The Race That Shocked the World (2012)

Verhelderende docu vooral doordat het weergeeft dat doping diep doordrongen was, is en blijft in de top van de atletiek, waar het om enorm veel geld gaat. Maar vooral verontrustend was de ontboezeming van de directeur van het dopinglab die de monsters van 4 jaar eerder (1984) nog eens onder de loep nam en vervolgens er niets meedeed, omdat ie niet wist om te gaan met de grote hoeveelheid "dopeurs," die massaal hun toevlucht hadden genomen in HGF (groeihormonen).

Subtiel (nou ja) werd het beugelbekkie van schijnheil Carl Lewis met dat laatste in verband gebracht.

In Rio staan we aan de rand (of erover) van de gen-doping. Hier en daar wordt een Rus geweerd, maar verder heeft een ieder "vrijspel."

Ontluisterende docu over een behoorlijke bekend moment in de geschiedenis van de OS. Kan me ondanks mijn leeftijd destijds van negen de krantenkoppen nog herinneren en dat zelfs de leraar er in de klas over begon. De verassing en teleurstelling bij Lewis, het gigantische lijf van Johnson en de onthutsende berichten over de positief bevinding. Iconisch eigenlijk op een negatieve manier.

In eerste instantie ligt het blikveld op de twee kemphanen, de introverte Johnson en de flamboyante en zelfingenomen Lewis. Trainen, trainen, trainen...en de uiteindelijk keus. Pak ik of pak ik niet? Afwegingen: waarom zou ik niet pakken als een ander dat wel doet? Vanuit de luie stoel zal het een verdomd gemakkelijke keuze zijn, natuurlijk pak je niet want dat is valsspelen. Maar net als bij het wielrennen lijkt er toch een soort schemerzone te ontstaan waar morele bezwaren vervagen en de keuze tussen een leven lang in de marge of een carrière met succes opeens een easy choice lijkt. Begrijp goed dat ik doping gebruik ver van goed praat, maar het is niet moeilijk vind ik in de psyché van een sporter te kruipen en te begrijpen wat dergelijke keuzes beïnvloed. Toch niets zo wankel en gevoelig als de mens zijn ego en zucht naar roem.

Wetende wat er komen gaat is de aanloop naar de race niet minder boeiend, net als de race zelf. Een opbouwend iets waarin Lewis ook steeds stuitender wordt. Vooral als die opeens positief bevonden wordt, meneer schijnheilig, producten die legitiem waren en dat ene wat de positieve test veroorzaakte wist hij niet dat hij het nam aldus zijn coach, lach maar Lewis maar ik trap er niet meer in. De race, de winst, de verbazing van Lewis, de wereld die Johnson eert, het feest...en dan de test en de val. En dan plotseling de beerput die opengaat. Coaches en leveranciers die over elkaar struikelen om Johnson er maar bij te kunnen lappen, het bizarre verhaal met betrekking tot Jackson, de zelfingenomenheid, de lach van Lewis zijn coach en alle positieve testen die achteraf teveel vragen oproepen. Een gevoel van walging is amper te onderdrukken.

Het meest ontluisterende aan deze docu is niet dat Johnson schuldig is en medelijden verdient hij evenmin, het is het tipje van de sluier die opgelicht wordt van een verrot moment in de olympische sport waar bij Johnson alleen wordt geslachtoffer en als Judas afgeschilderd wordt terwijl de anderen hoogstwaarschijnlijk ook 'doped to the gills' waren. Zoals jaren later bleek mankeerde praktisch aan alle bloedstalen wel wat en uiteindelijk zijn ze praktisch allemaal nog tegen de lamp gelopen maar ontkennen alles. Zo ook Carl 'Mister Perect' Lewis de man met de stralende lach, de man die tegen de lamp liep maar miraculeus zich eruit lulde vlak voor de spelen. En dan nogmaals dat bizarre verhaal rond Jackson die door de coach van Lewis binnen was gewerkt, om te controleren of Johnson geen maskeringsmiddel kon gebruiken. Ja ja...zelden iemand zo vies zien lachen. Barbertje moest hangen en daar deed kamp Lewis alles aan.

Behalve de schuldig bevinding van Johnson, iets dat reeds bekend stond, is 9.79 een ontnuchterende blik achter de schermen van één van de meest besproken dingen op de Olympische Spelen ooit. En er blijft geen steen op de andere staan, niemand blijft buiten schot en de meest innemende lach lijkt nog wel het meeste te verbergen te hebben en valser te zijn dan iemand die voor eeuwig het aambeeld gebruiker om zijn nek hangen heeft. Het is een beetje het Armstrong fenomeen, iedereen had gebruikt, maar dat is de naam waar we het in eeuwigheid over hebben. Daarom dan ook boeiend, ontluisterend en onthullend.