Tu Ne Tueras Point (1961)

Hij bestaat al een tijdje niet meer : de dienstplicht...ook niet meer in Frankrijk, naar ik meen. Lang gelee was het echter een blijkbaar hot topic, dermate heet zelfs dat auteur Autant Lara zijn project met zeer veel moeite van de grond kreeg na er jaren mee te hebben rondgezeuld. Uiteindelijk boden een Italiaanse producent, Liechtensteins geld en Yugo faciliteiten uitkomst zodat de film meer dan 10 jaar na de conceptie ervan alsnog gemaakt kon worden.

Aanvankelijk dreigde een succes : hij werd genomineerd zelfs voor een BAFTA en een gouden leeuw, terwijl Flon de coppa Volpi in Venezia mocht ophalen. Om redenen die ons tamelijk ontgaan echter werd de prent nadien amper gedistribueerd in zowel FR als IT, en geraakte hij in de vergetelheid. Beweerd wordt dat de Fransozen er een versluierde aanklacht tegen de oorlog in Algerije in zagen, en de Italianen zouden niet geamuseerd zijn geweest met wat citaten van Zijne Heiligheid die het motto van de film vormen. Die getuigden schijnbaar van een tijdens de koude oorlog inopportuun radicaal pacifisme.

Anno nu begrijpen wij niet geheel waar de fuss all about whas : een nogal brave, klassiek en casuistisch opgezette moraalvertelling is dit au fond, die duidelijk zijn punt brengt. Gebaseerd op een authentieke casus omtrent ene Moreau, een godsdienstfanaat een dienstweigeraar. Hier vertolkt door Terzieff, van wie we ons afvragen waarom hij dan wel kwam opdraven bij de kazerne. Een mogelijk antwoord : Moreau/ Terzieff had een martelaarscomplex en was een aartsprovocateur die willens en wetens aanstuurde op zijn veroordeling. De publiciteit zal hem wellicht ook niet mishaagd hebben.

Even voor de duidelijkheid : een alternatieve dienstplicht hadden ze toen en daar niet, dus veel keus lieten ze de held ook niet. S5 ja, maar zelfs een devoot katholiek heeft problemen met een dergelijk predikaat . En zo raken we op proces/ courtroomdrama terrein verzeild dat het laatste half uur - dik- van de film in beslag neemt. De parallellen die worden getrokken tussen dit proces en dat van Jezus van N. 2000 jaar eerder zijn nogal opzichtig.

In feite kwam de held op mij nogal antipathiek over, een soort autist/ Aspergerpatiëntje met een tamelijk primitief aandoend moreel fanatisme. Wat hem anno 2014 nog minder salonfähig maakt is zijn opmerking dat je mensen niet mag doden en dieren wel, want dat staat in de bijbel ! ( Hij blijkt een goed schutter en fervent jager te zijn...) Ach, ook wel weer verfrissend in deze huile huilie goh wat zielig tijden.

Behalve Terzieff hebben we nog een tweede protagonist : Horst Frank in eerder een Hardy Kruger achtige rol als soort van good kraut die we ons moeten voorstellen als...priester. Beginnen we mee, maar hij krijgt later veel minder aandacht dan Terzieff. Lijkt ook eerder te dienen als schietschijf van de anti- klerikale regisseur, die benadrukt dat Frank zich uit PR overwegingen zelf heeft aangegeven . Hij krijgt de zegen van zijn superieuren mee, die benadrukken dat befehl befehl is. En hij hatte zu gehorchen, uiteraard. Wat hij precies mispeuterd heeft zien we later in een flashback, de enige oorlogssequentie in deze zgn. oorlogsfilm trouwens. Wel even op bad kraut Stein letten, een onbedoeld hilarisch stereotiepe teutoonse schurk die helaas te weinig in beeld is.

Hoe het proces voor de 2 afloopt kunt u hierboven reeds lezen, tijdens de slotcredits zingt Charles Aznavour weer zijn pacifistische titlesong die tijdens de opening al het punt van deze prent duidelijk maakte : we zagen daar een oorlogskerkhof met graven van jonge gesneuvelden. Boodschap spreekt verder voor zich.

Ik vond het allemaal wat te opzichtig moraliserend en babbelziek, al is het natuurlijk zoals we van de regisseur mogen verwachten vakkundig gemaakt. Bovendien : deze NV schietschijf maakte tenminste- toen - gedurfde films met een boodschap, terwijl zijn tegenstanders van de jonge garde niet verder kwamen dan zelfgenoegzame, semi- intellectuele masturbatie oefeningen voor de opgroeiende jeugd.

U kunt het allemaal zelf beoordelen dankzij de Italiaanse DVD met subs voor de Duitse dialoog, het Frans helaas integraal overdubd. Kan natuurlijk worden bekeken via de gekende wegen, let u wel op de speelduur : dik 2 uur, geen 2,5 . De Franse tv versie duurt maar 90 minuten en kunt u overslaan.

Deze prent werd in onze contreien uitgebracht als "gij zult niet doden " en is door velen hier gezien, ook op het nachtfernsehen moet hij 6534688643 zijn uitgezonden dankzij Frank. Waarom stemt dan niemand