Meningen

Helaas een teleurstelling.

De personages in Crimes of the Future benadrukken meermaals hoe betekenisvol alles wat ze doen is ("juicy with meaning"), maar voor mij is het concept van de film flinterdun. Achter een façade van geheimzinnigheid zitten immers veel uitleggerige dialogen die de interpretatieruimte voor de kijker inperken. Sowieso lijkt het verhaal voor Cronenberg niet meer dan een alibi om gretig beelden en ideeën uit zijn vroegere films te recycleren. Het origineel is echter beter dan de kopie, zelfs al is die van de hand van de meester zelf.

De tagline van de film is "surgery is the new sex". Helaas wordt noch de erotische lading, noch de diepere betekenis van scalpels die organen blootleggen echt tastbaar. Dat komt ook door de soms weinig overtuigende CGI, die van iets heel lijfelijks net iets heel afstandelijks maakt. Voor zover de film erotisch is, dan op een veel conventionelere manier: simpelweg door veel jonge vrouwen naakt in beeld te brengen. En dat is maar een van de vele manieren waarop Cronenberg hier binnen de lijntjes kleurt en mij bijgevolg niet op het puntje van m'n stoel kreeg.

Sommige dialogen en personages hebben iets potsierlijks. Kristen Stewart, bijvoorbeeld, speelt een typetje dat ik op geen enkele manier serieus kon nemen. Of de film nu bewust of onbewust flirt met de komedie, een echte lach kon hij me toch ook niet ontlokken. Daarvoor was ik me iets te veel aan het ergeren, onder andere aan de gravitas waarmee Viggo Mortensen elke zin uitspreekt (wanneer hij niet bezig is een haarbal op te hoesten).

Aan het einde vroeg ik me af of Crimes of the Future misschien bedoeld is als een satire op de kunstwereld. Ik voelde me in elk geval alsof ik bijna twee uur op een receptie in een kunstgalerij had rondgelopen, waar iedereen collectief doet alsof ze geloven dat er iets heel betekenisvols gebeurt. Ik wil de film graag bekijken als een ironische kijk op dat type wereldvreemde pretentie. Al kan het net zo goed dat hij zelf pretentieus en wereldvreemd is. Hij is in elk geval minder grensverleggend dan ik van een film van Cronenberg verwacht.

Someday soon, I am just gonna disappear. And you won't have any idea what happened to me.

Het is niet gemakkelijk om verhalen te brengen over personages die grotendeels online leven, hoewel we zulke films vandaag broodnodig hebben om onze eigen tijd en realiteit te begrijpen. Deze film doet dat voor mij op uiterst beklijvende wijze.

Ik was van begin tot einde gebiologeerd aan het kijken naar de manier waarop hoofdpersonage Casey (een weergaloze Anna Cobb) invulling geeft aan de 'World's Fair Challenge'. Wat die challenge precies inhoudt, wordt nooit helemaal duidelijk en doet er in principe ook weinig toe. Het eigenlijke thema van de film is voor mij de (on)mogelijkheid van echte online verbinding. Enerzijds is het contact tussen Casey en JLB heel intiem en geven ze om elkaar. Anderzijds tonen ze slechts een fractie van zichzelf en is niemand ooit zeker van de intenties van de ander. Bovendien kan het contact op elk moment definitief verbroken worden en heb je helemaal het raden naar het welzijn van die andere persoon. Dat is de échte horror van online relaties van elke aard.

Niet alleen voor elkaar, maar ook voor de kijker blijven Casey en JLB uiteindelijk enigma's en daaruit haalt de film het grootste deel van z'n spanning. Is Casey nu wel of niet suïcidaal, of speelde ze dat maar, zoals ze JLB voor de voeten werpt? Hebben ze elkaar echt ontmoet en het goedgemaakt, zoals JLB aan het einde vertelt, of is dat maar een verhaaltje? De kijker blijft in het ongewisse. Ze lijken in elk geval erg eenzaam, allebei, ook al is ook wat dat betreft de informatie die Schoenbrun aan de kijker meegeeft beperkt. Dat er behalve Casey en JLB amper een ander mens in beeld komt, suggereert isolatie, maar impliceert dat niet per se. Misschien is Casey wel een heel functionele jonge vrouw, die in haar vrije tijd deelneemt aan online horrorchallenges? Misschien is het wel JLB wiens leven zich volledig online afspeelt en die zelf - ondanks zijn goedbedoelde raad aan Casey - een problematische verhouding heeft tot het internet en de challenge? Er wordt gesuggereerd dat JLB een kind heeft verloren, aangezien zijn computer zich bevindt in een kamer vol sporttrofeeën, wat zijn personage en de film nog aan diepte doet winnen...

Hoe het ook zij, deze film heeft me aan het denken gezet én doen huiveren. Want aan ijzingwekkende momenten en beklijvende beelden (en klanken) echt geen gebrek. De gil tijdens het dansje en de verminking van de pluchen knuffel sneden door merg en been.