Hier is de politie misschien je beste vriend, maar in India gaat het er barbaars aan toe

De politie is je beste vriend. Toch? Dat is maar hoe je het bekijkt, zo blijkt. De titelfiguur in Santosh komt er op de meest confronterende manier achter dat de slogan amper enige betekenis heeft. En hoe graag ze het ook wil, deze oneindige cyclus doorbreken is geen taak voor één persoon.

Op het platteland van India is Santosh Saini (Shahana Goswami) weduwe geworden. Haar echtgenoot, Raman, diende in de plaatselijke politie. Hij raakte dodelijk gewond tijdens een opstand. Nu moet ze haar woning verlaten omdat die wordt teruggevorderd door de overheid. Santosh heeft weinig kansen om het in haar eentje te rooien, maar er bestaat een wet om haar te beschermen: het komt er hierin op neer dat ze de plaats van haar echtgenoot bij de politie overneemt.

Lees ook: Is 'Folie à Deux' écht nog beter dan voorganger 'Joker'? Dit zijn de eerste reacties

Als agente in opleiding leert ze het klappen van de zweep kennen - in veel gevallen letterlijk, wanneer ze ziet hoe verdachten worden aangepakt. De armsten worden met hun klachten en hulpvragen gedelegeerd naar onbevoegden die hun problemen maar moeten oplossen. Wanneer haar korps wordt bekritiseerd wegens weigering om zich in te zetten bij de zoektocht naar een vermist meisje, wordt Santosh op de zaak gezet, in het kielzog van Sharma (Sunita Rajwar), een nieuwe hoofdinspectrice.

Vlijmscherpe lens

Het is te zien dat regisseuse Sandhya Suri, die met Santosh haar speelfilmdebuut maakt, voorheen louter documentaires regisseerde. De manier waarop ze haar personages vastlegt, lijkt meer op registreren dan op ensceneren, wat het realisme verhoogt. Evenals de frustratie, trouwens; natuurlijk is er een groot verschil tussen de Indiase cultuur en de Westerse, maar agente Santosh kijkt tegen het onrecht en de corruptie aan op eenzelfde manier als wij.

Dit zou een punt van kritiek kunnen vormen, maar doet dat toch niet. Het is immers aannemelijk dat het hoofdpersonage wel bekend zou moeten zijn geweest met de corruptie die gepaard gaat met wetsdienaren, ook voordat ze zich bij hen voegde. In plaats daarvan leert ze dat ze een smerig spel moet spelen om überhaupt resultaten te kunnen behalen binnen het korps. Het is enkel de vraag of haar dat lukt zonder haar ziel aan de Duivel te verkopen, daar aanzien en respect voor het gezag belangrijker zijn dan het behalen van ware resultaten.

Cultuurschok

Zoals hierboven al wordt aangegeven is het lastig om de film vanuit een Westers perspectief te beoordelen. In India bestaat nog steeds een kastenstelsel, wat inhoudt dat de armsten onaanraakbaar zijn en de rijksten onaantastbaar. Dus zelfs gewapend met een politiepenning kan Santosh alsnog nauwelijks iets betekenen voor de armste mensen, die juist zo om hulp - en basisvoorzieningen - verlegen zitten.

Kortom, iedereen heeft zo zijn of haar plaats. Hoe graag Santosh dat ook wil veranderen, ze dient vooral een symbool te zijn voor de wet en de huidige ketenen van traditie te handhaven in plaats van te doorbreken. Al wat zij - en het publiek - kan doen, is boos worden. Tot meer is niemand in staat, hoezeer de kansen van de jonge agente ook lijken te keren zodra haar superieur door een vrouw vervangen wordt.

Santosh

Wie gearresteerd wordt, krijgt handboeien om die de drager beperken in zijn of haar bewegingen. In wezen wordt dit metaal ook om de polsen van Santosh geslagen, aangezien het al snel duidelijk wordt dat bepaalde groepen mensen in India helemaal niet beschermd dienen te worden. De schijnveiligheid die de politie vertegenwoordigt is schrijnend en deprimerend. Dat heeft Suri treffend in beeld gebracht, bijgestaan door een voortreffelijke cast en een perfect passende documentairestijl.

Ook al lijkt Santosh met een Westerse blik naar haar eigen land te kijken, is het ook absoluut voor te stellen dat een vrouw hoopt om in het politiekorps een verschil te maken. Maar opkomen voor de kansarmen betekent de hele structuur van een land omgooien, wat een onbegonnen taak is voor wie dan ook. Op geen enkel vlak is Santosh een film waar je vrolijk van wordt; vergelijk het met een gerecht of een drank en het is er eentje die een extreem bittere nasmaak achterlaat. En die laat zich niet gemakkelijk wegspoelen. Daarom verdient deze indrukwekkende film een hoge aanbeveling en een dito cijfer: een 4/5.

Bekeken in de persvoorstelling van Slieker Film in Leeuwarden. Santosh draait vanaf nu in diverse zalen door heel het land. Klik op de trailer hieronder voor een indruk.