The Fixer (1968)

Goede film, boeiend, vooral om de conversaties en bedenkingen, maar wel wat langdradig en overladen.

Hoofdacteurs zijn zeer goed.

Een film van Frankenheimer, gebaseerd op een roman die is bewerkt door Dalton Trumbo, en dan met o.a. Dirk Bogarde en een nog jonge Ian Holm, een veelbelovende premisse. Dat komt er niet helemaal uit, al is The Fixer lang niet zo matig als het gemiddelde hier. De film opent met een pogrom in Kiev, maar neemt daarna een luchtige wending als Yakov Bok, de protagonist, gaat werken voor een Russische antisemiet nadat hij diens leven redde.

Er volgen wat komische scenes met de dochter des huizes, maar de toon van de film slaat om als Yakov wordt beschuldigd van moord op een kind. Wat dan volgt is een lange aaneenschakeling van spot, martelingen en eindeloze vernederingen waarbij elk sprankje hoop wordt uitgedoofd door de steeds openlijker corrupte autoriteiten. De areligieuze en apolitieke Yakov Bok lijkt zelfs een soort Christusfiguur te worden, aan wie hij zich op enig moment ook lijkt te spiegelen. Niet dat hij van zins is zich te laten bekeren, of om in ruil voor strafvermindering te bekennen, hij klampt zich vast aan zijn menselijke waardigheid en komt zo uiteindelijk als weliswaar gebroken man, wel als morele winnaar uit de gevangenis.

Ik vond Bates in eerste instantie niet zo goed gecast, maar hij groeit in zijn rol. Tegenwoordig zou een acteur voor een dergelijke rol minstens 30 kilo afvallen, toen was een beetje wit schminken en je niet scheren al acceptabel om een jarenlange lijdensweg uit te beelden.