Je kind wil niet meer leven, maar hoe ga je met die wens om?

Iedereen heeft wel eens tegenslagen, die we hopelijk kunnen overkomen. Maar voor sommigen is heel het leven één pure hel. Rick is één van hen. Hij is op en wil absoluut niet meer verder. Maar de weg naar het einde is tergend lang. Witte Flits snijdt het gevoelige, maar belangrijke onderwerp euthanasie aan.

Het is verschrikkelijk om een geliefde te zien lijden, die niets liever wil dan hier niet meer zijn. Hoewel deze problematiek al jaren speelt, wil de situatie maar moeilijk wennen voor de familie Paulusma. Zoon Rick (Sanne den Hartogh) is vastbesloten in zijn doodswens, terwijl ouders Aagje (Renée Soutendijk) en Toon (Raymond Thiry) er op iedere mogelijke manier voor hem proberen te zijn.

Lees ook: WOII-film 'One Life' met 90%-score is nu gewoon te streamen: 'Meteen één van m'n favorieten'

Dat is echter allesbehalve gemakkelijk. Ricks gemoedstoestand wisselt met grote regelmaat, mede gevoed door zijn frustratie dat onderzoeken naar alternatieven maar blijven voortduren. Toon en Aagje wisselen in berusting en het zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Intussen groeit het besef dat Rick laten gaan het enige is dat ze kunnen doen voor hun geliefde kind. De familie wordt in hun proces begeleid door Dr. Koch (Manoushka Zeegelaar-Breeveld).

Afgrond

Witte Flits is gebaseerd op het verhaal van René Johannesma, wiens verzoek om te mogen sterven in 2012 werd ingewilligd. De titel van Laura Hermanides' speelfilmdebuut verwijst naar zijn bijnaam; René was een flitsend snelle voetballer, die een opvallend bleek gezicht had. Maar rond zijn dertigste kreeg hij, net als Rick, last van onverklaarbare hoofdpijnen en stemmingswisselingen. Milde irritaties sloegen al snel om in felle boosheid en constant dreigde hij zichzelf of zijn omgeving iets aan te doen.

Behandelingen hielpen niet. De enige optie was een traject voor levensbeëindiging. De film toont op treffende wijze hoe zo'n doodswens meerdere levens op zijn kop zet. We volgen voornamelijk Ricks ouders, die in een emotionele wervelwind terechtkomen en moedige pogingen doen om door te gaan en hun zoon zo goed als ze kunnen ondersteunen, terwijl hij in een kliniek verblijft. Bij hen allemaal wordt hun onuitputtelijke wederzijdse liefde afgewisseld met gevoelens van onmacht, schuld en twijfel, treffend en ontroerend neergezet door een ijzersterke cast.

Ondoorgrondelijk

Ware het niet voor de precieze manier waarop de camera registreert en montage de blik leidt, zou je bijna denken dat Witte Flits een documentaire is. In die richting is regisseuse Hermanides aan de filmacademie dan ook afgestudeerd. Doch, de film is een waargebeurd verhaal en volgt twee ouders die niets voelen dan liefde voor hun zoon en de pijn voor het aanstaande afscheid.

Zij kijken machteloos toe hoe Rick zich klaarmaakt voor het einde. Zijn ziektebeeld is zo complex dat een andere uitweg niet meer bestaat. Wat zijn psychisch lijden precies inhoudt, zien we alleen van een afstand. Het valt op dat hij als persoon niet vaak prominent in beeld is, zelfs niet in de scènes waar hij wel degelijk aan deelneemt. Dat zorgt dat we hem en zijn problemen niet goed leren kennen, maar dat is juist het hele punt; in zijn hoofd kijken is onmogelijk, zelfs voor zijn ouders. Wat hij meemaakt is niet te begrijpen.

Te lang

Witte Flits kent een speelduur van 89 minuten en wordt verteld vanuit de ouders van een uitbehandelde patiënt. Nou is anderhalf uur vrij normaal voor een film, maar toch kan het aanvoelen als te lang. Op een positieve manier, gek genoeg. Dit idee wordt gevormd wanneer je naast de ouders ook met Rick gaat meeleven. Hij moet nog weken wachten op de uitslagen van onderzoeken, maar dat kan hij niet.

Als het aan hem lag, was hij gisteren al aan de beurt. Iedere seconde in dit aardse tranendal, in zijn hel, is er een te veel. Wetende dat hij niet beter zal worden, gun je hem een waardig einde en wil je dat al deze psychiatrische, juridische en administratieve rompslomp aan hem voorbijgaat. Witte Flits is absoluut een boeiend en ontroerend familieportret van begin tot einde, maar puur vanuit Rick gezien had dit beter een kortfilm kunnen zijn van maximaal een halfuur.

Dat betekent wel dat je het gros van een dijk van een film gaat moeten missen, dat dan weer wel. Soutendijk, Thiry en Den Hartogh spelen de sterren van de hemel en laten je niet onberoerd. De kille greep van de dood verwelkt soms bijna door de warmte, liefde en humor van de familie Paulusma.

Witte Flits

Hermanides' krachtige speelfilmdebuut gaat op een vakkundige en liefdevolle manier om met een moeilijk, en in religieuze en activistische kringen zwaar controversieel onderwerp. En met verve, mag gezegd. De fantastische acteerprestaties maken Witte Flits zeer toegankelijk en zetten aan tot diep nadenken. Het verhaal schept begrip voor onbegrip voor mensen die zwaar psychisch lijden en hun geliefden. Daarom verdient dit ontroerende, actuele en absoluut relevante project beslist een 5/5.

Aanschouwd tijdens de persvoorstelling die Slieker Film organiseerde. Daar en in andere filmtheaters is Witte Flits nu te zien. Bekijk de trailer hieronder.