Recensie | Wat vind je tijdens je reis door het ondoorgrondelijke? | 'Animalia'

Het is al moeilijk genoeg om je aan de regels te houden die je worden opgelegd door de maatschappij wanneer jouw afkomst en die van je schoonfamilie verschillen als dag en nacht. Maar wat er van jou verwacht wordt, valt plotseling in het niet zodra de wereld opeens onomkeerbaar verandert en alles wat je dacht te weten in twijfel wordt getrokken. Animalia daagt je uit om al je zekerheden onder de loep te nemen.

Itto is begin twintig en staat op het punt om het eerste kleinkind van haar welgestelde schoonouders, Mustapha en Hajar, ter wereld te brengen. Haar echtgenoot Amine heeft zijn plan in werking gezet dat hem nog rijker zal maken om de financiële toekomst van zijn familie te verzekeren. Alles ziet er rooskleurig uit, afgezien van het feit dat de aanstaande moeder zich enorm eenzaam voelt. Hajar heeft de grootste moeite om de afkeer die ze voelt voor haar schoondochter te verbergen. Haar veel lagere afkomst zorgt dat ze zich rond Amine's familie nooit op haar gemak voelt. Wanneer haar echtgenoot met zijn ouders en zus Noor op weg gaan naar een receptie, blijft Itto dan ook liever achter. Aanvankelijk geniet ze ervan om eindelijk eens alleen te zijn en te doen waar ze zin in heeft, maar de sfeer slaat al snel om wanneer het leger plotseling op de been is. Niemand wil haar vertellen wat er aan de hand is, maar ze moet vooral binnen blijven.

Lees ook: Vijf vergeten series waarmee kinderen uit de jaren 80 ongetwijfeld opgegroeid zijn

Amine regelt dat hun buurman haar meeneemt naar de stad waar hij met zijn familie verblijft. Haar chauffeur neemt zijn familie mee en heeft een hele andere bestemming en hij laat Itto dan ook achter in een gehucht dat compleet ergens anders ligt. Het mobiele netwerk ligt plat, dus Amine bereiken lukt op een gegeven moment niet meer. Bovendien worden er vreemde lichten waargenomen en de jonge vrouw merkt hoe vreemd de dieren om haar heen zich beginnen te gedragen. Zeker de straathonden, die zich verzamelen, met elkaar lijken te vergaderen en waarvan er eentje zich over Itto begint te ontfermen. Haar geloof is haar enige houvast. Maar wat is dat nog waard wanneer er steeds meer onverklaarbare verschijningen opdoemen?

Korte metten

Animalia komt traag op gang, maar heeft desondanks een boel te vertellen. Sofia Alaoui's film is een allegorie van de angst voor alles wat vreemd is. Niemand kan exact verklaren wat er aan de hand is, hoewel sommige wetenschappers een dappere poging wagen. "Ze zijn onder ons," wordt er beweerd. Dat klopt mooi met de Franse titel, die Parmi Nous - letterlijk 'onder ons' - luidt. Wat 'hun' doel met ons is? Geen idee. Maar veel positiefs kan het niet zijn, want geestelijken zeggen dat ze 'het kwaad' zullen bestrijden.

Kortom, onbekend is automatisch gevreesd. Bovendien toont de film op een treffende manier het klassenverschil in Marokko - en eigenlijk ook de rest van de wereld - aan. Itto komt op haar pad enkele veel eenvoudiger mensen tegen die haar confronteren met haar eigen afkomst. Waar zij zelf vasthoudt aan haar religie, geloven die anderen niet. Sterker nog, ze vragen zich hardop af waarom God iemand zoals zij moet beschermen die het van zichzelf al goed genoeg heeft. Haar reis langs de schitterend vastgelegde Marokkaanse landschappen dwingen Itto om ruimte te maken voor twijfel.

De wereld waarin onze kinderen opgroeien

Het was een doeltreffend idee van Alaoui om het verhaal te vertellen vanuit een hoogzwangere vrouw. Haar kwetsbaarheid en het feit dat ze een kind zal baren in een wereld waarin alle zekerheden die ze had actief worden afgebrokkeld, zet niet alleen haarzelf, maar ook ons aan het denken. Want er hoeft eigenlijk niets bovennatuurlijks te gebeuren om ons af te vragen of de omgeving waarin onze zoons en dochters worden grootgebracht nog wel zo veilig en verantwoord is. En of we, wat dat betreft, wel de juiste keuze maken om ouders te worden. De wereld zal met iedere generatie ingrijpend veranderen en er zullen altijd zaken zijn waarop we geen vat hebben.

Of en hoe we dat allemaal aan onszelf, elkaar en onze kroosten gaan uitleggen is dus heel erg de vraag. Animalia lijkt heel in zekere zin te spelen met de afweging tussen vertrouwen op religie en evolutie. Want zodra zaken die je niet kunt verklaren een gigantische invloed gaan hebben op het dagelijks leven, moet je je wel aanpassen. Je kunt het onbekende heel gemakkelijk gaan afschilderen als iets kwaadaardigs om van je eigen gelijk overtuigd te blijven, wat weer een verwijzing is naar de eeuwige frictie tussen verschillende levensvisies. Maar wie eender welke krant openslaat, weet dat dit niks oplost. De film herinnert zodoende aan de openingszin van 'Your Silent Face' van New Order: A thought that never changes, remains a stupid lie.

Over muziek gesproken: de schitterende score van Amine Bouhafa weet de betoverende beelden als geen ander kracht bij te zetten. Strijkinstrumenten die worden afgewisseld met ambient soundscapes maken van het af en toe trage relaas een hypnotiserend schouwspel.

Animalia

De film heeft zeker tijd nodig om op gang te komen. Maar zoals altijd: wie geduld heeft, wordt beloond. Animalia is een film die veel te vertellen heeft en de kijker aan het denken zet. Welke zekerheden hebben we nu eigenlijk? Op basis waarvan zijn we allemaal overtuigd van ons eigen gelijk en de levensvisie waarmee we zijn opgegroeid? Wanneer dit allemaal wegvalt, wat blijft er dan nog van ons over?

Het ietwat trage begin dient om ons bekend te maken met de vertrouwde omgeving en de zekerheden waar Itto haar hele leven al op bouwt. En wij zelf tot op zekere hoogte ook. Maar deze vertelwijze heeft wel degelijk een doel en leidt tot een meer dan bevredigende conclusie. We kennen Animalia dan ook een 4/5 toe.

Gezien in Slieker Film te Leeuwarden. De film is in deze en andere filmzalen door heel het land te zien. Bekijk de trailer hieronder.