Last Days in the Desert (2015)

Wat 'n onverwacht woestijnjuweeltje met sublieme rollen van de vader (Ciarán Hinds), de zoon (Tye Sheridan) en ook nog van Ewan McGregor als zowel Jezus als de duivel. Genoten heb ik zonder geloof te hebben. Onderuit en op je af laten komen als een toneelspektakel in een voorbeeldig decor van zand, steen en maar een handvol mensen, elk met zijn of haar zorgen..

De afgelopen jaren zijn er een hoop faith based films uitgekomen van bijzonder twijfelachtige kwaliteit. God's Not Dead (2014) 1 en 2, Miracles from Heaven (2016) en Woodlawn (2015) zijn slechts enkele voorbeelden. Het onderbelichte Rodrigo García's Last Days in the Desert hoort absoluut niet in dat rijtje thuis.

Ewan McGregor speelt Jezus, die de woestijn ingetrokken is om te vasten en te bidden. Hier ontmoet hij een familie die de nodige problemen heeft. Moeder (Ayelet Zurer) is ernstig ziek, en vader en zoon, gespeeld door Ciarán Hinds en Tye Sheridan, weten niet hoe ze met elkaar moeten praten. Die familiebanden, verwachtingspatronen en de worsteling om elkaar te begrijpen, is iets dat Garcia al eerder onderzocht in Fathers and Sons (2005). Jezus zelf wordt doorlopend geplaagd door het verschijnen van de duivel, wederom McGregor zelf in een bijzondere dubbelrol.

Het klinkt als een wonderlijke casting, een Schot als Jezus, maar het werkt wonderwel en McGregor doet het uitstekend en levert een mooi ingehouden performance af. Net als in Scorsese's The Last Temptation of Christ (1988), is Garcia niet geïnteresseerd in een eenzijdige lofzang of hagiografie: hij toont ons een mens, worstelend met wat hij wil, zijn pad, hoe te handelen en wat er van hem verwacht wordt. En het wordt al snel duidelijk dat dit voor alle personen geldt. Met name de zoon kan zich niet vinden in het 'pad' dat zijn vader voor hem heeft uitgestippeld, een leven in de woestijn. 'I'm not a bad son...', verzucht hij tegen Jezus, maar hij kan de woorden niet vinden om zijn vader duidelijk te maken wat hij zelf nu echt wil.

Zelf geloof ik in wetenschap, en heb van georganiseerde religie een bijzonder lage pet op. Dat maakt voor een film als Last Days in the Desert echter weinig uit: het is een schitterende film, die zaken aanstipt waar iedereen op een gegeven moment in zijn leven mee te maken kan krijgen. Garcia neemt echt zijn tijd, en het tempo ligt behoorlijk laag. Voortdurend blijft de camera hangen op een adembenemend, grandioos uitzicht, of de schoonheid van iets kleins dat je doorgaans van verder weg bekijkt. Ook de dialogen lijken niet de haast te hebben, zoals we dat tegenwoordig vaak zien. Al met al kunnen mensen met een beperkte geduldsspanne echt beter iets anders kijken. Wie daarentegen wat bekender is met langzamere cinema, zou deze onderbelichte film eigenlijk een kansje moeten geven

Emmanuel Lubezki won dit jaar zijn derde Oscar op rij voor beste camerawerk voor The Revenant. Na het spektakel van die film, en eerder Birdman en Gravity, is Last Days in the Desert bijna een stilleven. Geen opzienbarende trackingshots, maar wél prachtig gekadreerde, met licht geschilderde beelden. Dat de woestijn fotogeniek kan zijn wisten we al, maar gefilmd door Lubezki krijgt het Anza-Borrego Desert State Park in California dat hier dienst doet als de woestijn, echt iets majestueus, helemaal in golden hour en wanneer de zon ondergaat.

Wat mij betreft zijn de beelden dan ook de echte ster van de film. Lubezki is een ongewoon talent. Last Days in the Desert kabbelt rustig door, met bijzondere aandacht voor wat er in dit groepje mensen omgaat. Een van hen is Jezus, dat klopt. Maar de wijze waarop niét alles daarmee valt en opstaat, werkte voor mij uiterst verfrissend.

4*

De film kabbelt rustig voort zonder dat er veel gebeurt, integendeel zelfs. Het rustige tempo geeft alle ruimte aan de fantastisch setting, die bovendien prachtig in beeld is gebracht. Het verhaal, over mensen die twijfelen over hun 'lot', kan nooit echt boeien. Dit komt voornamelijk door de dialogen die middelmatig zijn en je als kijker niet aan het denken weten te zetten. Hierdoor heb je meer aandacht voor de setting dan het verhaal.

Ewan McGregor maakt indruk in deze blik op de veertig dagen die Jezus in de woestijn doorbracht om veertig dagen te vasten en te testen of hij de verleidingen van de duivel kan weerstaan. De duivel verschijnt in Jezus’ eigen gedaante en geeft McGregor de kans om een dubbelrol te spelen. Dat doet hij prima en er is degelijk ondersteund werk van Hinds en Sheridan. Maar de overdaad aan dialoog en het gebrek aan dynamiek maken dit tot een lange zit, ondanks de fraaie locatie.