Die Börsenkönigin (1918)

Nielsen speelt op de beurs

Stom eigenlijk, maar ik was dus compleet vergeten dat ik nog deze Die Börsenkönigin had liggen. Een viertal jaar geleden had ik een boxset van Asta Nielsen aangeschaft in het filmmuseum van Frankfurt en in de daaropvolgende jaren dacht ik dat ik de boxset ondertussen wel volledig had gezien. Ik was dan ook in de overtuiging dat Die Börsenkönigin eigenlijk een film van Ernst Lubitsch was en hoewel ik eigenlijk van plan was om eens wat meer van Lubitsch te gaan zien, toch maar eens besloten om eindelijk de volledige boxset van Nielsen te zien.

Een aanrader trouwens, die boxset. het is nummer 67 in de Edition Filmmuseum reeks en hoewel de films uit die reeks nogal duur zijn, krijg je in het geval van deze boxset wel 4 films voor de prijs van één à twee films in de collectie. Het duurt wel even vooraleer Die Börsenkönigin op gang komt, dat moet ik er wel bij zeggen. De film werd opgenomen in 1916 en zou pas een release krijgen in 1918 (door de oorlog waarschijnlijk, dat was ook zo bij Das Eskimobaby) maar lijkt zijn tijd wel voor te zijn. We volgen Helene Netzler (een rol van Nielsen) die succesvol op de beurs speculeert en door een gelukje de "Koningin van de Beurs" wordt. Alles lijkt naar wens te zijn maar hoogmoed komt voor de val en haar lief blijkt achter haar rug aan te pappen met haar nicht - die ze dan edelmoedig een job heeft gegeven - waarna ze doordraait en een affaire begint met een opzichter die haar niet lang ervoor nog heeft proberen aan te randen. Eindigen doet de film met een (offscreen) brand in de mijn waar haar grote geliefde aan zijn einde komt waarna de nog altijd grootmoedige Helene besluit dat haar geld allemaal niets waard is als ze degene waar ze van houdt niet kan hebben en besluit om ervoor te zorgen dat de mijnwerkers niet de dupe van het ongeluk worden.

Als je dat zo op papier ziet staan, dat lijkt Helene een te politiek correct en geforceerd personage maar in handen van Nielsen komt het uitstekend tot zijn recht. Of het nu haar mannetje staan is in de door mannen gedomineerde beurswereld (ze speelt ook duchtig mee met wat kaartspelletjes) of erg dramatisch in schok zijn wanneer ze haar minnaar betrapt met haar nicht.. Nielsen speelt met alle grote emoties (en mensen die wat bekend zijn met dit soort oude films weten dat dat wel eens erg potsierlijk kan worden) en doet dat zonder echt te vervallen in clichés. Het was indertijd een gok om hier een boxset van te kopen maar ik heb haar nog geen enkele keer weten tegenvallen. De rest van de cast is niet veel bijzonders omdat alle aandacht naar Nielsen gaat. Of misschien beter gezegd: Nielsen zuigt alle aandacht naar zich toe.

We mogen trouwens het Filmmuseum in Nederland bedanken voor het feit dat dit nog in vol ornaat uitgebracht kan worden. De originele tussentitels waren namelijk verloren gewaand maar er werd nog een Nederlandse variant gevonden (die ooit uit het Duits vertaald waren) en die werden opnieuw vertaald naar het Duits en aan de film toegevoegd. Beetje jammer van het trage begin en het feit dat de soundtrack van Maud Nelissen gewoon niet zo goed lijkt te passen, want voor de rest een fijne film.

3*