben met een documentaire of met een subliem geconstrueerd komisch drama. Het wonderlijke is dat de passagiers die verwarring zelf ook uitspreken. De eerste man die plaats neemt in Jafars taxi herkent hem meteen en wanneer hun rit wordt onderbroken door een ogenschijnlijk ernstig gewond verkeersslachtoffer en zijn jammerende vrouw, is hij er vast van overtuigd dat Panahi alles in scène heeft gezet. Maar het spel van zijn passagiers - die wegens de censuur niet op de credits staan - is zo onbevangen en zo naturel, dat je gemakkelijk kunt aannemen dat het hier werkelijk om een documentaire gaat. Bovendien zijn de situaties en de dialogen soms zo onvoorspelbaar - vooral wanneer twee vrouwen van middelbare leeftijd met een goudvis in de taxi zitten - dat je je niet kunt voorstellen dat iemand dat van tevoren heeft bedacht. De scheiding tussen werkelijkheid en fictie wordt nog vager wanneer Panahi's nichtje op ontwapenende wijze de 'regels van het filmmaken', die ze zojuist op school heeft geleerd, analyseert met haar oom. Ze wordt zelfs mede-regisseur wanneer zij (met een niet-verborgen camera) passagiers en passanten filmt.

Maar of het nu geënsceneerd is of niet: Panahi slaagt erin een levendig, intiem beeld te geven van de Afghaanse samenleving waaruit blijkt hoe divers de bewoners van Teheran zijn. Het is afwisselend interessant, hilarisch, schokkend en bizar tot en meter aan het onverwachte, ironische einde. Maar het belangrijke advies: ga NOOIT met een auto door Teheran rijden!

Panahi refereert vooral aan zichzelf en aan Kiarostami natuurlijk. Hij gebruikt daarin allerlei erg Iraanse elementen (spelen met de grens tusse documentaire en fictie, kinderen gebruiken om kritiek te leveren op de wereld, spelen met de grens tussen toeschouwer en deelnemer). Wellicht doordat de film onder lastige omstandigheden tot stand kwam is hij een stuk minder evenwichtig dan het oudere werk van Panahi. En doordat deze film niet langs de censuur gaat ook een stuk meer in your face over zijn thema's, al helemaal hoe nichtje het censuurthema op zich neemt. Moedige film, maar daar de omstandigheden zeker niet de beste film van Panahi. Maar ik kan het niet laten toch naar boven af te ronden.

Ik kende de docu/film bij naam, maar wist eigenlijk niet wat te verwachten. Het is een concept dat ook eventjes op de Vlaamse buis was. Een rondrijdende taxichauffeur die met een camera gesprekken voert met zijn passagiers. Bij Panahi krijg je er ook nog omgevingsbeelden bij van de drukke straten van Teheran waar altijd wel iets staat te gebeuren.

Het is moeilijk fictie van realiteit te onderscheiden, maar Panahi gaat naar Iraanse normen wel zijn boekje te buiten door te spelen met de censuur. Moedig las ik hier al eens, zo kan je het best omschrijven, net als lovenswaardig. Maar op filmisch gebied weinig memorabel, wat ook niet het opzet was natuurlijk.

Regisseur Jafar Panahi nam deze film vanwege zijn regieverbod van 20 jaar stiekem op met acteurs die niet werden gecredit vanwege de angst voor het regime en de mogelijke vervolging. Panahi kon ook de prijsuitreiking van de Gouden Beer vanwege de inname van zijn paspoort niet bijwonen, waarop hij zijn nichtje namens hem naar het evenement stuurde om dit in ontvangst te nemen. Een bijzonder achtergrondverhaal dus, maar daarover lezen is dan ook een heel stuk interessanter dan de inhoud van Taxi Teheran. Mooie plaatjes van Iran hoef je ten eerste niet te verwachten. Enigszins begrijpelijk vanwege de situatie, anderzijds maakt de achtergrond op die manier een nogal droge en stoffige indruk. Iets meer geëxperimenteer was links en rechts op z'n plaats. Daarnaast kakt de film na een best boeiende eerste helft in na de intrede van het kleine meisje. De karikaturen worden teveel doorgedrukt waardoor realistischere personages, zoals Panahi zelf, minder ruimte krijgen om geloofwaardig te blijven. Het feit dat Panahi bijna exclusief tegen vreemde eendjes aanloopt maakt er ook geen raadsel van dat de film geen documentaire maar geacteerde fictie is. De politieke discussies zijn scherp en het acteerwerk is zelfs uitmuntend, maar door de tweede helft, die ook meer van het maatschappijkritische aspect af begint te wijken, brengt de film na een boeiende eerste helft op een middelmatig geheel terecht.