Cartel Land (2015)

Ontluisterende documentaire over de problematiek rond het grensgebied tussen de VS en Mexico, waar burgerwachten het recht in eigen hand nemen om de heerschappij van de drugssyndicaten tegen te gaan. Fraai in beeld gebracht en regelmatig behoorlijk intens, vooral wanneer de makers met de burgerwachten meegaan bij invallen en de kogels ze om de oren vliegen. De documentaire duurt naar het einde toe iets te lang en de amerikaanse kant van het verhaal is minder boeiend dan de mexicaanse, maar overwegend is dit toch wel een fascinerende kijkervaring. Geproduceerd door Kathryn Bigelow.

Goeie docu. De zijde van de Amerikaanse burgerwacht vind ik weinig toevoegen. Ja het feit dat ze er zijn, maar het brengt weinig interessants vergeleken met de Mexicaanse zijde waar véél meer gebeurt. Het is natuurlijk geen openbaring dat de kartels het voor het zeggen hebben maar dat ze echt óveral in infiltreren is best bizar om op deze manier mee te maken.

Of het nu gaat om onderbetaalde (corrupte) overheidsinstanties of burgerlijke initiatieven, ze komen overal tussen. Een kwestie van welk kartel er het snelst en slimst bij is, al is dat ook niet verwonderlijk; je kunt je er zo bij aansluiten en je voelt op je klompen aan dat dat niet goed kan blijven gaan. Op momenten is het ook redelijk spannend en effectief in beeld gebracht en bovenal geeft het allemaal goed weer hoe diep het in de samenleving is geworteld.

Terecht genomineerd voor een Academy Award in 2016, deze documentaire over onbeheersbare handel in mensen en drugs in Mexico. De film richt zich zowel op de problemen bij de grens als op de pogingen van de Autodefensa [een beweging van burgers in de provincie Michoacan] die zelf de wapens opnemen tegen de drugsmaffia aldaar. Regisseur/cameraman Matthew Heineman legt met gevaar voor eigen leven de schermutselingen vast en laat ons zien wat de nieuwscamera's tot nog toe nooit toonden. Daartoe behoren de gruwelbeelden van onthoofde mannen, maar ook de reactie van de burgerbeweging wanneer ze een paar mannen weten op te pakken die direct verantwoordelijk zijn voor de dood van één of meerdere geliefden. Deze context ontbreekt in reportages over deze complexe problematiek, voor zover daar überhaupt internationale aandacht voor is.

De centrale rol van de charismatische leiders van de Autodefensa José Manuel 'El Doctor' Mireles Valverde versterkt de persoonlijke betrokkenheid bij deze indrukwekkende documentaire, die in ieder geval voor een deel verklaart waarom Trumps idee van een Mexicaanse Muur door veel grensbewoners volop wordt gesteund.

Ben niet zo van de docu/film maar dit zat erg goed in elkaar.

De manier van filmen,het waargebeurde verhaal en de muziek op het juiste moment echt een dikke plus.

Toch wel een rauwe docu waarvan het moraal van het verhaal - hoe somber ook - blijft hangen.

Cartel Land belicht de ongure drugsoorlog die Mexico (en indirect ook de VS) al jarenlang in zijn greep houdt. De dappere documaker Heinemann belicht het probleem vanuit het oogpunt van burgers die het kartelgeweld meer dan zat zijn en het heft in eigen handen nemen.

De passages over de Amerikaanse burgermilitie Arizona Border Recon komen wat minder goed uit de verf, maar wellicht komt dat doordat de taferelen rondom de Mexicaanse Autodefensa behoorlijk intens zijn. Aan de andere kant van de grens gaat het er namelijk nog even een tandje gewelddadiger aan toe, met als schrijnende voorbeeld waarin onschuldige vrouwen moesten toezien hoe zelfs baby's als beesten werden afgeslacht. Om koude rillingen van te krijgen.

En de Mexicaanse overheid? Die is simpelweg te incapabel dan wel corrupt om effectief in te grijpen. Het is uiteindelijk lastig enige sympathie voor de Autodefensa op te brengen. Daar waar oude mannen eerst nog op heroïsche wijze de wapens oppakken en kartelleden hun dorpen uitjagen, groeit de militie - zelf ook niet bepaald vies van grof geweld - op den duur uit tot niets minder dan een surrogaat voor de drugskartels. Wat er buiten de camera om ongetwijfeld nog meer gebeurt, laat weinig tot de verbeelding over. Power corrupts, blijkt maar weer dus.

Deze vicieuze cirkel komt aan het einde van de docu dan ook bikkelhard door. Tussen de 'onrechtstrijders' van de paramilitaire Autodefensa vind je net zo goed sadistische kartelleden en opportunistische drugsrunners, die als klap op de vuurpijl daarenboven worden bewapend door de overheid. Corruptie en geweld zit dus diep in de Mexicaanse samenleving geworteld. Zo diep, dat je jezelf oprecht afvraagt of hier ooit wel een einde aankomt. Nee, zo slecht hebben we het hier dus niet in ons koude kikkerlandje.